Felipe González

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Felipe González Márquez
Felipe González (2012)-2.jpg
Felipe González (2012)
Data i miejsce urodzenia 5 marca 1942
Dos Hermanas
Premier Hiszpanii
Okres od 1 grudnia 1982
do 4 maja 1996
Przynależność polityczna Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza
Poprzednik Leopoldo Calvo-Sotelo
Następca Jose María Aznar Lopez
Signature of Felipe González.png
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Karola III (Hiszpania) Łańcuch Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Klasa Specjalna Odznaki Honorowej za Zasługi Krzyż Wielki Orderu Sokoła Islandzkiego Order José Martí

Felipe González Márquez (ur. 5 marca 1942 w Dos Hermanas) – hiszpański polityk socjalistyczny, sekretarz generalny Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej w latach 1974-1997, premier Hiszpanii w latach 1982-1996

Początki kariery[edytuj]

Absolwent prawa na uniwersytecie w Sewilli, specjalizował się w prawie pracy. W 1963 r. przystąpił do miejscowej organizacji PSOE (wówczas partii nielegalnej), przyjmując pseudonim Isidoro.

Na 13. emigracyjnym kongresie partii w Suresnes (Francja) w 1974 został wybrany sekretarzem generalnym PSOE, zastępując na tym stanowisku Rodolfo Llopisa. To pod jego przywództwem partia socjalistyczna rozpoczęła proces odchodzenia od doktryny marksistowskiej.

W pierwszych demokratycznych wyborach parlamentarnych w 1977 uzyskał mandat deputowanego do Kortezów, stając się liderem głównej partii opozycyjnej. Powtórzył sukces w 1979, stając na czele 121 socjalistycznych deputowanych.

Premier Hiszpanii[edytuj]

Po historycznym zwycięstwie PSOE w wyborach parlamentarnych 20 października 1982 (socjaliści dostali 48,3 proc. głosów i uzyskali 202 mandaty – była to pierwsza w demokratycznej historii Hiszpanii większość absolutna jednej partii) został wybrany premierem, mianując Alfonso Guerrę swoim zastępcą. Później zwyciężył jeszcze w wyborach w 1986, 1989 i 1993, poza ostatnimi zdobywając większość bezwzględną.

Prowadził liberalną politykę ekonomiczną, łącząc ją z lewicowymi reformami socjalnymi. Podczas jego rządów zmodernizowano kraj i przemysł, upowszechniono edukację, opiekę zdrowotną i ubezpieczenia społeczne, unowocześniono infrastrukturę (przy okazji jednak znacznie zwiększając dług publiczny). Przeprowadził niezmiernie ważną, po wielu latach wojskowej dyktatury, modernizację armii i jej zbliżenie do społeczeństwa, co oddaliło ciągły lęk przed nowym zamachem stanu. Nie zlikwidował powszechnej służby wojskowej, argumentując, że armia zawodowa byłaby wojskiem "najemników", "gwardią pretoriańską" złożoną przede wszystkim z osób z nizin społecznych.

Bronił otwarcia kraju na zagranicę i promował bliskie kontakty z Europą, USA i Ameryką Łacińską. Poparł przystąpienie Hiszpanii do NATO, organizując w 1986 referendum w tej sprawie, mimo że podczas rządów swojego poprzednika Leopoldo Calvo-Sotelo sprzeciwiał się członkostwu w pakcie. Za jego rządów w 1985 Hiszpania przystąpiła do Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. Poparł interwencję aliantów podczas pierwszej wojny w Zatoce Perskiej w 1991 – wysłał tam hiszpańskie wojska i zapewnił wsparcie logistyczne (siły międzynarodowe wykorzystały porty i lotniska hiszpańskie, z tych ostatnich startowały samoloty B-52, bombardujące cele naziemne w Iraku).

Za kadencji Gonzáleza odbyły się Letnie Igrzyska Olimpijskie w Barcelonie oraz Expo w Sewilli, w tym samym 1992 roku, co stanowiło dobitne potwierdzenie modernizacji państwa i stabilizacji hiszpańskiej demokracji.

Jednocześnie musiał sobie jednak radzić z wewnętrznymi niepokojami społecznymi – doszło do pierwszych po przemianach politycznych strajków generalnych, co było powodem rozbratu PSOE z centralą związków zawodowych UGT (utworzonych przez Pablo Iglesiasa, współzałożyciela PSOE) oraz zerwaniem prywatnej przyjaźni Gonzáleza z Nicolasem Redondo, jego protektorem na kongresie w Suresnes.

Podczas ostatniego etapu jego rządów na jaw wyszły liczne skandale korupcyjne: Flick (nielegalne finansowanie PSOE), tajnych funduszy (na które szły pieniądze przeznaczone na walkę z terroryzmem), Filesa (przedsiębiorstwa Filesa, Matesa i Time-Export nielegalnie finansowały PSOE), Ibercorp, nielegalnych prowizji przy budowie szybkiej kolei AVE, afery Juana Guerry (brata Alfonso Guerry) i Luisa Roldana (szefa Guardia Civil). Szokiem było też ujawnienie afery GAL, firmowanych i finansowanych przez państwo "szwadronów śmierci", o zorganizowanie których oskarżono urzędników państwowych i ministrów. Pomimo takiego nagromadzenia skandali González zawsze zaprzeczał swojemu zaangażowaniu w afery, a nawet jakiejkolwiek o nich wiedzy.

Pod koniec rządów sytuacja gospodarcza kraju daleka była od ideału: 3,5 milionów bezrobotnych, 5,5% deficytu i dług w wysokości 60 miliardów peset (360 milionów euro).

Klęska wyborcza i polityczna emerytura[edytuj]

W 1996 PSOE poniosła w wyborach parlamentarnych porażkę z Partido Popular, której przywódcą był José María Aznar. Rok później na 34. kongresie partii González złożył rezygnację ze stanowiska sekretarza generalnego i został zastąpiony przez Joaquina Almunię.

Pozostał deputowanym z listy madryckiej aż do wyborów w 2000, kiedy startował z rodzinnego miasta. W 2004 wycofał się z polityki.