Felix Nussbaum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tablica pamiątkowa w Berlinie-Wilmersdorfie, Xantener Str. 23
Na poddaszu willi Racheli i Filipa Nussbaumów w Osnabrück znajdowała się pracownia młodego Feliksa
Muzeum Feliksa Nussbauma według projektu Daniela Libeskinda

Felix Nussbaum (ur. 11 grudnia 1904 w Osnabrück, zm. 2 sierpnia 1944 w Auschwitz-Birkenau) – malarz niemiecki pochodzenia żydowskiego, małżonek malarki Felki Płatek (1899-1944). Jego malarstwo należy stylistycznie do Nowej Rzeczowości.

Urodził się jako drugi syn handlowca Philippa Nussbauma i jego żony Racheli van Dijk. Jego ojciec zajmował się malarstwem jako amator. Felix Nussbaum rozpoczął 1922 studia malarskie w hamburskiej Szkole Rzemiosła Artystycznego (Hamburger Kunstgewerbeschule) i kontynuował do roku 1930 w berlińskiej szkole Lewina-Funke i w Zjednoczonych Państwowych Szkołach Sztuki Czystej i Stosowanej (Vereinigte Staatsschulen für Freie und Angewandte Kunst) w Berlinie u Paula Piontke i Césara Kleina, od roku 1928 u Hansa Meida..

W Berlinie spotkał Felix Nussbaum 1927 swoja przyszłą towarzyszkę życia, malarkę Felkę Płatek.

Nussbaum wystawiał z powodzeniem w berlińskich galeriach. Sukcesem okazał się obraz „Szalony Plac Paryski”. Chodziło o plac przed Bramą Brandenburską, nawiązujący do Wydziału Sztuk Pięknych Pruskiej Akademii i jej prezesa Maxa Liebermanna.

Obraz przyniósł 1932 mu stypendialny pobyt w rzymskiej Villa Massimo, gdzie spotkał rzeźbiarza Arno Brekera, późniejszego nadwornego rzeźbiarza Hitlera.

Po przewrocie hitlerowskim 1933 znalazł Nussbaum wraz z Felką Płatek azyl we Włoszech, potem we Francji i od 1937 w Brukseli. W dwa dni po wkroczeniu wojsk hitlerowskich został Nussbaum aresztowany przez władze belgijskie i przekazany do obozu internowanych Saint-Cyprien (Pireneje Wschodnie) na południu Francji, skąd udało mu się uciec. Powróciwszy do Brukseli spotkał się z Felką Płatek. Oboje ukryli się u znajomego handlarza dziełami sztuki, ale wskutek donosu zostali aresztowani, uwięzieni w obozie Mechelen i zginęli 2 sierpnia 1944 w Oświęcimiu.

Felix Nussbaum malował obrazy do ostatnich dni przed uwięzieniem, tworząc kronikę lat Zagłady. Obrazy te ocalały i w znacznej części znajdują się w zbiorach poświęconego mu muzeum w Osnabrück, zbudowanego według projektu Daniela Libeskinda i otwartego 16 lipca 1998.

Bibliografia[edytuj]

  • Peter Junk; Wendelin Zimmer: Felix Nussbaum. Die Biografie. Ortswechsel, Fluchtpunkte (Biografia, przemieszczanie się, miejsca ucieczki) hrsg. v. der Niedersächsischen Sparkassenstiftung in Zusammenarbeit mit der Felix Nussbaum Foundation, Bramsche: Rasch 2009, ​ISBN 978-3-89946-115-2​.
  • Rosamunde Neugebauer (Hrsg.): Zeit im Blick. Felix Nussbaum und die Moderne (Spojrzenie na czas. Felix Nussbaum i modernizm) Katalog zur gleichnamigen Ausstellung im Felix-Nussbaum-Haus Osnabrück 2004, Bramsche: Rasch 2004, ​ISBN 3-89946-043-X​.