Fernandezik wyspowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fernandezik wyspowy
Sephanoides fernandensis[1]
King, 1831
Dorosły samiec żerujący na kwiatach z gatunku Cuminia eriantha
Dorosły samiec żerujący na kwiatach z gatunku Cuminia eriantha
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd krótkonogie
Rodzina kolibrowate
Podrodzina paziaki
Rodzaj Sephanoides
Gatunek fernandezik wyspowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg

Fernandezik wyspowy (Sephanoides fernandensis) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych. Endemiczny dla wyspy Robinson Crusoe z archipelagu Juan Fernández należącego do Chile. Jest to gatunek osiadły, występujący na tej wyspie razem z fernandezikiem chilijskim (S. sephaniodes), który migruje do Chile.

Morfologia

Ten gatunek prawdopodobnie posiada najwyraźniejszy dymorfizm płciowy spośród wszystkich kolibrów. W przeciwieństwie do innych gatunków, gdzie samica posiada jedynie mniej intensywne ubarwienie, niż samiec, u S. fernandensis jest ona równie barwnie upierzona; w XIX w. była uznawana za osobny gatunek, aż do czasu odkrycia gniazda z oboma ptakami z pary.

Samiec mierzy 11,5-12 cm, masa ciała wynosi 10,9 g. W większości posiada pomarańczowocynamonowe upierzenie, poza ciemnozielonymi skrzydłami, czarnym dziobem i opalizującym złotym wierzchem głowy. Długość ciała samicy wynosi 10 cm, masa ciała 6,8 cm. Posiada biały spód ciała z drobnymi zielonymi i czarnymi cętkami. Wierzch głowy opalizujący, niebieski, wierzch ciała niebiesko-zielony.

Środowisko

Środowisko życia fernandezika wyspowego stanowią lasy, zarośla i ogrody. W lecie samce często są widywane w jedynym mieście na wyspie, San Juan Bautista, żerujące na roślinie Dendroseris litoralis, także krytycznie zagrożonej.

Zachowanie

Samica składa 2 białe jaja w małym gnieździe w kształcie kubeczka, ulokowanym 3-4 m nad ziemią, zawsze w pobliżu drzewa Luma apiculata z rodziny mirtowatych. Pożywienie tego gatunku stanowi nektar, często z kwiatów endemicznej dla tej wyspy rośliny Rhaphithamnus venustus i Dendroseris litoralis. Żywi się także na introdukowanych eukaliptusach izaślazach oraz insektach. Oba ptaki z pary bronią swego terytorium.

Status, zagrożenia i ochrona

Populacja tego gatunku zmniejsza się. W październiku 2002 zliczono 200 osobników, w tym jedynie 60 samic. Gatunek uznany za krytycznie zagrożony przez BirdLife International. Działania ochronne zostały podjęte w 2004 roku, wraz z kilkoma innymi organizacjami (The Hummingbird Society, American Bird Conservancy, Juan Fernández Islands Conservancy, Oikonos – Ecosystem Knowledge), by zapobiec wymarciu gatunku.

Działania szkodzące fernandezikowi wyspowego obejmują niszczenie lokalnej flory przez człowieka, pojawienie się gatunków inwazyjnych, jakimi są jeżyna z gatunku Rubus ulmifolius i Aristotelia chilensis z rodziny eleokarpowatych, ograniczenie ilości drzew Luma apiculata, na których budowane są gniazda oraz drapieżnictwo ze strony kotów. Na wyspie Alejandro Selkirk występował także obecnie wymarły podgatunek S. f. leyboldi[3].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Joseph del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal i David Christie: Handbook of the Birds of the World. T. 5. Barn-Owls to Hummingbirds. 1999. ISBN 84-87334-25-3.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sephanoides fernandensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Sephanoides fernandensis. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Frank Gill, David Donsker (red.): Family Trochilidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-07-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]