Filharmonia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Casa da Música, Porto (2005)

Filharmoniainstytucja kultury zajmująca się organizacją i prezentacją koncertów muzyki poważnej, jak i muzyki rozrywkowej, głównie tych największych, a więc o charakterze pełnoorkiestrowym, najczęściej równocześnie przygotowująca takie utwory do wykonania. Tym samym słowem określa się też gmach takiej instytucji, aczkolwiek istnieją filharmonie posiadające jedynie własne zaplecze lokalowe, a prezentujące utwory w wynajmowanych salach koncertowych.

Instytucjami prowadzącymi działalność podobną do filharmonii są np. stowarzyszenia muzyczne.

Skala działalności[edytuj | edytuj kod]

Działalność filharmonii jest ukierunkowana na możliwość prezentowania utworów wymagających największych obsad wykonawczych, jak również najbogatszego instrumentarium.

Pod względem skali działalności, filharmonie razem z operami zalicza się do największych instytucji zajmujących się prezentacją muzyki na żywo. O ile jednak w operach prezentowane są utwory sceniczne, to filharmonie skupiają się na muzyce koncertowej.

Repertuar[edytuj | edytuj kod]

Zasadniczo działalność filharmoniczna dotyczy muzyki poważnej, prezentowane w nich są jednak również inne rodzaje muzyki orkiestrowej, jak muzyka filmowa czy jazzowa.

Zazwyczaj w oddzielnych salach, w ramach podstawowego repertuaru, filharmonie przedstawiają muzykę kameralną.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Słowo "filharmonia" pochodzi z greckiego phileo - miłuję oraz harmonia - współdziałanie, ład. Wzór filharmonii powstał we Włoszech - "Accademia dei Filharmonici" w Bolonii, Florencji, Weronie. Na ich podobieństwo powstały zrzeszenia filharmoniczne w Lublanie (1794), Wiedniu (1812), Londynie (1813), Berlinie (1882), Pradze (1894). W Polsce pierwsza filharmonia została założona w Krakowie w 1817 r., w której na czele chóru i orkiestry złożonej z muzyków amatorów i zawodowców stał organista wawelski W. Goruczkiewicz. Filharmonia Warszawska powstała w 1901 r., a Lwowska w 1902 r.[1]

Filharmonie w Polsce (alfabetycznie)[edytuj | edytuj kod]

  1. Filharmonia „Sinfonia Baltica” w Słupsku
  2. Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w Gdańsku
  3. Filharmonia Częstochowska im. Bronisława Hubermana
  4. Filharmonia Dolnośląska w Jeleniej Górze
  5. Filharmonia Gorzowska
  6. Filharmonia im. Henryka Wieniawskiego w Lublinie
  7. Filharmonia Kaliska
  8. Filharmonia Kameralna im. Witolda Lutosławskiego w Łomży
  9. Filharmonia Koszalińska im. Stanisława Moniuszki
  10. Filharmonia Krakowska im. Karola Szymanowskiego
  11. Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina
  12. Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie
  13. Filharmonia Narodowa w Warszawie
  14. Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera w Opolu
  15. Filharmonia Podlaska w Białymstoku
  16. Filharmonia Pomorska im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy
  17. Filharmonia Poznańska im. Tadeusza Szeligowskiego
  18. Filharmonia Rybnicka
  19. Filharmonia Rzeszowska im. Artura Malawskiego w Rzeszowie
  20. Filharmonia Sudecka w Wałbrzychu
  21. Filharmonia Śląska w Katowicach
  22. Filharmonia Świętokrzyska im. Oskara Kolberga w Kielcach
  23. Filharmonia Zabrzańska
  24. Filharmonia Zielonogórska im.Tadeusza Bairda
  25. Narodowe Forum Muzyki (dawniej: Filharmonia Wrocławska) we Wrocławiu
  26. Polska Filharmonia Kameralna Sopot
  27. Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie

Przypisy

  1. Pruss Zdzisław, Weber Alicja, Kuczma Rajmund: Bydgoski leksykon muzyczny. Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne. Bydgoszcz 2004, str. 663-664