Płetwal zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Finwal)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Płetwal zwyczajny
Balaenoptera physalus[1]
(Linnaeus, 1758)
Płetwal zwyczajny wynurzający się w Kenai Fjords na Alasce
Płetwal zwyczajny wynurzający się w Kenai Fjords na Alasce
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd walenie
Podrząd fiszbinowce
Rodzina płetwalowate
Rodzaj płetwal
Gatunek płetwal zwyczajny
Synonimy
  • Balaena physalus Linnaeus, 1758[1]
Podgatunki
  • B. p. physalus (Linnaeus, 1758)[2]
  • B. p. quoyi (Fischer, 1829)[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Płetwal zwyczajny[4], finwal[5] (Balaenoptera physalus) – gatunek walenia z rodziny płetwalowate (Balaenopteridae), występujący we wszystkich oceanach. Jest drugim co do wielkości zwierzęciem na Ziemi (po płetwalu błękitnym), dorastającym do 27 metrów długości. Płetwy długie, szpiczaste. Brzuch biały, grzbiet szary i czarny. Cechą charakterystyczną jest niesymetryczne ubarwienie: warga żuchwy po lewej stronie jest ciemnoszara, warga po prawej stronie jest biała. Fiszbin biały. Fontanna podwójna, wysokości ok. 5 m. Głowa stanowi prawie 1/4 długości ciała. Żyje samotnie, w parach lub małych stadach (6-8 osobników). W lecie finwale migrują na żerowiska w wodach polarnych, w zimie wracają na wody cieplejsze – tam samice wydają na świat jedno młode.

Występowanie[edytuj]

Wody otwarte zimnych mórz i oceanów, z dala od brzegu. Niekiedy finwale wpływają na wody Bałtyku. Obserwacje takie odnotowano w 1930 roku, oraz w sierpniu 2007 roku w Zatoce Gdańskiej. 21 sierpnia 2015 znaleziono martwego płetwala zwyczajnego przy plaży w Stegnie, po czym przetransportowano go na Hel, gdzie 25 sierpnia wydobyto go z wody i rozpoczęto sekcję zwłok i badania w celach naukowych[6].

Systematyka[edytuj]

Podgatunki[edytuj]

Wyróżniono dwa podgatunki B. physalus[2][4]:

  • B. physalus physaluspłetwal zwyczajny
  • B. physalus quoyipłetwal południowy

Nazewnictwo[edytuj]

W polskiej literaturze zoologicznej gatunek Balaenoptera physalus był oznaczany nazwą „finwal”[5]. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” aby uniknąć wrażenia że takson ten należy do innego rodzaju, gatunkowi nadano nazwę „płetwal zwyczajny”, jako przynależnego do rodzaju płetwal (Balaenoptera)[4].

Charakterystyka[edytuj]

Długość: do 21 (samce) i 26 m (samice).
Masa ciała: ok. 70 ton (nawet 100 ton).
Ubarwienie: szarobiałe, niesymetryczne.
Pożywienie: zooplankton (kryl), małe ryby.
Dojrzałość płciowa: 3-4 lat.
Rozród: ciąża trwa około 12 miesięcy; noworodek ma ok. 5-7 m długości. Samica przestaje karmić cielę, gdy osiąga ono długość ok. 12 m.
Płetwal zwyczajny wynurzający się na powierzchnię wody

Przypisy

  1. a b Balaenoptera physalus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Balaenoptera physalus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 19 grudnia 2009]
  3. Reilly, S.B., Bannister, J.L., Best, P.B., Brown, M., Brownell Jr., R.L., Butterworth, D.S., Clapham, P.J., Cooke, J., Donovan, G.P., Urbán, J. & Zerbini, A.N. 2013. Balaenoptera physalus. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.2. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-09-08]
  4. a b c Nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 187. ISBN 978-83-88147-15-9.
  5. a b K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 73, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  6. Wieloryb na Helu. Trwa sekcja zwłok. To finwal, ma ponad 17 m.