Firma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy pojęcia prawnego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Firma – nazwa, pod którą przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową[1]. Jest ona składnikiem przedsiębiorstwa, prawem podmiotowym przysługującym każdemu przedsiębiorcy[2].

Etymologia i znaczenie potoczne[edytuj]

Słowo to prawdopodobnie przyjęło się w języku polskim za pośrednictwem francuskiego firme, wywodzącego się od włoskiego firma, pierwotnie oznaczającego potwierdzenie umowy podpisem[3].

W języku potocznym pojęcie firma utożsamiane jest z pojęciem przedsiębiorstwo[4], jak też przedsiębiorca lub zakład pracy[5]. Z prawnego punktu widzenia takie utożsamienie jest błędne[6].

W ujęciu prawnym[edytuj]

Zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie cywilnym[7] firmą jest imię i nazwisko osoby fizycznej oraz nazwa osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

Kodeks cywilny w artykułach od 43² do 4310 zawiera podstawowe informacje dotyczące firm. Wyrażają się one w kilku zasadach:

Działanie pod firmą[edytuj]

Przedsiębiorca musi działać pod firmą – np. na umowach, innych dokumentach lub w jakichkolwiek innych formach komunikacji podmiotu z otoczeniem (np. w ofertach, reklamach, ogłoszeniach itp.), powinna widnieć pełna firma. Kodeks cywilny pozwala, aby to był skrót firmy i oznaczenie formy prawnej – również skrótowe.

Zasady prawa firmowego[edytuj]

Firmę przedsiębiorcy ujawnia się we właściwym rejestrze – oznacza to, że firma jest jawna, tzn. każdy może ją poznać. Dzięki temu osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą i przedsiębiorstwa nie są anonimowe. W Polsce funkcjonują dwa rejestry: Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz Krajowy Rejestr Sądowy – dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.

Na tym samym rynku (w ujęciu przedmiotu obrotu i obszaru działalności – np. rynku sklepików spożywczych w określonym mieście czy rynku usług poczty elektronicznej) nie mogą istnieć dwie podobne firmy. Przykładem potwierdzającym to, jak ważne jest odróżnianie firm, może być odmowa zarejestrowania w Niemczech marki Gmail należącej do spółki Google, ponieważ dwa lata wcześniej nazwę G-mail w dobrej wierze zarejestrował już niemiecki przedsiębiorca[8].

Firma, pod którą przedsiębiorca działa, nie może zawierać informacji (zwrotów, słów, skrótów itp.), które mogłyby wprowadzić w błąd (w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu i miejsca jego działalności czy źródeł zaopatrzenia). Zatem pod firmą Dolnośląska Fabryka Instrumentów Lutniczych Defil w Lubinie nie powinien działać np. warsztat samochodowy zlokalizowany w Łodzi.

Firma składa się z rdzenia będącego imieniem i nazwiskiem osoby fizycznej lub nazwą osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej oraz z dodatków (obligatoryjnych i fakultatywnych).

Firma nie może być zbyta, jednakże przedsiębiorca może upoważnić innego przedsiębiorcę do korzystania z jego firmy (jedynie gdy nie wprowadza to w błąd osób trzecich).

Z punktu widzenia prawa prywatnego międzynarodowego firma podlega prawu siedziby przedsiębiorstwa należącego do danego przedsiębiorcy[9].

Ochrona prawa do firmy[edytuj]

Firma podlega ochronie za pomocą następujących środków ochrony:

Firma w spółkach[edytuj]

Firma spółki zawiera oznaczenie formy prawnej (w obrocie dopuszczalne jest stosowanie skrótów) oraz dodatkowo[10]:

  • w spółce cywilnej powinna zawierać imiona i nazwiska wszystkich wspólników, co najmniej pierwszą literę imienia oraz niezmienioną wersję nazwiska,
  • w spółce jawnej powinna zawierać nazwisko lub nazwę przynajmniej jednego wspólnika,
  • w spółce partnerskiej powinna zawierać nazwisko co najmniej jednego z partnerów,
  • w spółce komandytowej oraz spółce komandytowo-akcyjnej powinna zawierać nazwisko jednego lub kilku komplementariuszy,
  • w spółce z o.o. oraz spółce akcyjnej może mieć dowolną formę.

Przypisy

  1. firma. gazetaprawna.pl. [dostęp 2014-06-30].
  2. Kidyba 2013 ↓, s. 102–103.
  3. Witamy W Poradni Językowej.
  4. Miedziński i Biczyński 1991 ↓, s. 43.
  5. Wojciech Rost: Prawna ochrona firmy jako oznaczenia indywidualizującego przedsiębiorcę. Przegląd Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny, s. 31.
  6. Co to jest firma przedsiębiorcy?. Lege Artis.
  7. Art. 434 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380).
  8. Paweł Cebula: Problemy Google z nazwą „Gmail” (pol.). vbeta.pl, 2008-03-19. [dostęp 2008-11-01].
  9. Pazdan 2007 ↓, s. 110.
  10. Nazwa dla spółki.

Bibliografia[edytuj]

  • Andrzej Kidyba: Prawo handlowe. Warszawa: C.H. Beck, 2013. ISBN 978-83-255-5419-4.
  • Firma. W: red. Bogdan Miedziński, Stefan Biczyński: Słownik ekonomiki i organizacji przedsiębiorstwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, 1991. ISBN 8320808456.
  • M. Pazdan: Prawo prywatne międzynarodowe, wyd. 10, Warszawa 2007.
Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.