Flerow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flerow
nihonium ← flerow → moscovium
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. flerow, Fl, 114
(łac. flerovium)
Grupa, okres, blok 14, 7, p
Masa atomowa 289 u

Flerow[1] (Fl, łac. flerovium) – pierwiastek chemiczny leżący w układzie okresowym w bloku p bezpośrednio pod ołowiem. Wszystkie znane izotopy są bardzo nietrwałe i nie występują naturalnie na Ziemi.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Pierwiastek ten został odkryty w styczniu 1999 roku przez rosyjskich naukowców w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej, w reakcji syntezy:

24494Pu + 4820Ca292114Fl*289114Fl + 310n

Wyniki tych badań zostały potwierdzone przez zespoły badaczy z Berkeley[2] i GSI[3][4] w 2009 roku. Odkrycie zostało uznane przez IUPAC 1 czerwca 2011 roku[5].

Wcześniejsze próby syntezy[edytuj | edytuj kod]

W latach 1969–1972 naukowcy z Berkeley i Dubnej poszukiwali bezskutecznie śladów flerowu w naturalnie występujących minerałach. Pierwszą próbę syntezy metodą gorącej fuzji podjęto w Berkeley w 1969 r. W 1977 roku rosyjscy uczeni próbowali wytworzyć ten pierwiastek w reakcji plutonu z wapniem; nie uzyskali wówczas pozytywnego wyniku. Te wczesne próby były motywowane hipotezą występowania pierwiastków superciężkich w środowisku naturalnym i publikacją z 1966 roku, sugerującą, że czas połowicznego rozpadu jednego z izotopów flerowu może być rzędu stu milionów lat[6].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na położenie w układzie okresowym pod ołowiem bywał nazywany zwyczajowo eka-ołowiem. Wstępna nazwa ununquadium (symbol Uuq) pochodziła od liczby atomowej tego pierwiastka zgodnie z systematyczną terminologią IUPAC dla transuranowców.

1 grudnia 2011 IUPAC zaproponowała ostateczną łacińską i angielską nazwę pierwiastka 114 jako flerovium (symbol Fl)[7]. Gieorgij Florow (1913–1990) był dyrektorem Laboratorium Reakcji Jądrowych Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej. 30 maja 2012 roku IUPAC oficjalnie zatwierdziła tę nazwę[8]. Polska nazwa pierwiastka, ustalona przez Komisję Terminologii Chemicznej PTChem, brzmi flerow[1].

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Szczególnie interesujący jest nieodkryty dotąd (2009) izotop 298Fl ze 184 neutronami w jądrze. Model powłokowy budowy jądra atomowego przewiduje, że takie jądro będzie miało wyjątkowo długi czas życia.

Właściwości chemiczne flerowu są jak dotąd słabo zbadane. Położenie w układzie okresowym wskazywałoby, że będzie on zachowywał się jak ciężki metal, przyjmując stopnie utlenienia II i IV. Tymczasem pierwsze wyniki badań sugerowały, że flerow niechętnie reaguje z innymi pierwiastkami, zachowując się raczej jak gaz szlachetny[6][9], ze względu na relatywistyczne przesunięcie energii stanów[9]. W 2012 roku przeprowadzono badania z wyższą czułością, których wyniki były sprzeczne z tymi rezultatami. Flerow jest lotnym pierwiastkiem, najmniej reaktywnym wśród węglowców, ale pomiary wskazywały, że jest bardziej reaktywny niż kopernik i jest metalem[10][11][12]. Sprzeczność wyników, ich mała liczba i duża niepewność pomiaru wciąż nie pozwalają na definitywne określenie charakteru metalicznego flerowu[13].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b O nazwach pierwiastków 114 i 116 w języku polskim oraz o nazw tych odmianie (pol.). W: Opinie Komisji Terminologii Chemicznej [on-line]. Polskie Towarzystwo Chemiczne, 2014-02-06. [dostęp 2014-02-07].
  2. Superheavy Element 114 Confirmed: A Stepping Stone to the Island of Stability. PhysOrg.com, 2009-09-24.
  3. News Archive: Element 114 – Heaviest Element at GSI Observed at TASCA. GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung GmbH, 2009-07-27–2009-08-02. [dostęp 2013-08-26].
  4. News Archive: Chemical Element 114: a first at GSI. One of the heaviest elements. GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung GmbH, 2010-06-22. [dostęp 2013-08-26].
  5. Discovery of the Elements with Atomic Number 114 and 116. International Union of Pure and Applied Chemistry, 2011-06-01. [dostęp 2011-06-08].
  6. a b John Emsley: Nature’s Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements. Oxford University Press, 2011, s. 580. ISBN 0-19-960563-7.
  7. Start of the Name Approval Process for the Elements of Atomic Number 114 and 116. International Union of Pure and Applied Chemistry, 2011-12-01. [dostęp 2011-12-01].
  8. Element 114 is Named Flerovium and Element 116 is Named Livermorium (ang.). Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej, 2012-05-30. [dostęp 2012-06-01].
  9. a b Flerov Laboratory of Nuclear Reactions (ang.). 2009. [dostęp 2014-05-13]. s. 86–96.
  10. Alexander Yakushev i inni: Superheavy element 114 is a volatile metal. W: NRC-8, EuCheMS International Conference on Nuclear and Radiochemistry [on-line]. 2012-09-20. [dostęp 2015-08-03].
  11. Alexander Yakushev et el.. Superheavy Element Flerovium (Element 114) Is a Volatile Metal. „Inorganic Chemistry”. 53 (3), s. 1624–1629, 2014. DOI: 10.1021/ic4026766. PMID: 24456007. 
  12. Jens Volker Kratz. The impact of the properties of the heaviest elements on the chemical and physical sciences. „Radiochimica Acta”. 100 (8–9), s. 569–578, 2014. DOI: 10.1524/ract.2012.1963. 
  13. Alexander Yakushev, Robert Eichler. Gas-phase chemistry of element 114, flerovium. „EPJ Web of Conferences”. 131 (07003), 2016. Nobel Symposium NS160 – Chemistry and Physics of Heavy and Superheavy Elements. DOI: 10.1051/epjconf/201613107003.