Flisy (Bydgoszcz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flisy
Osiedle Bydgoszczy
Ilustracja
Brzeg Kanału Bydgoskiego na Flisach
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miasto Bydgoszcz
W granicach Bydgoszczy 1920, 1961
Powierzchnia 1.43 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności

930[1]
Nr kierunkowy 0-52
Tablice rejestracyjne CB
Położenie na mapie Bydgoszczy
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Flis – ciek od którego wzięło nazwę osiedle
Zabudowa osiedla
Przystanek kolejowy Bydgoszcz Zachód

Flisy – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, w jego zachodniej części, między Flisem a Kanałem Bydgoskim.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Jednostka urbanistyczna Flisy usytuowana jest w zachodniej części miasta. Od wschodu graniczy z nią Okole, od południa Miedzyń, od zachodu Osowa Góra, a od północy Czyżkówko i kompleks leśny leżący poza granicami administracyjnymi Bydgoszczy. Osiedle położone jest między ul. Grunwaldzką a Kanałem Bydgoskim. W części wschodniej jego granicami są linie kolejowe: nr 18 Bydgoszcz-Piła i nr 131 Bydgoszcz-Inowrocław. Po stronie zachodniej granicą jest ul. Kruszyńska i Tukanowa. Z zachodu na wschód obrzeżem lasu przez osiedle przepływa potok Flis.

Teren jednostki urbanistycznej Flisy w dzisiejszym kształcie włączany był do miasta dwukrotnie. W 1920 r. włączono część południową (na południe od potoku Flis), która znajdowała się wówczas w obrębie gminy Czyżkówko, zaś w 1961 r. część północną – las przy ul. Grunwaldzkiej (89 ha).

Pod względem fizyczno-geograficznym osiedle leży w obrębie makroregionu Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka, mezoregionu Kotlina Toruńska i mikroregionu Miasto Bydgoszcz[2]. Cały obszar osiedla leży na terasie VI pradoliny Wisły (ok. 55 m n.p.m.).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Flisów znajduje się kompleks zabudowy jednorodzinnej rozlokowany wzdłuż ul. Mińskiej i ulic przyległych. W zachodniej części obszaru znajduje się stacja kolejowa Bydgoszcz Zachód, śluza Czyżkówko oraz nieczynna śluza VI na Kanale Bydgoskim. Północną część zajmuje las sosnowy, którego skrajem płynie malowniczy ciek Flis, zaś wzdłuż Kanału Bydgoskiego znajduje się teren rekreacyjny wraz z wytyczonym traktem spacerowym i ścieżką rowerową.

Na terenie osiedla Flisy znajduje się m.in. niepubliczne przedszkole, Wydział Geografii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, a nad Kanałem Bydgoskim (na brzegu południowym – po stronie osiedla Miedzyń) – marina Gwiazda. Osiedle łączy z Miedzyniem kładka dla pieszych poprowadzona nad Kanałem Bydgoskim[3].

Na terenie leśnym sąsiadującym od północy z osiedlem Flisy znajduje się zamknięty teren wojskowy, na którym w 1917 r. uruchomiono zakład produkcji amunicji, rozbudowany przez Niemców w okresie II wojny światowej (niem. Luftmunitionanstalt 1/11 Bromberg). Część produkcji miała charakter tajny, dotycząc prawdopodobnie elementów napędów rakiet. W obrębie zakładu znajdowało się około 100 różnorodnych budynków, betonowych schronów, a na obrzeżach baraki obozowe jeńców wojennych. Zakłady wysadziły w powietrze w styczniu 1945 r. wycofujące się oddziały niemieckie, a obecnie teren zajmowany jest przez jednostkę wojskową[4].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa osiedla nawiązuje do potoku Flis, który jest prawym dopływem Brdy o powierzchni zlewni 88,6 km².

Ludność[edytuj | edytuj kod]

W 1970 r. Flisy zamieszkiwało 800 osób, 20 lat później – 890[5]. W kolejnych latach liczba mieszkańców wahała się: w 1998 r. wynosiła 1000 osób, aby w 2004 r. spaść do 837. Natomiast w 2010 r. Flisy zamieszkiwało 910 osób[6].

Rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Flisów znajduje się ok. 8 ha terenów zieleni urządzonej i 70 ha zieleni nieurządzonej (55% powierzchni całej jednostki urbanistycznej)[7]. Głównym obszarem rekreacyjnym są tereny nad Kanałem Bydgoskim oraz las przy ul. Grunwaldzkiej. Przy ul. Flisackiej 18 rośnie okazały, ok. 300-letni dąb.

Osiedle posiada ścieżki rowerowe biegnące wzdłuż Kanału Bydgoskiego. Studium transportowe Bydgoszczy przewiduje realizację m.in. drogi rowerowej wzdłuż ulicy Grunwaldzkiej[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W okresie staropolskim na terenie Flisów zbudowano tzw. Wały Kujawskie, których chronologia i funkcje stały się przedmiotem sporów historyków[8]. Utwory te ciągną się na terenie leśnym od zbiegu ul. Kruszyńskiej i Gęsiej aż do ul. Wyrzyskiej na Czyżkówku, a ich druga linia – na północy od Osowej Góry do Brdy na Czyżkówku. Historycy: Wiesław Posadzy i Aleksander Węcki w 1955 r. zinterpretowali wały i rowy ziemne jako linię obronną dla ochrony centralnych Kujaw przed atakami Pomorzan. Późniejsze ustalenia dowiodły jednak, że były to ciągi rozgraniczające posiadłości miasta Bydgoszczy od terenów cysterskich (Szczutki, Osowa Góra), starościńskich (Łochowo) i szlacheckich (Pawłówek, Osówiec). Wykonano je prawdopodobnie w XV-XVI wieku, a swój początek brały w miejscu zwanym Działy[8]. Nazwę tą przejęła później osada odnotowana w 1712 r. i lokowana w 1752 roku na prawie olęderskim przez wójta bydgoskiego[9]. Z mapy okolic Bydgoszczy Schulza z 1857 r.[10] wynika, że w połowie XIX w. zabudowa mieszkalna istniała w zachodniej części Flisów wzdłuż ul. Kruszyńskiej, co ma związek z istniejącą w tym rejonie wsią Działy.

W okresie międzywojennym południowa część Flisów wraz z ul. Mińską należała do terytorium Bydgoszczy, lecz był to teren mało zurbanizowany. Na Kanale Bydgoskim istniał most łączący Flisy z Miedzyniem (ul. Kruszyńska – Żywiecka), zniszczony w czasie działań wojennych. Pozostały po nim ceglane przyczółki.

Po II wojnie światowej, od lat 60. XX w. rozwijało się wzdłuż ul. Mińskiej budownictwo mieszkaniowe, jednorodzinne, finansowane ze środków własnych ludności. W ślad za tym nie szły jednak przedsięwzięcia dotyczące uzbrojenia terenów i budownictwa usługowego, jako że główny front robót dotyczył osiedli budownictwa wielorodzinnego realizowanych na górnym i dolnym tarasie miasta, a następnie w dzielnicy Fordon[11].

Rada Osiedla[edytuj | edytuj kod]

Jednostka urbanistyczna Flisy posiada własną Radę Osiedla, której siedziba znajduje się przy ul. Mińskiej 45[12]

Ludzie związani z Flisami[edytuj | edytuj kod]

Ulice[edytuj | edytuj kod]

  • Aleksandra Kamińskiego
  • Czyste Pola
  • Elbląska
  • Flisacka
  • Grunwaldzka od nr 163 do nr 231
  • Józefa Bronikowskiego od nr 1 do nr 37 i od nr 2 do nr 16A
  • ks. Stanisława Streicha
  • Mińska od nr 1 do nr 103 i od nr 2 do nr 100
  • Mławska
  • Okopowa (w 2018 utwardzona ażurowymi płytami betonowymi)[13]
  • Plonowa
  • Przy Parku
  • Studzienna
  • Śluzowa
  • Wodna
  • Zachodnia
  • Zielona
  • Źródlana

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Linie dzienne zwykłe:

  • 77: Niklowa - Morska

Linie nocne:

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Serwis Bydgoszczy – Liczba ludności w jednostkach urbanistycznych
  2. Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Praca zbiorowa pod red. Józefa Banaszaka, Wydawnictwo Tanan. Bydgoszcz 1996
  3. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy – załącznik nr 1 do uchwały nr L/756/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 15 lipca 2009 r.
  4. Woźny Jacek: Archeologia bliskiej przeszłości w kontekście niemieckiej architektury militarnej regionu bydgoskiego. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 12. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Bydgoszcz 2007
  5. Rogalski Bogumił: Charakterystyka i niektóre uwagi do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska XVI
  6. Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Bydgoszczy na lata 2007-2015
  7. a b Tereny wypoczynku i rekreacji w Bydgoszczy - diagnoza stanu istniejącego i kierunku rozwoju. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy. Załącznik do Uchwały nr XXXV/731/12 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2012 roku
  8. a b Łbik Lech. Zagadkowe wały i rowy i wały ziemne na bydgoskim Czyżkówku i Osowej Górze. Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 2, Bydgoszcz 1997
  9. Bartowski Krzysztof: Udział starostwa i wójtostwa bydgoskiego w kolonizacji holenderskiej. [w:] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 1
  10. Plan von Bromberg und Umgegend zwischen der Weichsel und Netze sowie den Königl. Oberförstereien Wtelno u. Glinke. Berlin 1857, skala 1:25000
  11. Bałachowska Maria, Gołębiewski Janusz: Rozwój gospodarczy i przestrzenny Bydgoszcz w latach 1945-1970. [w:] Kronika Bydgoska IV
  12. Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Bydgoszczy - Rady Osiedli, bip.um.bydgoszcz.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  13. Marta Leszczyńska Zamiast po dziurach i błocie pojadą po ażurze