Fontanny rzymskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Fontanny rzymskie (wł. Fontane di Roma) - jedno z najbardziej znanych dzieł włoskiego kompozytora Ottorino Respighiego, napisane w 1916 roku. Wraz z poematami symfonicznymi "Pinie rzymskie" (Pini di Roma) i "Święta rzymskie" (Feste Romane) składa się na tzw. trylogię rzymską.

Kłótnia z Arturo Toscaninim związana z włączeniem muzyki Wagnera do programu w czasie I wojny światowej odsunęła premierę o rok. W rezultacie publiczność po raz pierwszy usłyszała "Fontanny rzymskie" 11 marca 1917 w Teatro Augusteo pod dyrekcją Antonio Guarnierego. Przyjęcie było chłodne, ale Toscanini zaprezentował utwór w Mediolanie w 1918 roku i odniósł wielki sukces[1][2].

Instrumentarium[edytuj | edytuj kod]

Utwór jest skomponowany na dużą orkiestrę:

Transkrypcje[edytuj | edytuj kod]

"Fontanny rzymskie" są dostępne także w transkrypcji na dwa fortepiany, autorstwa kompozytora.

Części utworu i program[edytuj | edytuj kod]

W każdej z czterech części kompozytor chciał oddać nastrój otoczenia rzymskich fontann o różnych porach dnia i nocy oraz historie przez nie przywoływane[1][2].

Rzeźby fontanny di Trevi

1. "La fontana di Valle Giulia all'alba" ("Fontanna w Valle Giulia o świcie")[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza część ilustruje sielski krajobraz o świcie, gdy stada owiec są wyprowadzane na pełne rosy pastwiska[1].

2. "La fontana del Tritone al mattino" ("Fontanna Trytona rankiem")[edytuj | edytuj kod]

Głośny sygnał rogów, mających imitować muszle, wprowadza na tle tremolo orkiestry w drugą część: fontannę Trytona. Najady i trytony gonią się wzajemnie, by w końcu oddać się nieokiełznanemu tańcowi w strumieniach wody.

Villa Medici Diego Velazqueza

3. "La fontana di Trevi al meriggio" ("Fontanna di Trevi w południe")[edytuj | edytuj kod]

Uroczysty temat rozbrzmiewa na tle kołyszącej się orkiestry. Melodia zaprezentowana przez instrumenty dęte drewniane, zostaje przekazana do blaszanych i przybiera triumfalny charakter. Rozbrzmiewają fanfary. Ze skrzącej powierzchni wody wyłania się powóz Neptuna, ciągnięty przez konie morskie, z orszakiem syren i trytonów. Orszak oddala się, z dala słychać jeszcze odgłosy trąbek.

4. "La fontana di Villa Medici al tramonto" ("Fontanna Villa Medici o zmierzchu")[edytuj | edytuj kod]

Słońce zachodzi nad fontanną w Villa Medici. W melancholijny temacie orkiestra przywołuje bijące dzwony, szelest liści i śpiew ptaków. Wraz z nadejściem nocy zapada cisza[1].


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Wkładka do nagrania Naxos 8.550539 (Royal Philharmonic Orchestra, 1991 pod dyr. Enrique Bátiza). Komentarz autorstwa Keitha Andersona (ang.)
  2. a b Wkładka do nagrania Deutsche Grammophon (Berliner Philharmoniker, dyr. Herbert von Karajan), Komentarz autorstwa Stephanie von Buchau (niem.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]