Fort Sokolnickiego Cytadeli Warszawskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fort Sokolnickiego: ceglana działobitnia od strony Cytadeli
Remont 2011 rok

Fort Sokolnickiego – jeden z fortów Cytadeli Warszawskiej, stanowiącej trzon Twierdzy Warszawa. Znajduje się w rejestrze zabytków pod nr rej. 59/8 z 1.07.1965.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wzniesiona w ogólnym zrębie w latach trzydziestych i czterdziestych XIX wieku Cytadela spełniała głównie funkcje więzienne i policyjne, mając niewielkie możliwości rzeczywistej obrony miasta z powodu swojego umiejscowienia i konstrukcji. Z tego powodu bardzo szybko przystąpiono do budowy kolejnych umocnień, wysuniętych przed narys Cytadeli.

Fort Sokolnickiego, który w okresie zaboru rosyjskiego nosił nazwę Fortu Siergieja, był jednym z sześciu obiektów, jakimi w połowie XIX wieku uzupełniono lewobrzeżną część Cytadeli. Fort wzniesiono w latach 1849–1851 oraz rozbudowano w latach 1864-1874. Pierwotnie wzniesiono dużą, ceglaną działobitnię z suchą fosą. W okresie późniejszym fort uzupełniono umocnieniem ziemnym o narysie lunety (dzieło z dwoma czołami i otwartą szyją). Umocnienie było wysunięte przed obrys Cytadeli o 500 metrów.

W okresie międzywojennym obszar i niektóre elementy fortu zostały włączone w skład parku Żeromskiego. Nie zachował się w całości oryginalny układ ziemny; jego pozostałości wkomponowano w układ parku.

Na podstawie umowy z władzami niemieckimi, od kwietnia 1944 do fortu zaczęto przewozić ok. 20% zbiorów Archiwum Głównego Akt Dawnych[1]. W listopadzie 1944, w ramach tzw. akcji pruszkowskiej, zespołowi polskich archiwistów udało się załadować na ciężarówki, a następnie wywieźć z Warszawy do Częstochowy pięć wagonów dokumentów[2].

Jak podaje znajdująca się przy bramie tablica, w czasie powstania warszawskiego znajdował się w nim szpital.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Na Żoliborzu 1939–1945. Warszawa: Książka i Wiedza, 1984, s. 275. ISBN 83-05-11180-6.
  2. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Na Żoliborzu 1939–1945. Warszawa: Książka i Wiedza, 1984, s. 275–276. ISBN 83-05-11180-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]