François Duvalier

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Francois Duvalier
Franswa Divalye, François Duvalier
Duvalier (cropped).jpg
Data i miejsce urodzenia 14 kwietnia 1907
Port-au-Prince
Data i miejsce śmierci 21 kwietnia 1971
Port-au-Prince
Prezydent Haiti
Okres od 22 października 1957
do 21 kwietnia 1971
Poprzednik Antonio Thrasybule Kebreau
Następca Jean-Claude Duvalier

François Duvalier, znany jako Papa Doc (ur. 14 kwietnia 1907 w Port-au-Prince, zm. 21 kwietnia 1971 tamże) – prezydent Haiti od 1957 i dyktator (dożywotni prezydent) tego kraju od 1964 roku do śmierci. Jego rządy stanowiły na Haiti czas autokracji i korupcji. Duvalier polegał na milicji Tonton Macoute, aby utrzymać swoją władzę[1][2][3].

Historia[edytuj]

Urodził się 14 kwietnia 1907 roku w Port-au-Prince. Jego rodzina należała do klasy średniej[1]. W 1934 roku ukończył studia medyczne i rozpoczął trwającą do 1943 karierę lekarską. Wsławił się w finansowanej przez Amerykanów kampanii przeciwko malinicy[2]. Od 1934 roku pozostawał współpracownikiem dziennika „Action Nationale”. Na ten czas przybadła jego działalność w grupującej pisarzy organizacji „Le Groupe des Griots“ - głosiła ona hasła nacjonalizmu i odwoływała się do voodoo[2] (którego wyznawcą był[4]). W 1939 roku pobrał się z pielęgniarką Simone Ovide. Para miała trójkę córek i syna[1]. W 1944 roku napisał książkę „Stopniowa ewolucja wudu”[4]. W latach 1944-45 studiował na University of Michigan. Po powrocie do kraju objął tekę ministra zdrowia i pracy w rządzie Dumarsaisa Estimé. Gdy w 1950 roku władzę objął Paul Magloire, Duvalier zrezygnował z urzędu i powrócił do pracy lekarza[1]. W 1954 roku zagrożony represjami ze strony reżimu Magloire, porzucił pracę i ukrył się na prowincji. W tym czasie uważany był za czołową figurę opozycji. W 1956 roku gdy Magloire ogłosił pojednanie narodowe, Duvalier wyszedł z ukrycia i ogłosił swój start w wyborach prezydenckich[1][2].

Wybory odbyły się w 1957 roku i okazały się sukcesem Duvaliera posiadającego solidną bazę poparcia na wsi. Pokonani przez niego kandydaci, odmówili współpracy z nim i zachęcali do aktów przemocy i nieposłuszeństwa wobec nowego prezydenta[1]. Przystępując do umocnienia władzy powierzył swojemu doradcy - Clémentowi Barbotowi tworzenie Tonton Macoute - prywatnej armii odpowiedzialnej za terroryzowanie i mordowanie przeciwników politycznych[2]. Pierwsze takie oddziały powstały w 1959 roku[5]. Duvalier popadł w konflikt z kubańskim rządem Fidela Castro który udzielał azylu licznym uciekinierom z Haiti[5]. W 1959 roku doszło do nieudanej inwazji na wyspie przeprowadzonej przez haitańskich uchodźców z kubańską pomocą. Atak odparto dzięki pomocy Stanów Zjednoczonych[6], które ze względów zimnowojennych (bezwzględnie eliminował podejrzanych o komunizm)[7]) pozostawały opiekunem haitańskiego reżimu[5].

W 1959 roku przeszedł zawał serca który przyczynił się do podupadnięcia Duvaliera na zdrowiu psychicznym[7]. Jego rządy stały się coraz bardziej represyjne, skorumpowane i groteskowe. Po 1963 roku w kraju umacniał się kult jednostki a w 1964 roku Duvalier ogłosił się dożywotnim prezydentem[4][2]. Do krzewienia kultu własnej osoby próbował wykorzystać Kościół katolicki. Nakazał haitańskim proboszczom wprowadzić nowe wersje modlitw, zawierające odwołania do jego osoby[4]. W 1966 roku został ekskomunikowany przez Watykan za prześladowanie przeciwnego mu duchowieństwa[2]. W 1969 roku wyrzucił z kraju arcybiskupa Port-au-Prince a oficjalną religią państwa uczynił voodoo[4]. Zmianom haitańskiego życia społecznego towarzyszyło zdziesiątkowanie miejscowych Mulatów[4]. Brutalne działania Duvaliera przyczyniły się do wstrzymania amerykańskiej względem Haiti[2].

Jego rządy charakteryzowały się wyjątkową jak na haitańskie warunki stabilnością. W przeciągu lat 60. likwidował on wszelkie grupy emigrantów politycznych które lądowały na Haiti próbując wywołać antyrządowe powstanie[4]. Kosztem utrzymania stabilności politycznej była śmierć około 30 tysięcy przeciwników jego reżimu. Zmarł w 1971 roku. Następcą Françoisa został jego syn Jean-Claude Duvalier. Pozostawił po sobie kraj ogarnięty gospodarczym kryzysem[2][3].

Przypisy

  1. a b c d e f Francois Duvalier Biography (ang.). notablebiographies.com.
  2. a b c d e f g h i François Duvalier (ang.). https://www.britannica.com.
  3. a b Haiti. Historia (pol.). http://encyklopedia.pwn.pl.
  4. a b c d e f g Haitańskie zmory (pol.). wyborcza.pl.
  5. a b c The Tonton Macoutes: The Central Nervous System of Haiti’s Reign of Terror (ang.). http://www.coha.org.
  6. Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 258.
  7. a b Jean-Claude Baby Doc Duvalier. Okrutnik z Karaibów (pol.). newsweek.pl.