Frances Oldham Kelsey

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Frances Oldham Kelsey
Frances Oldham Kelsey, 2001
Frances Oldham Kelsey, 2001
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1914
Cobble Hill, Kolumbia Brytyjska
Data i miejsce śmierci 7 sierpnia 2015
London, Ontario
Zawód farmakolog
Alma Mater McGill University, Montreal
Odznaczenia
Order Kanady – Towarzysz (Companion)

Frances Kathleen Oldham Kelsey (ur. 24 lipca 1914 w Cobble Hill, zm. 7 sierpnia 2015) – kanadyjska uczona, farmakolog i lekarka, długoletnia pracownica amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA), znana jako osoba, która nie dopuściła talidomidu do obrotu na amerykańskim rynku farmaceutycznym.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Frances Oldham urodziła się w kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska, na wyspie Vancouver. W 1931 roku rozpoczęła studia farmaceutyczne na Uniwersytecie McGill w Montrealu. Trzy lata później uzyskała stopień bakałarza, w 1935 roku magistra w dziedzinie farmakologii[1]. W następnym roku rozpoczęła pracę naukową w nowo powstałym wydziale farmakologii University of Chicago, z którym była związana do lat pięćdziesiątych. Doktorat uzyskała w 1938 roku. W 1943 roku poślubiła doktora Fremonta Ellisa Kelseya. Podczas II wojny światowej brała udział w programie poszukiwania skutecznego leku przeciwko malarii, w 1950 roku uzyskała także tytuł lekarza medycyny[2]. W latach 1954–1957 pracowała jako wykładowca i pracownik naukowy na University of South Dakota w Vermillion – w 1955 roku otrzymała obywatelstwo amerykańskie – a przez kolejne trzy lata praktykowała jako lekarz na terenie Dakoty Południowej[3].

W 1960 roku przeprowadziła się do Waszyngtonu, gdzie rozpoczęła swą wieloletnią karierę w FDA. Jedną z pierwszych badanych przez nią w procedurze dopuszczenia na rynek amerykański substancji był talidomid, lek o działaniu przeciwwymiotnym, przeciwbólowym i usypiającym stosowany również przez kobiety w ciąży. Był on już wtedy dopuszczony do obrotu w kilkunastu krajach europejskich i Kanadzie. Pomimo tego, i wbrew naciskom przedstawicieli producenta, Frances Kelsey zażądała przeprowadzenia dodatkowych badań klinicznych[2]. Po udowodnieniu, w listopadzie 1961 roku, mutagennego działania talidomidu na płody ludzkie, jej upór został przedstawiony przez prasę (przede wszystkim artykuł autorstwa Mortona Mintza w The Washington Post) jako przejaw odwagi cywilnej, który uchronił tysiące amerykańskich noworodków przed trwałym kalectwem[4].

Frances Kelsey podczas uroczystości wręczenia jej przez Johna Kennedy'ego President's Award for Distinguished Federal Civilian Service, 7 sierpnia 1962

W efekcie, pod naciskiem opinii publicznej, władze amerykańskie zaostrzyły zasady wprowadzania nowych preparatów na rynek farmaceutyczny, zaś Kelsey została 7 sierpnia 1962 roku wyróżniona, jako druga kobieta w historii, President's Award for Distinguished Federal Civilian Service, prezydenckim medalem za wybitną służbę cywilną. Na emeryturę odeszła dopiero w 2005 roku, po ukończeniu 90 roku życia[1].

W 2000 roku została uhonorowana członkostwem National Women's Hall of Fame[5], zaś w 2010 roku Agencja Żywności i Leków ustanowiła doroczną nagrodę imienia Frances Kelsey dla jednego ze swych pracowników, przyznając ją Kelsey jako pierwszej laureatce[4]. Także na jej cześć została nazwana planetoida (6260) Kelsey[6]. Wyróżniono ją również doktoratami honorowymi: w 1962 roku przez Uniwersytet Nowego Brunszwiku i w 1984 roku Uniwersytet McGill[3].

Zmarła 7 sierpnia 2015 roku w London w Ontario[7].

Przypisy