Franciszek Łaźniński
generał major | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() |
Franciszek Ksawery Łaźniński (ur. 1761[a] w Warszawie, zm. 3 sierpnia 1819 tamże) – paź króla Stanisława Augusta, następnie brygadier pod koniec wojny 1792 roku, wolnomularz[1].
Wychowywał się na dworze Stanisława Augusta, ukończył Szkołę Rycerską. Potem służył w kawalerii narodowej i szybko awansował.
Jako major był bohaterem wojny polsko-rosyjskiej 1792. Uhonorowany, za bitwę pod Zieleńcami, Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari[2] i awansem na brygadiera.
Po kapitulacji targowickiej wcielony do wojska rosyjskiego. Dowodził 2 Brygadą Ukraińskiej Kawalerii Narodowej. Na wieść o wybuchu powstania kościuszkowskiego, wyprowadził pod koniec kwietnia Brygadę z Ukrainy na Wołoszczyznę i przez Galicję dostał się z nią do Polski, do wojsk powstańczych pod Połańcem. Za ten bezprecedensowy wyczyn 23 maja awansowany przez T. Kościuszkę na generała majora. Przestał dowodzić brygadą i został skierowany, m.in. do prowadzenia robót fortyfikacyjnych na Pradze. Czasowo komendant Pragi. Walczył w obronie stolicy przeciwko Prusakom.
Po upadku powstania działał w ekstremistycznych organizacjach emigracji polskiej we Francji przeciwko tworzeniu Legionów Polskich we Włoszech. Z przekonania był jakobinem.
Po ogłoszeniu amnestii przez cara Pawła wrócił do Warszawy, gdzie zmarł. Pochowany został na Cmentarzu Świętokrzyskim („na Koszykach”; księży Misjonarzy; św. Barbary)[3].
Był członkiem Sądu Kryminalnego Wojskowego.
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Inne źródła podają rok 1762
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Ludwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 195.
- ↑ Krzysztof Filipow, Order Virtuti Militari 1792-1945, Warszawa 1990, s. 18.
- ↑ Łącznik: dwutygodnik poświęcony sprawom oświatowo-zawodowym kolejnictwa polskiego R.1, nr 6 (30 kwietnia 1908), s. 78.https://polona.pl/item/lacznik-dwutygodnik-poswiecony-sprawom-oswiatowo-zawodowym-kolejnictwa-polskiego-r-1,NDc0MDY4NTI/11/#item
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- H. P Kosk, Generalicja polska, t. 1, wyd.: Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1998.
- Brygadierzy Kawalerii Narodowej (armia koronna)
- Paziowie Stanisława Augusta Poniatowskiego
- Sędziowie Sądu Kryminalnego Wojskowego
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (I Rzeczpospolita)
- Generałowie majorowie powstania kościuszkowskiego
- Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1792
- Absolwenci Szkoły Rycerskiej w Warszawie
- Polscy wolnomularze
- Urodzeni w 1761
- Zmarli w 1819
- Ludzie urodzeni w Warszawie