Franciszek Bieda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franciszek Bieda
Data i miejsce urodzenia 17 grudnia 1896
Sowliny
Data i miejsce śmierci 20 września 1982
Kraków
Profesor
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Doktorat 1922
Habilitacja 1931
Profesura 1946
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Okres zatrudn. 1922-1967
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości

Franciszek Bieda (ur. 17 grudnia 1896 w Sowlinach koło Limanowej, zm. 20 września 1982 w Krakowie) – polski paleontolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1906–1916 uczęszczał do gimnazjum w Nowym Sączu. W 1914 wstąpił ochotniczo do Legionów. W 1915 na froncie wschodnim nad Prutem doznał ciężkiej rany. Zdruzgotane pociskiem szrapnelowym obie kości przedramienia prawej ręki spowodowały konieczność długiego leczenia szpitalnego i inwalidztwo. Niezależnie od tych wypadków zdołał ukończyć gimnazjum i zdać maturę w 1916, po zwolnieniu z Legionów zapisał się na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego na studia przyrodnicze o kierunku geologiczno-paleontologicznym, które ukończył w 1921. W 1922 uzyskał tytuł doktora na podstawie pracy o numulitach fliszu karpackiego zostając równocześnie na stanowisku asystenta. W latach 1929–1931 przebywał we Francji, Austrii i Szwajcarii na stypendium. Wynikiem studiów zagranicznych było ukończenie pracy habilitacyjnej i uzyskanie w 1931 tytułu docenta. W 1933 został kierownikiem zakładu paleontologii z obowiązkiem prowadzenia wykładów i ćwiczeń. W 1935 został mianowany profesorem nadzwyczajnym. Z wybuchem drugiej wojny światowej prof. Bieda wraz z innymi udaje się na tułaczkę na wschód, skąd szczęśliwie powraca późną jesienią do Krakowa. Przez cały okres okupacji prof. Bieda pracował w filii warszawskiego Instytutu Geologicznego, mieszczącej się przy ul. Kochanowskiego w Krakowie. Po ucieczce Niemców z Krakowa został kierownikiem Zakładu Geologii UJ, pełniąc tę funkcję do końca 1945, w 1946 zostaje mianowany profesorem zwyczajnym a na UJ pracuje do 1951. Od 1 września 1947 kierował geologią na krakowskiej WSP, gdzie doprowadził do utworzenia Wydziału Przyrodniczo-Geograficznego, którego został w 1948 dziekanem, piastując tę funkcję do II 1951. W 1951 został kierownikiem Zakładu Paleontologii Akademii Górniczo-Hutniczej, co wynikło z przeniesienia geologii z UJ na AGH[1]. W 1967 przeszedł na emeryturę. Za swoja pracę odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, za walkę w czasie I wojny światowej Krzyżem Niepodległości. Choroba płuc i powolna utrata wzroku i słuchu utrudniały mu prowadzenie działalności naukowej już po przejściu na emeryturę, pogarszający się stan zdrowia nie pozwalał później na opuszczanie domu, gdzie warunki pracy naukowej były już ograniczone[2]. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w jego wojskowej części[3]. Głównym kierunkiem badawczym Franciszka Biedy były badania otwornic kenozoicznych. Autor obszernego podręcznika akademickiego Paleozoologia, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Geologicznego[4]

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Franciszek Bieda, 1966: Paleozoologia, tom I, Bezkręgowce. Wydawnictwa Geologiczne, str. 662.
  • Franciszek Bieda, 1969: Paleozoologia, tom II, Strunowce. Wydawnictwa Geologiczne, str. 582.
  • Franciszek Bieda, 1976: Zarys dziejów paleontologii w Krakowie. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]