Franciszek Blachnicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszek Blachnicki
Sługa Boży
Kraj działania  Polska
 Niemcy
Data i miejsce urodzenia 24 marca 1921
Rybnik, Niemcy
Data i miejsce śmierci 27 lutego 1987
Carlsberg, Niemcy
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja archidiecezja katowicka
Prezbiterat 25 czerwca 1950
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oświęcimski
Strona internetowa

Franciszek Blachnicki (ur. 24 marca 1921 w Rybniku, zm. 27 lutego 1987 w Carlsbergu w Niemczech) – Sługa Boży, polski ksiądz katolicki, założyciel Ruchu Światło-Życie. Patron wspólnot życia konsekrowanego: żeńskiej – Instytutu Niepokalanej Matki Kościoła i męskiej – Wspólnoty Chrystusa Sługi oraz stowarzyszenia kapłańskiego Unia Kapłanów Chrystusa Sługi.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na Górnym Śląsku w wielodzietnej rodzinie Józefa Blachnickiego, pielęgniarza, i Marii z domu Müller. W dzieciństwie, jak twierdził później, doświadczył szczególnej opieki Opatrzności Bożej: jako kilkutygodniowe niemowlę podczas walk powstańczych pozostał sam w domu, z którego ewakuowano jego rodzinę. Jeden z uczestników powstania wrócił po niego i odniósł do rodziny. Później, przed podjęciem nauki w szkole podstawowej, Franciszek został uratowany ze studni, do której wpadł bawiąc się z bratem – wyciągnął go stamtąd sąsiad i zaniósł do szpitala, gdzie spędził kilka tygodni.

Do szkoły podstawowej uczęszczał w Orzeszu, a potem w Tarnowskich Górach, dokąd przeprowadziła się rodzina Blachnickich. Tam uczęszczał do Gimnazjum im. Staszica i w tym czasie aktywnie uczestniczył w harcerstwie. Naukę traktował jako przymus, choć był dobrym uczniem. W 1938 r. zdał maturę i uzyskał świadectwo dojrzałości. Chciał pracować w dyplomacji, dlatego we wrześniu rozpoczął służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy w Katowicach.

Jako szesnastolatek stwierdził, że nie wierzy w Boga. Uczestniczył jednak w nabożeństwach i liturgii, aby nie dać złego przykładu innym, za których czuł się odpowiedzialny. Uważał, że chrześcijaństwo to dobra religia i nie atakował jej. Do bierzmowania nie przystąpił wraz z rówieśnikami (sakrament ten prawdopodobnie przyjął w seminarium, lecz brak na to dokumentacji).

Doświadczenia związane z harcerstwem, takie jak mały zastęp czy wychowanie do abstynencji, wykorzystał w przyszłości, tworząc Ruch Światło-Życie. Zauważył, jak ważna była mała grupa dobrze znających się ludzi i uznał ją za podstawową komórkę w formacji młodego człowieka.

Okres II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

W kampanii wrześniowej 1939 roku uczestniczył aż do kapitulacji; dostał się do niewoli, z której zbiegł. Po powrocie do Tarnowskich Gór rozpoczął działalność konspiracyjną jako komendant oddziału w tym mieście. 27 kwietnia 1940 ujęty przez gestapo w Zawichoście i aresztowany, został wywieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Przebywał tam, z nr. 1201, przez 14 miesięcy, z tego przez 9 miesięcy w karnej kompanii, w bloku 13 oraz przez prawie miesiąc w bunkrze. We wrześniu 1941 przewieziony do więzienia śledczego w Zabrzu, potem w Katowicach. 30 marca 1942 zapadł wyrok skazujący go na karę śmierci przez zgilotynowanie za działalność konspiracyjną przeciw Trzeciej Rzeszy. Oczekując w katowickim więzieniu na wykonanie wyroku Blachnicki 17 czerwca przeżył swoje nawrócenie. W testamencie napisał: rzeczywistość wiary – od tamtej chwili, bez przerwy przez 44 lata, określa całą dynamikę mego życia i jest we mnie „źródłem wody wytryskującej ku życiu wiecznemu”. Nigdy w tym okresie nie przeżywałem wątpliwości co do wiary i nigdy nie miałem innych celów i dążeń, zainteresowań, poza wynikającymi z wiary i skierowanymi ku Ojcu przez Syna w Duchu Świętym, w realizacji wielkiego planu zbawienia. Wszystkie decyzje były podejmowane z motywacji wiary. Wiarę przy tym zawsze pojmowałem jako decyzję osoby, polegającą na oddaniu siebie, i moje zaangażowanie – przynajmniej na płaszczyźnie intencji – było niepodzielne. Wydarzenie to potem wspominał jako jedno z najważniejszych w jego życiu.

14 sierpnia 1942, po prawie 5 miesiącach, które spędził w celi śmierci, został ułaskawiony i karę śmierci zamieniono mu na 10 lat ciężkiego więzienia, które miał odbyć po zakończeniu wojny. Do tego czasu miał przebywać w obozach pracy. Przez następne lata, aż do 17 kwietnia 1945 roku, kiedy został uwolniony przez armię amerykańską, przebywał w hitlerowskich obozach i więzieniach w Raciborzu, Rawiczu, Börgermoor, Zwickau i Lengenfeldzie (KL Flossenbürg).

Kapłaństwo[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu II wojny światowej, 20 lipca 1945 wrócił do Tarnowskich Gór i 6 sierpnia wstąpił do Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie, 25 czerwca 1950 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Jako wikary pracował w parafiach w Tychach, a następnie w Łaziskach Górnych, Rydułtowach, Cieszynie i Bieruniu Starym. Po raz pierwszy w roku 1954 odbyły się rekolekcje Oazy Dzieci Bożych, była to metoda rekolekcji zamkniętych.

W latach 1954-1956, w okresie wysiedlenia biskupów śląskich, uczestniczył w pracach tajnej Kurii w Katowicach. W październiku 1956 r. uczestniczył w organizowaniu powrotu biskupów do diecezji, a potem działał w Referacie Duszpasterskim Kurii diecezjalnej w Katowicach oraz w redakcji tygodnika „Gość Niedzielny”.

W 1957 zorganizował i prowadził społeczną inicjatywę przeciwalkoholową pod nazwą Krucjata Wstrzemięźliwości. W abstynencką działalność Krucjaty Wstrzemięźliwości zaangażowanych było blisko tysiąc kapłanów katolickich i ponad 100 tysięcy świeckich. Ówczesne władze nie chciały tolerować tego typu działalności i 29 sierpnia 1960 roku centrum w Katowicach zostało zlikwidowane. W odpowiedzi ks. Blachnicki napisał Memoriał w sprawie likwidacji Krucjaty Wstrzemięźliwości rozesłany do centralnych władz państwowych i kościelnych oraz mediów. W memoriale krytykował prześladowanie Kościoła katolickiego w Polsce i sugerował, że likwidując Krucjatę państwo występuje przeciwko narodowi. W marcu 1961 roku ks. Blachnicki został aresztowany pod zarzutem wydawania nielegalnych druków i „rozpowszechniania fałszywych wiadomości o rzekomym prześladowaniu Kościoła w Polsce” i spędził ponad 4 miesiące w areszcie w Katowicach (w tym samym, w którym podczas okupacji przeżył swoje nawrócenie). Został skazany na 13 miesięcy więzienia w zawieszeniu na 3 lata.

W październiku 1961 ks. Blachnicki rozpoczął studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1964-72 kontynuował na KUL-u pracę dydaktyczno-naukową, publikując ok. 100 prac naukowych i popularnych. Z uczelni odszedł po niezatwierdzeniu przez władze jego rozprawy habilitacyjnej.

Należał też do organizatorów Instytutu Teologii Pastoralnej.

Lata 1964-1980 stały się dla ks. Franciszka Blachnickiego okresem ożywionej działalności w ramach odnowy po II Soborze Watykańskim. W 1967 został Krajowym Duszpasterzem Służby Liturgicznej i w tym czasie stworzył własną koncepcję służby liturgicznej. Od roku 1963 zaczął działać tzw. ruch oazowy, z którego z czasem rozwinął się Ruch Światło-Życie. Była to metoda 15-dniowych rekolekcji dla różnych grup młodzieży, dorosłych i całych rodzin.

„Teologia wyzwolenia” ks. Franciszka Blachnickiego[edytuj | edytuj kod]

Oryginalną „teologię wyzwolenia”, w pewnych punktach – głównie w kwestiach zaangażowania społecznego i politycznego – nawiązującą do właściwego ruchu o tej nazwie, proponował ks. Franciszek Blachnicki w latach 80. XX wieku. Miała ona inspirować do pokojowego wyzwolenia narodów spod panowania reżimów komunistycznych, a jej odmienny kształt wynikał specyficznie z realiów społeczno-politycznych państw bloku wschodniego[1][2].

Stan wojenny i emigracja[edytuj | edytuj kod]

Ogłoszenie stanu wojennego w Polsce zastało ks. Franciszka Blachnickiego w Rzymie. Nie mógł wrócić do Polski, gdyż był poszukiwany listem gończym, a śledztwo z tego okresu formalnie zakończono dopiero w roku 1992. Od 1982 roku zamieszkał w ośrodku polskim Marianum w Carlsbergu w RFN. Powstało Międzynarodowe Centrum Ewangelizacji Światło-Życie, w którym działał. W czerwcu 1982 r. założył Chrześcijańską Służbę Wyzwolenia Narodów – dla narodów Europy Wschodniej walczących o wyzwolenie spod reżimów komunistycznych. Zmarł nagle w Carlsbergu 27 lutego 1987 r.

Śledztwo w sprawie śmierci[edytuj | edytuj kod]

Wyniki śledztwa prowadzonego przez IPN w latach 2001-2005 pokazały, że ks. Blachnicki był inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa za pośrednictwem jego najbliższych współpracowników (małżeństwo tajnych współpracowników wywiadu PRL Jolanty i Andrzeja Gontarczyków)[3] i że zmarł na skutek otrucia. W tej sprawie katowicki oddział IPN wszczął dochodzenie w 2005 r. (sygnatura akt S 23/05/Zk).

Proces beatyfikacyjny[edytuj | edytuj kod]

Proces beatyfikacyjny Sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego rozpoczęto 9 grudnia 1995. 1 kwietnia 2000 r. jego szczątki zostały przeniesione do Krościenka i złożone w kościele pw. Dobrego Pasterza w dolnej kaplicy. 27 lutego 2013 na ręce prefekta Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych kard. Angelo Amato oddano tzw. Positio[4].

Działalność i znaczenie[edytuj | edytuj kod]

  • Krucjata Wyzwolenia Człowieka – ruch trzeźwościowy
  • Plan Wielkiej Ewangelizacji Ad Christum Redemptorem (1979)
  • Niezależna Chrześcijańska Służba Społeczna (1980-1981)

Pośmiertnie został odznaczony 17 lutego 1994 roku Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[5], a 5 maja 1995 roku Krzyżem Oświęcimskim.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Franciszek Blachnicki: Bibliografia prac ks. F. Blachnickiego. Krościenko: Wydawnictwo Światło-Życie, 2002. ISBN 83-89238-10-1.
  2. Franciszek Blachnicki: Wyroki Bożej Opatrzności. Listy z czasu wojny. Kraków: Wydawnictwo Światło-Życie, 2003. ISBN 83-89238-20-9.
  3. Franciszek Blachnicki: Rekolekcje Więzienne. Krościenko: Wydawnictwo Światło-Życie, 2001. ISBN 83-915375-2-8.
  4. Adam Wodarczyk: Prorok żywego Kościoła. Katowice: Emmanuel, 2008. ISBN 978-83-86704-31-6.
  5. Robert Derewenda: Dzieło wiary. Historia Ruchu Światło-Życie w latach 1950-1985. Kraków: Wydawnictwo Światło-Życie, 2010. ISBN 978-83-7535-044-9.
  6. Brodzki Krzysztof, Wojna Józef: Oazy Ruch Światło-Życie. Warszawa: Książka i Wiedza, 1988. ISBN 83-05-12042-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]