Franciszek Blachnicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszek Blachnicki
Czcigodny Sługa Boży
prezbiter
Franciszek Blachnicki
Kraj działania  Polska
 Niemcy
Data i miejsce urodzenia 24 marca 1921
Rybnik
Data i miejsce śmierci 27 lutego 1987
Carlsberg
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 25 czerwca 1950
.
Ilustracja
Miejsce spoczynku Kościół Chrystusa Dobrego Pasterza w Krościenku nad Dunajcem
Rodzice Józef,
Maria z d. Miller
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oświęcimski
Strona internetowa

Franciszek Blachnicki (ur. 24 marca 1921 w Rybniku, zm. 27 lutego 1987 w Carlsbergu, w Niemczech) – polski ksiądz katolicki, założyciel Ruchu Światło-Życie, więzień obozów koncentracyjnych, prześladowany przez Służbę Bezpieczeństwa PRL oraz Czcigodny Sługa Boży kościoła katolickiego. Patron wspólnot życia konsekrowanego: Instytutu Niepokalanej Matki Kościoła, Wspólnoty Chrystusa Sługi oraz Unii Kapłanów Chrystusa Sługi.

Biografia[edytuj]

Młodość[edytuj]

Urodził się na Górnym Śląsku w rodzinie wielodzietnej jako siódme dziecko pielęgniarza Józefa Blachnickiego i Marii z domu Miller. W dzieciństwie - jak wspominał - doświadczył szczególnej opieki Opatrzności Bożej. Otóż jako kilkutygodniowe niemowlę podczas walk powstańczych pozostał sam w domu, z którego ewakuowano jego rodzinę. Przypadkowo jeden z powstańców wrócił się i odniósł go do rodziny. Później, przed podjęciem nauki w szkole podstawowej, został wyprowadzony ze studni, do której wpadł bawiąc się z bratem, przez sąsiada, który przeniósł go do szpitala, gdzie spędził kilka tygodni.

Do szkoły podstawowej uczęszczał w Orzeszu, a potem w Tarnowskich Górach, dokąd przeprowadziła się jego rodzina. Po jej ukończeniu kontynuował naukę w Państwowym Gimnazjum Męskim im. Jana Opolskiego, wstępując w nim do harcerstwa. Naukę traktował jak nieznośny obowiązek, choć był dobrym uczniem. W 1938 przystąpił do egzaminu maturalnego, otrzymując świadectwo dojrzałości. We wrześniu tegoż roku rozpoczął służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy w Katowicach.

Do sakramentu bierzmowania nie przystąpił wraz z rówieśnikami (otrzymał je prawdopodobnie w seminarium duchownym, ale nie jest to udokumentowane).

Doświadczenia z harcerstwa, takie jak: mały zastęp czy wychowanie do abstynencji, wykorzystał później, tworząc Ruch Światło-Życie. Zauważył, jak ważna jest mała grupa dobrze znających się ludzi i uznał ją za podstawową w formacji młodego człowieka.

Okres II wojny światowej[edytuj]

Uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939, aż do jej zakończenia, dostał się następnie do niewoli, z której zbiegł. Po powrocie do Tarnowskich Gór rozpoczął działalność konspiracyjną jako komendant oddziału. 27 kwietnia 1940 ujęty został przez gestapo w Zawichoście i aresztowany, a następnie wywieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Przebywał tam przez 14 miesięcy, otrzymując nr obozowy 1201, z czego 9 miesięcy w kompanii karnej, w bloku 13 oraz przez prawie miesiąc w bunkrze. We wrześniu 1941 przewieziony został do więzienia śledczego w Zabrzu, a potem do Katowic. 30 marca 1942 zapadł wyrok skazujący go na karę śmierci przez ścięcie gilotyną za działalność konspiracyjną przeciw Trzeciej Rzeszy. Oczekując w katowickim więzieniu na wykonanie wyroku 17 czerwca przeżył swoje nawrócenie. W testamencie, który tam napisał, stwierdził m.in.:

Quote-alpha.png
Rzeczywistość wiary – od tamtej chwili, bez przerwy przez 44 lata, określa całą dynamikę mego życia i jest we mnie „źródłem wody wytryskującej ku życiu wiecznemu”. Nigdy w tym okresie nie przeżywałem wątpliwości co do wiary i nigdy nie miałem innych celów i dążeń, zainteresowań, poza wynikającymi z wiary i skierowanymi ku Ojcu przez Syna w Duchu Świętym, w realizacji wielkiego planu zbawienia. Wszystkie decyzje były podejmowane z motywacji wiary. Wiarę przy tym zawsze pojmowałem jako decyzję osoby, polegającą na oddaniu siebie, i moje zaangażowanie – przynajmniej na płaszczyźnie intencji – było niepodzielne[1].

Wydarzenie to - jak potem wspominał - to jedno z jego najważniejszych w życiu.

14 sierpnia 1942, po prawie 5 miesiącach, które spędził w celi śmierci, został ułaskawiony, a karę śmierci zamieniono mu na 10 lat ciężkiego więzienia, które miał odbyć po zakończeniu wojny. W tym czasie miał przebywać w obozach pracy. Przez następne lata, aż do 17 kwietnia 1945, kiedy został uwolniony przez armię amerykańską, przebywał w hitlerowskich obozach i więzieniach w Raciborzu, Rawiczu, Börgermoor, Zwickau i Lengenfeldzie (KL Flossenbürg).

Kapłaństwo[edytuj]

Po zakończeniu II wojny światowej, 20 lipca 1945 wrócił do Tarnowskich Gór i 6 sierpnia wstąpił do Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie, a 25 czerwca 1950 otrzymał święcenia kapłańskie z rąk biskupa Stanisława Adamskiego w Kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Katowicach. Następnie pracował jako wikary w następujących parafiach: Parafii św. Marii Magdaleny w Tychach, Parafii MB Królowej Różańca Świętego w Łaziskach Górnych, Parafii św. Jerzego w Rydułtowach, Parafii św. Marii Magdaleny w Cieszynie i Parafii św. Bartłomieja w Bieruniu Starym. Po raz pierwszy w roku 1954 odbyły się rekolekcje Oazy Dzieci Bożych, metodą rekolekcji zamkniętych.

W latach 1954-1956, w okresie wysiedleń biskupów śląskich, uczestniczył w pracach tajnej Kurii biskupiej w Katowicach. W październiku 1956 uczestniczył w organizowaniu ich powrotu do diecezji, a potem działał w Referacie Duszpasterskim Kurii diecezjalnej w Katowicach oraz w redakcji tygodnika katolickiego Gość Niedzielny.

W 1957 zorganizował i prowadził społeczną inicjatywę przeciwalkoholową pod nazwą Krucjata Wstrzemięźliwości. W działalności tej zaangażowanych było blisko tysiąc kapłanów katolickich i ponad 100 tysięcy ludzi świeckich. Ówczesne władze nie chciały tolerować tego typu działalności i 29 sierpnia 1960 inicjatywa ta została zlikwidowana. W odpowiedzi na to ks. Franciszek napisał Memoriał w sprawie likwidacji Krucjaty Wstrzemięźliwości wysłany do centralnych władz państwowych i kościelnych oraz mediów. W memoriale tym krytykował prześladowanie Kościoła katolickiego w Polsce i sugerował, że likwidując Krucjatę państwo występuje przeciwko narodowi. W marcu 1961 ks. Franciszek został aresztowany pod zarzutem wydawania nielegalnych druków i „rozpowszechniania fałszywych wiadomości o rzekomym prześladowaniu Kościoła w Polsce”, spędzając ponad 4 miesiące w areszcie w Katowicach (w tym samym, w którym podczas okupacji przeżył swoje nawrócenie). Został skazany na 13 miesięcy więzienia, w zawieszeniu na 3 lata.

W październiku 1961 rozpoczął studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1964-72 kontynuował na KUL-u pracę dydaktyczno-naukową, publikując ok. 100 prac. Z uczelni tej odszedł po niezatwierdzeniu jego rozprawy habilitacyjnej.

Należał też do organizatorów Instytutu Teologii Pastoralnej.

Lata 1964-1980 stały się dla niego okresem ożywionej działalności w ramach odnowy po II Soborze Watykańskim. W 1967 został Krajowym Duszpasterzem Służby Liturgicznej, tworząc własną koncepcję jej działalności. Od roku 1963 zaczął działać tzw. ruch oazowy, który potem rozwinął się jako Ruch Światło-Życie. Była to metoda 15-dniowych rekolekcji dla różnych grup młodzieży, a także dorosłych i całych rodzin.

Teologia wyzwolenia ks. Franciszka Blachnickiego[edytuj]

Oryginalną tzw. „teologię wyzwolenia”, głównie w kwestiach zaangażowania społecznego i politycznego, proponował ks. Franciszek w latach 80. XX wieku. Miała ona inspirować do pokojowego wyzwolenia niektórych państw spod panowania reżimów komunistycznych[2][3].

Stan wojenny i emigracja[edytuj]

Ogłoszenie stanu wojennego w Polsce zastało ks. Franciszka w Rzymie. Nie mógł on wrócić do Polski, gdyż był poszukiwany listem gończym, a śledztwo z tego okresu formalnie zakończono dopiero w roku 1992. Od 1982 zamieszkał w ośrodku polskim Marianum w zachodnioniemieckim Carlsbergu. Powstało wtedy Międzynarodowe Centrum Ewangelizacji Światło-Życie, którego był animatorem. W czerwcu 1982 założył Chrześcijańską Służbę Wyzwolenia Narodów – dla narodów Europy Wschodniej walczących o wyzwolenie spod reżimów komunistycznych. Zmarł nagle w Carlsbergu 27 lutego 1987 (pierwotnie wskazywano zator płucny jako przyczynę śmierci[4]).

Śledztwo w sprawie śmierci[edytuj]

Wyniki śledztwa prowadzonego przez IPN w latach 2001-2005 wykazały, że ks. Franciszek był inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa za pośrednictwem jego najbliższych współpracowników (małżeństwa Jolanty i Andrzeja Gontarczyków, którzy okazali się tajnymi współpracownikami SB)[5] oraz że prawdopodobnie zmarł na skutek otrucia. W tej sprawie katowicki oddział IPN wszczął dochodzenie w 2005 (sygnatura akt S 23/05/Zk).

Proces beatyfikacyjny[edytuj]

Proces beatyfikacyjny Sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego rozpoczęto 9 grudnia 1995. Postulatorem procesu został ks. Adam Wodarczyk, a wicepostulatorem ks. Stanisław Adamiak[6]. 1 kwietnia 2000 jego szczątki zostały przeniesione do Krościenka i złożone w kościele Chrystusa Dobrego Pasterza w dolnej kaplicy. 27 lutego 2013 na ręce prefekta Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych kard. Angelo Amato oddano tzw. Positio[7]. 16 października 2014 Komisja Teologów w Rzymie uznała jednomyślnie heroiczność cnót Sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego[8], co potwierdził 1 października 2015 papież Franciszek promulgując dekret o heroiczności jego cnót.[9]

Działalność i znaczenie[edytuj]

  • Krucjata Wyzwolenia Człowieka – ruch trzeźwościowy;
  • Plan Wielkiej Ewangelizacji Ad Christum Redemptorem (1979);
  • Niezależna Chrześcijańska Służba Społeczna (1980-1981);

Pośmiertnie został odznaczony 17 lutego 1994 Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[10], a 5 maja 1995 Krzyżem Oświęcimskim.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. ks. Franciszek Blachnicki. Testament. Blachnicki.oaza.pl. [dostęp 2015-12-17].
  2. Adam Wodarczyk, Adam Pradela: W 20. rocznicę śmierci ks. Franciszka Blachnickiego. Niedziela.pl, luty 2007. [dostęp 2010-10-16].
  3. M.in."Polska teologia wyzwolenia"
  4. Adam Sudoł: Wybór z Księgi Ogłoszeń Parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku (lata 1967–1995). Sanok: 2001, s. 247. ISBN 83-914224-7-X.
  5. Feminizm w służbie Kremla
  6. ks. Adam Wodarczyk, ks. Stanisław Adamiak: Bliżej beatyfikacji ks. Franciszka Blachnickiego. Oaza.pl, 2014-10-17. [dostęp 2015-12-17].
  7. Znaczący krok w procesie beatyfikacyjnym ks. Blachnickiego. pl.radiovaticana.va, 2013-02-28. [dostęp 2013-02-28].
  8. Bliżej beatyfikacji ks. Franciszka Blachnickiego. www.katowice.oaza.pl. [dostęp 2015-08-19].
  9. Jest dekret o heroiczności cnót Blachnickiego. Gość Niedzielny.
  10. M.P. z 1994 r. Nr 22, poz. 173

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]