Franciszek Demel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franciszek Włodzimierz Demel
„Heczka”, „Stary”
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia

19 listopada 1896
Brody

Data i miejsce śmierci

19 września 1976
Londyn

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpgPolskie Siły Zbrojne

Formacja

Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie

Jednostki

32 Pułk Piechoty (II RP)
30 Pułk Strzelców Kaniowskich
Front Południowy
7 Brygada Kadrowa Strzelców

Stanowiska

szef sztabu ZWZ
szef Sztabu Frontu Południowego

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi
GenInspWP

Franciszek Włodzimierz Demel, ps. „Heczka”, „Stary” (ur. 19 listopada 1896 w Brodach, zm. 19 września 1976 w Londynie) – pułkownik dyplomowany piechoty Polskich Sił Zbrojnych, szef Sztabu Komendy Głównej ZWZ od stycznia do czerwca 1940 roku, szef Sztabu Frontu Południowego w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku, oficer sztabu 2 Korpusu Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Franciszek Włodzimierz Demel urodził się 19 listopada 1896 roku w Brodach, w rodzinie Władysława i Tekli z Pelców.

Członek Związku Strzeleckiego od 1912 roku. Od sierpnia 1914 roku w IV baonie Legionów Polskich. 10 listopada 1914 zdał maturę wojenną[1]. Po kryzysie przysięgowym w lipcu 1917 roku został zwolniony z LP, a we wrześniu 1917 roku wcielony do Armii Austro-Węgier. Od początku 1918 roku działał w POW.

Absolwent Wyższej Szkoły Wojennej. Od listopada 1918 roku w Wojsku Polskim. Wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919–1920 roku. Zweryfikowany w stopniu kapitana służby stałej z starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. W latach 1920–1922 był dowódcą kompanii w 32 pułku piechoty w Modlinie. Następnie pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu, pozostając oficerem nadetatowym 32 pp. 14 października 1926 roku został przydzielony do Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych na stanowisko oficera sztabu inspektora armii, generała dywizji Józefa Rybaka[2]. 29 stycznia 1929 roku został przeniesiony służbowo do Oddziału III Sztabu Głównego[3]. W Sztabie Głównym zajmował stanowisko kierownika referatu operacyjnego. 2 kwietnia 1929 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 roku i 10. lokatą w korpusie oficerów piechoty[4]. Od 1930 roku w Oddziale II Sztabu Głównego pełnił funkcję kierownika referatu, a potem szefa wydziału. Od 7 listopada 1933 do 25 września 1935 roku odbył praktykę liniową na stanowisku dowódcy I batalionu 30 pułku Strzelców Kaniowskich w Warszawie. Po zakończeniu praktyki powrócił do Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych na stanowisko I oficera sztabu inspektora armii, generała Kazimierza Sosnkowskiego. Na podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 roku w korpusie oficerów piechoty.

Był encyklopedystą. Został wymieniony w gronie edytorów ośmiotomowej Encyklopedii wojskowej wydanej w latach 1931–1939 gdzie zredagował hasła związane z flotyllą rzeczną i łączno morską[5].

W kampanii wrześniowej w 1939 roku był oficerem do zleceń dowódcy Frontu Południowego i szefem Sztabu Frontu Południowego. Po przekroczeniu granicy przez Węgry przedostał się do Francji. Od listopada 1939 w Komendzie Głównej ZWZ w Paryżu, gdzie pełnił funkcję zastępcy szefa sztabu oraz szefa działu organizacyjnego. W Wojsku Polskim we Francji zarządzeniem Wodza Naczelnego z dniem 3 maja 1940 został awansowany na stopień majora artylerii[6]. W latach 1940–1941 w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych. Od 1941 roku był zastępcą dowódcy batalionu 7 Brygady Kadrowej Strzelców, a od 1943 roku szefem Oddziału III Sztabu Naczelnego Wodza, potem od 1944 szef Oddziału Wyszkolenia. Awansowany do stopnia płk dypl. sł. st. piech. W latach 1944–1945 był pełniącym obowiązki dowódcy 4 Wołyńskiej Brygady Piechoty. Oficer sztabu 2 Korpusu Polskiego. Po ewakuacji 2 Korpusu do Wielkiej Brytanii został zdemobilizowany w 1947 roku.

Zmarł 19 września 1976 roku w Londynie. Został pochowany na cmentarzu Pwllheli w Walii.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michał Siwiec-Cielebon, Wolności siew. Absolwenci i uczniowie c. i k. Gimnazjum Wyższego w Wadowicach do 1918 r. jako kadra przyszłych sił zbrojnych odrodzonej Rzeczypospolitej, „Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny” (21), 2018, s. 92–145, ISSN 1505-0181.
  2. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 44 z 14 października 1926 roku, s. 355.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 29 stycznia 1929 roku, s. 26.
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 3 kwietnia 1929 roku, s. 105.
  5. Laskowski 1931 ↓, wstęp.
  6. Maria Fieldorf, Leszek Zachuta: Generał August Emil Fieldorf 1895–1953. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2013, s. 188. ISBN 978-83-7629-453-7.
  7. M.P. z 1931 r. nr 87, poz. 137 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  8. Odznaczenia Krzyżem i Medalem Niepodległości. „Słowo Polskie”, s. 8, Nr 104 z 17 kwietnia 1931. 
  9. M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410 „za zasługi w służbie wojskowej”.
  10. M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 89 „za zasługi na polu organizacji wojska i wiedzy wojskowej”.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Otton Laskowski: Encyklopedia wojskowa. T. I. Warszawa: Wydawnictwo Towarzystwa Wiedzy Wojskowej i Wojskowego Instytutu Naukowo-Wydawniczego, 1931.
  • Armia Krajowa – szkice z dziejów Sił Zbrojnych Polskiego Państwa Podziemnego, pod redakcją Krzysztofa Komorowskiego, Warszawa 1999, s. 375.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]