Franciszek Fornalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nagrobek Franciszka Fornalskiego w Kunowie
Patent na order Virtuti Militari z 1808 r. dla Franciszka Fornalskiego z podpisem księcia Józefa Poniatowskiego

Franciszek Fornalski (ur. 3 grudnia 1781 w Partyniu koło Łęgu Tarnowskiego, zm. 2 stycznia 1863 w Nietulisku Dużym parafii Kunów) – polski żołnierz, uczestnik wojen napoleońskich, kawaler Legii Honorowej i Virtuti Militari.

Syn Marcina (oficera) i Agnieszki z Sałajskich. Pieczętował się herbem własnym. Początkowo został wcielony do wojska austriackiego. Dnia 10 grudnia 1806 rozpoczął służbę w nowoformującym się Wojsku Polskim w kawalerii pułkownika Wojciecha Męcińskiego. Oddział ten został przekształcony w 4. Pułk Jazdy Wojsk Księstwa Warszawskiego. Franciszek Fornalski uczestniczył w kampaniach w Prusach 1806, w Galicji 1809, Rosji 1812 i Saksonii 1813. Brał udział w bitwach: pod Wałami, Frydlandem, Żarnowiem, Smoleńskiem, Możajskiem, Borodinem, Wiaźmią, Czerykowem, nad Berezyną, pod Wittenbrgą i Lipskiem ("Bitwa Narodów"). Był wachmistrzem Gwardii Ułanów. Jako kapral 4. Pułku Jazdy został Kawalerem Orderu Virtuti Militari (nr nominacji 401 z dnia 1 lutego 1808), Kawalerem Orderu Legii Honorowej (nr nominacji 41614 z dnia 12 października 1813) oraz Medalu Św. Heleny (1857). Miał dwie żony: Juliannę z Konaszewskich (1779-1813) oraz Helenę z Łapniewskich (1794-1876) od 13 listopada 1816. Dnia 14 kwietnia 1814 odszedł z wojska w stopniu sierżanta (formalna dymisja nr 11663 z dnia 31 grudnia 1817). Pracował jako strażnik leśny w okolicy Kunowa do swej emerytury (3 listopada 1847). W 1822 decyzją sądu w Radomiu otrzymał potwierdzenie szlachectwa. Zmarł w swym domu w Nietulisku Dużym. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Kunowie.

Pomnik nagrobny Franciszka Fornalskiego autorstwa męża jego wnuczki – Antoniego Kłosińskiego – jest unikatem i zabytkiem chronionym przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach. Dnia 11 czerwca 2003 został wpisany na listę zabytków kunowskich- decyzja WKZ nr 35. Nagrobek ten jest obeliskiem w kształcie słupa, do którego przymocowane są szabla, czako ułańskie oraz ordery. Symbol nagrobka-słupa znany jest od czasów wczesnosłowiańskich, a oznaczał on grób wojownika. W roku 2005 staraniem WKZ i Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Kunowskiej pomnik został odrestaurowany.

Franciszek Fornalski miał dwóch synów z pierwszą żoną Julianną z Konaszewskich: Franciszka Kacpra (1806-1850), oficera Wojska Polskiego, i Józefa (1811-1894), urzędnika państwowego i powstańca listopadowego. Z drugą żoną dzieci nie posiadał.

Bibliografia[edytuj]

  • publikacje Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Kunowskiej: "Ziemia Kunowska" – numery 1 i 2 (Kunów 2006 r.) oraz nr 3 (2007 r.)
  • Krzysztof W. Fornalski "Franciszek Fornalski (1781-1863) - Kawalerzysta epoki napoleońskiej", Verbum Nobile nr 19/2015, pp. 46-53
  • spisy osób odznaczonych orderami Virtuti Militari i Legii Honorowej
  • Stanisław Łoza "Legja Honorowa w Polsce 1803-1923" (oryginał z roku 1923), reprint ​ISBN 83-89358-04-2
  • Zdzisław P. Wesołowski "Order Virtuti Militari i jego kawalerowie" (Miami 1992)
  • x. A. Bastrzykowski "Monografja historyczna Kunowa nad Kamienną i jego okolicy" (Kraków 1939)
  • Oleg Chorowiec "Herbarz Szlachty Wołyńskiej", Tom V (Radom 2016)
  • Wielka Genealogia Minakowskiego, www.wielcy.pl (ID osoby: sw.138159)

Zobacz też[edytuj]