Franciszek Gajowniczek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszek Gajowniczek
Ilustracja
Franciszek Gajowniczek na fotografiach z kartoteki obozu KL Auschwitz
Data i miejsce urodzenia 15 listopada 1901
Strachomin
Data i miejsce śmierci 13 marca 1995
Brzeg
Miejsce spoczynku Niepokalanów
Zawód sierżant Wojska Polskiego II RP, więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau

Franciszek Gajowniczek (ur. 15 listopada 1901 w Strachominie, zm. 13 marca 1995 w Brzegu) – polski żołnierz, sierżant Wojska Polskiego II RP, więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Swoje życie oddał za niego święty Maksymilian Maria Kolbe.

Służba wojskowa[edytuj]

Franciszek Gajowniczek był zawodowym żołnierzem. W kampanii wrześniowej walczył w stopniu sierżanta w 36 pułku piechoty Legii Akademickiej. 28 września 1939 po kapitulacji twierdzy Modlin dostał się do niemieckiej niewoli. Zbiegł, po czym próbował przedrzeć się na Węgry. W styczniu zatrzymał się w należącym do rodziny Orawców (mieszkała tam m.in. Aniela Orawiec-Stapińska) pensjonacie Marluan w Poroninie stanowiącym punkt przerzutowy Związku Walki Zbrojnej, gdzie wkrótce został aresztowany przez gestapo[a], a wraz z nim Helena i Bronisław Orawcowie (w wyniku starań rodziny później uwolnieni)[1][b].

Gajowniczek jako więzień[edytuj]

Grób Franciszka Gajowniczka na cmentarzu zakonnym w Niepokalanowie

Osadzono go w zakopiańskim Palace, a następnie w więzieniu w Tarnowie. Od 8 października 1940 do 25 października 1944 był więźniem obozu koncentracyjnego Auschwitz (numer obozowy 5659). 29 lipca 1941 roku zbiegł jeden z więźniów z bloku, na którym przebywał Gajowniczek. Zarządzono wybiórkę – za ucieczkę więźnia, dziesięciu poszło na śmierć. Gajowniczek miał być jednym z nich, jednak zgłosił się za niego Maksymilian Maria Kolbe[2]. Świadkiem tego zdarzenia był Michał Micherdziński[3][4].

Lata późniejsze[edytuj]

10 października 1982 uczestniczył w kanonizacji Maksymiliana Marii Kolbego, której dokonał w Rzymie papież Jan Paweł II[5]. Zmarł śmiercią naturalną w Brzegu. Pochowany na cmentarzu zakonnym w Niepokalanowie.

Uwagi

  1. Jedna wersja mówi, że został wydany przez słowacką wieśniaczkę, zaś inna, że donos złożył cukiernik zatrudniony w restauracji rodziny Orawców działającej w pensjonacie.
  2. Po wojnie Franciszek Gajowniczek utrzymywał kontakt z rodziną Orawców, w 1975 był świadkiem na ślubie wnuczki Bronisława Orawca, a córki Bronisławy Orawiec-Löffler, Anity z Janem Oszostowiczem. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 252–256. ISBN 978-83-7510-814-9.

Przypisy

  1. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 245. ISBN 978-83-7510-814-9.
  2. http://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/800059,Franciszek-Gajowniczek-zawdzieczal-zycie-sw-Maksymilianowi-Kolbe- [dostęp: 29.03.2014]
  3. Wywiad: Jeden z nas był świętym.... franciszkanie.pl, 2006-05-31. [dostęp 2015-09-12].
  4. Stałem w jednym szeregu z o. Maksymilianem. nasza-arka.pl. [dostęp 2015-09-12].
  5. Adam Sudoł: Wybór z Księgi Ogłoszeń Parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku (lata 1967–1995). Sanok: 2001, s. 151. ISBN 83-914224-7-X.

Linki zewnętrzne[edytuj]