Franciszek Jan Pułaski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy Marszałka Rady Stanu, historyka i dyplomaty. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Franciszek Jan Pułaski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 marca 1875
Żylińce, gubernia podolska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 10 maja 1956
Paryż, Francja
Marszałek Rady Stanu
Okres od 14 czerwca 1918
do 7 października 1918
chargé d'affaires RP w USRR
Okres od 3 września 1921
do czerwiec 1922
Poprzednik funkcja utworzona
Następca Franciszek Charwat
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order Cyncynata

Franciszek Jan Pułaski herbu Ślepowron (ur. 8 marca 1875 w Żylińcach, zm. 10 maja 1956 w Paryżu) – historyk, historyk literatury, polityk i dyplomata. Długoletni (1926-1956) dyrektor Biblioteki Polskiej w Paryżu, dyrektor programowy Polskiego Radia.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Kazimierza Ferdynanda, hrabia. Do 1890 uczył się w gimnazjum w Kamieńcu Podolskim. Następnie studiował archeologię, historię, historię literatury na uniwersytetach w Kijowie, Odessie, Lwowie i Heidelbergu. Około 1900 przeniósł się do Warszawy, gdzie objął nad nim patronat ordynat Adam Krasiński, powierzając mu funkcję sekretarza osobistego i bibliotekarza. W Bibliotece Ordynacji Krasińskich pracował w latach 1903-1912, początkowo jako bibliotekarz, następnie kustosz. W latach 1909–1916, 1918–1919, 1925 sekretarz generalny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego[1], od 1910 w zarządzie Biblioteki Ordynacji Krasińskich. Współzałożyciel Przeglądu Historycznego (1905). Od stycznia 1910 do listopada 1914 członek zarządu Kasy im. Mianowskiego w Warszawie.

W czasie I wojny światowej działał w Rosji, gdzie pełnił obowiązki prezesa stronnictwa pracy narodowej od 1917. W lipcu 1917 roku został członkiem Rady Polskiej Zjednoczenia Międzypartyjnego w Moskwie[2]. Od 1918 marszałek Rady Stanu w Warszawie, w 1919 przewodniczący Biura Prac Kongresowych, był ekspertem delegacji polskiej na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 zajmującym się zagadnieniami historycznymi i prawnymi[3], od 1921 chargé d'affaires w Charkowie. Był potem pierwszym radcą poselstwa RP w Waszyngtonie z tytułem ministra pełnomocnego oraz delegatem Polskiej Akademii Umiejętności w Paryżu, gdzie zreorganizował Bibliotekę Polską.

W 1950 członek-założyciel Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie.

Pochowany na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency.

Opracował: katalog rękopisów Biblioteki Ordynacji Krasińskich, wydał: „Źródła do poselstwa Jana Gnińskiego do Turcji” (wyd. 1907, 3 tomy), „Najdawniejsze druki brzeskie”, „Spory o bibliotekę i zapis Świdzińskiego” (1909).

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Biblioteka Polska w Paryżu w latach 1893-1948, Paryż 1948
  • Źródła do poselstwa Jana Gnińskiego wojewody chełmińskiego do Turcyi w latach 1677-1678 = Fontes legationem turcicam Joannis Gniński palatini culmensis AN. 1677 & 1678 celebratam illustrantes, wyd. Franciszek Pułaski, Warszawa 1907
  • Catechismus to jest nauka barzo pożyteczna każdemu wiernemu krześcijaninowi, jako sie ma w zakonie Bożym a w wierze i w dobrych uczynkach sprawować : 1543 r., wyd. Franciszek Pułaski Kraków 1910
  • Dyalog Palinura z Charonem : utwór Pseudo-Lukiana w tł. Biernata z Lublina, wyd. Franciszek Pułaski Warszawa 1909
  • Frédéric Chopin : exposition de tableaux, gravures, manuscrits souvenirs (1810-1849), organisée par La Bibliothèque Polonaise sous le patronage du Comité des Fêtes du Centenaire de l'Arrivée en France de Chopin, av.-prop. de Charles M. Widor, introd. de François Pułaski Paris 1932
  • Katechizm brzeski 1553/1554 r., wyd. Franciszek Pułaski Warszawa 1908
  • Nieznane listy Barbary Radziwiłłówny do Mikołaja Radziwiłła Rudego i do Zygmunta Augusta, wyd. Franciszek Pułaski Warszawa 1906
  • Polskie dni listopadowe : przemówienie wygłoszone 26 listopada 1938 r. w Paryżu na obchodzie 20-tej rocznicy odzyskania niepodległości, Paryż 1938
  • Sprawozdanie z działalności Biblioteki Polskiej w Paryżu za czas od 3 maja 1939 roku do 3 maja 1940 roku przedstawione przez Franciszka Pułaskiego na dorocznym zebraniu 3 maja 1940 roku, Nicea 1944

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Towarzystwo Naukowe Warszawskie - TNW w latach 1907-2007
  2. Polski Zjazd Polityczny w Moskwie : 21 -26 lipca st. st. 1917 r., Piotrogród 1917, s. 14.
  3. Eugeniusz Romer, Pamiętnik Paryski 1918-1919. przypisy Andrzej Garlicki, Ryszard Świętek, t. I Wrocław 2010, s. 25.
  4. a b c d e Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 602.

Bibliografia, literatura, linki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]