Franciszek Kostrzewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszek Kostrzewski (1826–1911)
Grób Kostrzewskiego na Powązkach

Franciszek Kostrzewski (ur. 19 kwietnia 1826 w Warszawie, zm. 30 września 1911 tamże) – polski malarz realistyczny i rodzajowy, ilustrator, rysownik satyryczny i karykaturzysta.

Rodzina[edytuj]

Był synem Franciszka, niezamożnego urzędnika, rządcy jednego ze szlacheckich pałaców zlokalizowanych przy ulicy Królewskiej w Warszawie, oraz Doroty ze Żbikowskich[1]. W 1854 roku ożenił się z Lucyną z Żukowskich. Żona artysty zmarła w 1871 roku[2]. Kostrzewski nie ożenił się powtórnie. Z małżeństwa z Lucyną miał troje dzieci – dwie córki i syna Stanisława, który został malarzem.

Życiorys[edytuj]

Franciszek Kostrzewski urodził się w Warszawie, jednak w 1831 roku, podczas powstania listopadowego, jego rodzina przeniosła się do jednego z ziemskich majątków znajdujących się w województwie sandomierskim. Kostrzewscy zostali już tam na stałe, zaś młody Franciszek podjął naukę w Warszawie. Ukończył 5 klas gimnazjum i stracił wkrótce zainteresowanie nauką – od najmłodszych lat ponad wszystko pasjonował go rysunek i studium natury. Ojciec miał już jednak plany wobec jego przyszłości i dzięki znajomościom umieścił go jako aspiranta w jednym z warszawskich urzędów. Wkrótce Franciszek został zwolniony, ponieważ naczelnik urzędu zauważył jego rysunki na ważnych urzędowych aktach. Po tym wydarzeniu ojciec uległ i pozwolił mu na studia artystyczne. Osiemnastoletni Franciszek rozpoczął więc studia w nowo otwartej w 1844 roku Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych.

Swoje życie Franciszek Kostrzewski opisał we wspomnieniach wydanych w Warszawie w 1891 roku[2].

Kariera artystyczna[edytuj]

W Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych Franciszek Kostrzewski studiował pod kierunkiem m.in. Jana Feliksa Piwarskiego, Chrystiana Breslauera oraz Aleksandra Kokulara[3]. Podczas studiów odbywał częste podróże po kraju i malował pejzaże oraz sceny rodzajowe z udziałem ludności miast, miasteczek oraz wsi, utrwalając obrazy z życia codziennego tamtych czasów. Kostrzewski wraz z kolegami ze studiów, między innymi Wojciechem Gersonem, Juliuszem Kossakiem i Henrykiem Pillatim, stworzyli grupę artystyczną zwaną „cyganerią” malarską, skupioną wokół postaci Marcina Olszyńskiego, ich mecenata i serdecznego przyjaciela. Owocem ich wspólnej pracy były tzw. „Albumy”, zawierające szkice z wędrówek i życia codziennego grupy przyjaciół[4].

W 1856 roku odbył kilkumiesięczną podróż artystyczną przez Niemcy do Paryża. Po powrocie do Polski w 1856 roku rozpoczął działalność ilustratorską, w 1870 roku całkowicie już niemal porzuciwszy malarstwo. Jego ilustracje ukazywały się w czasopismach warszawskich – „Tygodniku Ilustrowanym”, „Kłosach”, „Musze”, „Wędrowcu” i innych. Ilustrował także książki, m.in. Bolesława Prusa i Józefa Ignacego Kraszewskiego.

Przypisy

  1. Irena Jakimowicz, Franciszek Kostrzewski, Warszawa 1952.
  2. a b Franciszek Kostrzewski, Pamiętnik, Warszawa 1891.
  3. Tadeusz Dobrowolski, „Nowoczesne malarstwo polskie”, tom I, Ossolineum, Wrocław, Kraków 1957, s. 386.
  4. AndrzejA. Ryszkiewicz AndrzejA., StefanS. Kozakiewicz StefanS., Warszawska „cyganeria” malarska, Wrocław 1955.

Bibliografia[edytuj]

  • Irena Jakimowicz, Franciszek Kostrzewski, Warszawa 1952.
  • Franciszek Kostrzewski, Pamiętnik, Warszawa 1891.
  • Tadeusz Dobrowolski, Nowoczesne malarstwo polskie, tom I, Ossolineum, Wrocław, Kraków 1957, rozdz. „Warszawscy przedstawiciele wczesnego realizmu i malarstwo Franciszka Kostrzewskiego”, s. 384–390.
  • Andrzej Ryszkiewicz, Stefan Kozakiewicz, Warszawska „cyganeria” malarska, Wrocław 1955.

Linki zewnętrzne[edytuj]