Franciszek Księżarczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franciszek Księżarczyk
Michał
Ilustracja
Lato 1944. W towarzystwie dowódców oddziałów
generał broni generał broni
Data i miejsce urodzenia 4 grudnia 1906
Jeleń, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 3 grudnia 1991
Warszawa, Polska
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Emblem of the International Brigades.svg Brygady Międzynarodowe
Orl.jpg Gwardia Ludowa
Orl.jpg Armia Ludowa
Palemka MO.svg Milicja Obywatelska
Orzeł LWP.jpg Wojsko Polskie
Jednostki 75 pułk piechoty
Batalion im. Jarosława Dąbrowskiego
Batalion im. Adama Mickiewicza
Stanowiska Dowódca batalionu im. Jarosława Dąbrowskiego
Dowódcą Batalionu im. Adama Mickiewicza
Dowódca obwodu IV krakowskiego AL
Zastępca komendanta głównego MO
Zastępca dowódcy ŚOW
Zzastępca szefa GZP WP
Główne wojny i bitwy Hiszpańska wojna domowa

II wojna światowa

Polska wojna domowa

Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej (1949–1960) Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu II klasyKrzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Złoty Krzyż Zasługi

Krzyż Walecznych (1943–1989) Krzyż Partyzancki Medal „Za waszą wolność i naszą” Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal za Warszawę 1939–1945 Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal „Za udział w walkach o Berlin” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Złota Odznaka im. Janka Krasickiego Krzyż Wojenny Czechosłowacki 1939 Order Czerwonego Sztandaru Order Przyjaźni Narodów Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945” Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 30 years of victory rib.png 40 years of victory rib.png

Grób Franciszka Księżarczyka na Wojskowych Powązkach

Franciszek Księżarczyk, ps. „Michał” (ur. 4 grudnia 1906 w Jeleniu, zm. 3 grudnia 1991 w Warszawie) – generał broni Wojska Polskiego, zastępca komendanta głównego Milicji Obywatelskiej (1948–1954), zastępca szefa Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego (1962–1969), prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju (1962–1969), członek Komitetu Centralnego PZPR (1981–1986), wieloletni prezes Związku Inwalidów Wojennych (1971–1991)

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Kazimierza i Marii[1]. W latach 1922–1925 był uczniem ślusarskim w fabryce „Azot” w Jaworznie, następnie przez trzy lata pracował jako górnik. Przed wojną odbył służbę wojskową w 75 pp w Jaworznie, gdzie ukończył 6-miesięczną szkołę oficerską. W latach 1930–1936 pracował jako górnik we Francji.

Od grudnia 1936 służył w Batalionie im. Jarosława Dąbrowskiego podczas hiszpańskiej wojny domowej[1]. W stopniu porucznika ukończył szkołę oficerską brygad międzynarodowych. W walkach pod Brunete został ciężko ranny i odesłany do szpitala w Madrycie. Od września 1937 na froncie aragońskim był zastępcą dowódcy ds. liniowych I Batalionu im. Jarosława Dąbrowskiego, następnie dowodził tym batalionem. Podczas ofensywy na Ebro był dowódcą Batalionu im. Adama Mickiewicza w stopniu majora. Ponownie ranny został w walkach o masyw Sierra Quemada, gdzie stracił oko. Od 1939 do 1942 ponownie pracował jako górnik we Francji. Następnie wrócił do okupowanej Polski. Od 1943 członek Sztabu Głównego Gwardii Ludowej, dowódca Okręgu Warszawskiego, a następnie dowódca obwodu IV krakowskiego Armii Ludowej.

Pierwszy komendant Milicji Obywatelskiej dawnego województwa rzeszowskiego (1944–1945[2]). Komendant wojewódzki MO w Krakowie i Warszawie (1946–1948). Do 1947 brał udział w walkach z podziemiem antykomunistycznym[1]. Od 1948 do 1954 zastępca komendanta głównego Milicji Obywatelskiej w stopniu generała brygady. W latach 1954–1956 dyrektor Departamentu Kadr w Ministerstwie Przemysłu Spożywczego.

Od 1957 w aparacie politycznym Wojska Polskiego: zastępca dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego do spraw politycznych (1957–1961), zastępca szefa Głównego Zarządu Politycznego WP (1962–1969). Równolegle w latach 1962–1969 prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju. Następnie w latach 1969–1971 sprawował funkcję attaché wojskowego, morskiego i lotniczego Ambasady PRL w Sofii. Od 1971 wiceprezes Zarządu Głównego ZBoWiD, a od 1973 wiceprezes Międzynarodowej Federacji Uczestników Ruchu Oporu (FIR). Wieloletni prezes Związku Inwalidów Wojennych (1971–1991) oraz przewodniczący Krajowej Komisji Dąbrowszczaków przy ZG ZBoWiD. W 1980 został przeniesiony w stan spoczynku.

Działacz socjalistyczny i komunistyczny: członek Polskiej Partii Socjalistycznej (1922–1928), Komunistycznej Partii Hiszpanii (1937–1939), Francuskiej Partii Komunistycznej (1939–1942), Polskiej Partii Robotniczej (1943–1948), Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (1948–1990). W latach 1971–1981 członek Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej PZPR, a w latach 1981–1986 członek Komitetu Centralnego PZPR. 11 listopada 1988 r. wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 70 rocznicy Odzyskania Niepodległości przez Polskę, którego przewodnictwo objął I sekretarz KC PZPR gen. armii Wojciech Jaruzelski.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Awanse generalskie[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Dane osoby z katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2019-03-17].
  2. W 100-lecie ruchu robotniczego. Tworzyliśmy nowe życie i nowy ład. „Nowiny”, s. 3, Nr 44 z 3 marca 1982. 
  3. M.P. z 1947 r. nr 23, poz. 50
  4. „Życie Partii”, styczeń–marzec 1987, s. 55.
  5. Odznaczenia im. J. Krasickiego dla uczestników wojny w Hiszpanii. „Nowiny”, s. 1, Nr 251 z 22 i 23 października 1966. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • L. Grot, T. Konecki, E. Nalepa – Pokojowe dzieje Wojska Polskiego, Warszawa 1988
  • Henryk Piotr Kosk, Lidia Kosk, Generalicja polska, t. I, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 2001, ISBN 83-87103-81-0.
  • Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 3, Warszawa 1992.
  • J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943−1990, tom II: I–M, s. 299–303, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, ​ISBN 978-83-7611-801-7​ (z fotografią; tu miejsce urodzenia: Dąb, powiat Chrzanów)
  • Kto jest kim w Polsce 1984, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984
  • Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989
  • VI Kongres ZBoWiD Warszawa 7-8 maja 1979, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1979
  • Dane o odznaczeniach na podstawie kroniki w kwartalniku „Wojskowy Przegląd Historyczny” (1960-1989)
  • Rzeczpospolita Partyzancka VII-VIII 1944, red. S.M.Przybyszewski, Wydawnictwo Nowa Nidzica 2004, ​ISBN 83-913972-1-1
  • W 100-lecie ruchu robotniczego. Tworzyliśmy nowe życie i nowy ład. „Nowiny”, s. 3, Nr 44 z 3 marca 1982.