Franciszek Rzewuski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franciszek Michał Rzewuski
Ilustracja
Franciszek Michał Rzewuski, portret Pietro Rotariego sprzed 1762 roku
Herb
Krzywda
Rodzina Rzewuscy herbu Krzywda
Data urodzenia 1730
Data śmierci 1800
Ojciec Michał Józef Rzewuski
Odznaczenia
Order Orła Białego Order Świętego Stanisława (Rzeczpospolita Obojga Narodów)

Franciszek Rzewuski herbu Krzywda (ur. w 1730 roku, zm. w 1800 roku) – pisarz polny koronny w latach 1752-1774, później marszałek nadworny koronny (1775-1783), wybrany konsyliarzem Rady Nieustającej na sejmie 1776 roku[1], szambelan Augusta III Sasa w 1748 roku, starosta kamionacki, starosta bohusławski w 1766 roku.

Syn Michała Józefa, brat: Kazimierza oraz Jana.

Poseł na sejm 1752 roku z ziemi chełmskiej. W 1756 roku wybrany posłem na sejm z ziemi przemyskiej[2]. Poseł na sejm 1758 roku z województwa ruskiego. Marszałek sejmiku ziemi halickiej w 1761 roku, wybrany na posła. Poseł na sejm 1762 roku z województwa ruskiego. Był posłem na sejm konwokacyjny (1764)[3].

W lipcu 1764 konfederacja generalna, której był konsyliarzem, postanowiła wysłać go jako swego posła do Petersburga[4]. Jego wysiłki były jednak niweczone przez wrogie legacje pruską i austriacką a także dygnitarzy rosyjskich; w tym nawet antypruskich Orłowów. Wsparcie jakiego udzielał Rzewuskiemu Nikita Panin nie wystarczyły, szczególnie, że Czartoryscy nie dopuszczali możliwości ustępstw na rzecz Rosji. Komisarz z rycerstwa Komisji Skarbowej Koronnej w 1765 roku[5].

Od stycznia 1765 roku został akredytowany jako poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny króla i Rzeczypospolitej. Instrukcją z 26 stycznia 1765 roku zlecono mu zgodnie z postulatami rosyjskimi wyznaczenie komisarzy do nowego wytyczenia granicy. Instrukcja nakazywała Rzewuskiemu upomnieć się o odszkodowania za szkody jakie przyniosła Polsce wojna siedmioletnia i armia rosyjska, lecz pomijała milczeniem sprawy innowierców polskich wspieranych przez Katarzynę II. Wobec trudności misji dyplomatycznej, Franciszek Rzewuski poprosił już w marcu 1765 roku o urlop. Jako jego zastępca do Rosji dotarł Jakub Psarski, który po wyjeździe Rzewuskiego z Petersburga (14 V 1765) został polskim Chargé d’affaires w Rosji. W grudniu 1765 roku Psarski został akredytowany jako polski rezydent.

W 1766 stwierdzono, że wobec ograniczonych możliwości Psarskiego jako posiadającego niską rangę dyplomatyczną wznowiono misję Rzewuskiego, by zyskał wsparcie Rosji w zatargach celnych z Prusami. Rzewuski i jego nowy sekretarz Piotr Maurycy Glayre dotarli do Petersburga w drugiej połowie czerwca 1766 roku, a rezydent Psarski powrócił do Polski. Był to czas kryzysu w stosunkach polsko-rosyjskich. Rzewuski nie mógł wiele zdziałać. W styczniu 1767 znów poprosił o dymisję (formalnie o urlop) i wyjechał pozostawiając Glayre’a w Petersburgu jako swego zastępcę, a 20 marca 1767 rada senatu znów mianowała rezydentem Jakuba Psarskiego. Członek Departamentu Policji Rady Nieustającej w 1777 roku[6].

Za zasługi został odznaczony Orderem Orła Białego 3 sierpnia 1757 w Warszawie. W 1765 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[7].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Historia Dyplomacji Polskiej, tom II 1572-1795' pod red. Zbigniewa Wójcika, PWN Warszawa 1982, s. 499, 536-538.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Volumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 535.
  2. Kuryer Polski 1756 nr CLXIII, [b.n.s.]
  3. Zestawienie według województw, nazwisk, posłów zasiadających na sejmie convocationis 1764 r., Archiwum Państwowe Poznań, Zespół Akta braci czeskich rkps 2105, k. 4.
  4. biogram z XXXIV tomu Polskiego Słownika Biograficznego autorstwa Jerzego Michalskiego
  5. Antoni Sozański, Imienne spisy osób duchownych, świeckich i wojskowych, które w pierwszych ośmiu latach panowania króla Stanisława Poniatowskiego od 1764-1772 r. w rządzie lub przy administracyi Rzeczypospolitéj udział brały [...]. Cz. 1, Tablice i rejestr, Kraków 1866, s. 10.
  6. Kolęda warszawska na rok 1777, Warszawa 1777, [b.n.s]
  7. Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order św. Stanisława, Warszawa 2006 s. 177.