Franciszek Skibiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszek Skibiński
Ilustracja
Generał Franciszek Skibiński 1968
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 15 sierpnia 1899
Monachium
Data i miejsce śmierci 16 maja 1991
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie (II RP)
Polskie Siły Zbrojne
Orzeł LWP.jpg LWP
Główne wojny i bitwy I wojna światowa, wojna polsko-ukraińska, wojna polsko-bolszewicka, II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie Distinguished Service Order (Wielka Brytania) 1939–1945 Star (Wielka Brytania) France and Germany Star (Wielka Brytania) Defence Medal (Wielka Brytania) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Croix de Guerre 1939-1945 z palmą (Francja) Medal Brązowego Lwa (Holandia) Komandor Orderu Korony (Belgia)
Nagrobek Franciszka Skibińskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 30 lipca 2006

Franciszek Skibiński (ur. 15 sierpnia 1899 w Monachium, zm. 16 maja 1991 w Warszawie) – generał dywizji Wojska Polskiego, pisarz wojskowy, teoretyk i badacz sztuki wojennej, doktor nauk humanistycznych, uczestnik czterech wojen: I wojny światowej, wojny polsko-ukraińskiej, wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej.

Życiorys[edytuj]

Franciszek Skibiński był synem Władysława Skibińskiego, jego młodszą siostrą była Maria Skibniewska. Uczył się początkowo w gimnazjum, im. Mikołaja Reja w Warszawie (klasy I–VI, 1909–1915), później (klasy VII i VIII, 1915–1917) w polskim gimnazjum w Kijowie. Po zdaniu matury, w dniu 10 września 1917 wstąpił jako ochotnik do Wojska Polskiego, gdzie do maja 1918 był wolontariuszem w 1 Pułku Ułanów[1]. Z grupą ułanów po rozbrojeniu pułku wstąpił do POW na Ukrainie[1]. W styczniu 1919 został ranny podczas walk w obronie Przemyśla i Lwowa[1].

Po skończeniu Szkoły Kawalerii w Starej Wsi w stopniu podporucznika został przydzielony od listopada 1919 do 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich[1], w którym podczas wojny 1920 dowodził plutonem 1 szwadronu[1]. W 1925 skończył w Grudziądzu kurs dowódców szwadronów[1], a w latach 1926 – 1931 był instruktorem wyszkolenia bojowego w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu[1]. Służąc w 14 pułku został awansowany w 1927 na rotmistrza[1]. W 1931 służył w 3 Pułku Strzelców Konnych na stanowisku dowódcy szwadronu[1], a od jesieni 1932 do 1935 w Wyższej Szkole Wojennej[1]. Powraca do barw 14 Pułku i zostaje szefem sztabu X Brygady Kawalerii w Rzeszowie[1]. Mianowany majorem dypl. w 1936[1]. Od listopada 1937 był szefem sztabu 10 Brygady Kawalerii.

W okresie od września do grudnia 1938 uczestniczył w zajęciu Zaolzia. W okresie od 1 września do 19 września 1939 uczestniczył w kampanii wrześniowej. 19 września 1939, razem z całą brygadą przekroczył granicę z Węgrami, a już 26 września przybył do obozu Coёtquidan w Bretanii (Francja). W dniach 10–18 czerwca 1940 uczestniczył w kampanii francuskiej. Następnie przez Hiszpanię, Portugalię i Gibraltar 3 września 1940 dotarł do Liverpool w Anglii. Od sierpnia 1944 do maja 1945 uczestniczył w kampanii w zachodniej Europie.

W lipcu 1947 powrócił do Polski. W kwietniu 1951 został aresztowany przez organa Informacji Wojskowej, a 28 kwietnia 1952 skazany wyrokiem Najwyższego Sądu Wojskowego w tzw. sprawie nowego kierownictwa konspiracji wojskowej na karę śmierci za zdradę ojczyzny. 19 listopada 1952 prezydent Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski, ale wstrzymał wykonanie kary śmierci, co było związane z wykorzystaniem Skibińskiego, jako świadka w innych procesach dotyczących „spisku w wojsku”. Dopiero 25 stycznia 1954 Przewodniczący Rady Państwa, Aleksander Zawadzki skorzystał z prawa łaski. Przebywając w Zakładzie Karnym we Wronkach Skibiński podjął głodówkę protestując przeciwko niesprawiedliwemu wyrokowi. 4 kwietnia 1956 Najwyższy Sąd Wojskowy wznowił postępowanie w jego sprawie, a po dwóch dniach Naczelna Prokuratura Wojskowa umorzyła je z powodu braku dowodów winy. 16 sierpnia 1964 przeniesiony w stan spoczynku. Łącznie służył w WP przez 47 lat (z pięcioletnią przerwą w okresie aresztowania).

Prezes Komitetu Budowy Pomnika Tysiąclecia Jazdy Polskiej. Prezes Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Belgijskiej. Wieloletni członek Komitetu Redakcyjnego kwartalnika Wojskowy Przegląd Historyczny. Wiceprezes Rady Naczelnej ZBoWiD 1958–1990. Od 1988 r. był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[2]. W latach 1981–1983 Członek Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Członek Rady Krajowej PRON w 1983 roku[3]. W 1987 r. wszedł w skład polskiej sekcji ruchu „Emerytowani Generałowie na rzecz Pokoju i Rozbrojenia”. 11 listopada 1988 r. wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 70. rocznicy Odzyskania Niepodległości przez Polskę, którego przewodnictwo objął I sekretarz KC PZPR gen. armii Wojciech Jaruzelski.

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. W pogrzebie uczestniczył m.in. b. Prezydent RP gen. armii Wojciech Jaruzelski[4].

Przebieg służby wojskowej[edytuj]

Awanse[edytuj]

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Wybrane prace[edytuj]

  • Ułańska młodość 1917–1939, Warszawa 1989, ​ISBN 83-11-07705-3​,
  • Pierwsza pancerna, Warszawa 1979,
  • O sztuce wojennej na północno-zachodnim teatrze działań wojennych 1944–1945, Warszawa 1989,
  • Dowodzenie jednostkami polskimi na Zachodzie w skali operacyjnej: (wybrane przykłady), Warszawa 1973,
  • Falaise, Warszawa 1971,
  • Axel, Warszawa 1979,
  • Bitwa o Kretę: maj 1941, Warszawa 1983,
  • Wojska pancerne w II wojnie światowej, Warszawa 1982,
  • Ardeny, Warszawa 1966,
  • Dowodzenie wojskami koalicji na tle bitwy w Normandii, Warszawa 1963
  • Zbiór ćwiczeń bojowych i kawaleryjskich, Warszawa 1935 (razem z mjr. dypl. Franciszkiem Stachowiczem)

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l O kawalerii polskiej XX wieku s. 40-41
  2. Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011 radaopwim.gov.pl [dostęp 2011-11-06]
  3. Trybuna Robotnicza, nr 109 (12961), 10 maja 1983 roku, s. 6.
  4. Janusz Królikowski, Generałowie i Admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, tom III (M-S), str. 436
  5. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 1 z 17.01.1920, s. 2.
  6. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. [dostęp 2017-01-02]. s. 259.
  7. Dekret Wodza Naczelnego L. 3295 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 7)
  8. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. [dostęp 2017-01-02]. s. 256, 281.
  9. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. [dostęp 2017-01-02]. s. 291.
  10. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. [dostęp 2017-01-02]. s. 292.
  11. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. [dostęp 2017-01-02]. s. 293.
  12. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. [dostęp 2017-01-02]. s. 293.

Bibliografia[edytuj]

  • Franciszek Skibiński, Ułańska młodość 1917–1939, Warszawa 1989, ​ISBN 83-11-07705-3​;
  • Franciszek Skibiński, Pierwsza pancerna, Warszawa 1979;
  • Czesław Szafran, Lech Kowalski, Z żałobnej karty. Gen. dyw. Franciszek Skibiński (1899–1991), Wojskowy Przegląd Historyczny nr 2 (136) z 1991;
  • Cezary Leżeński, O kawalerii polskiej XX wieku, Ossolineum 1991;
  • Jerzy Poksiński, TUN. Tatar–Utnik–Nowicki, Represje wobec oficerów Wojska Polskiego w latach 1949-1956, Warszawa 1992, ​ISBN 83-11-07980-3​;
  • V Kongres ZBoWiD Warszawa 8-9 maja 1974, Książka i Wiedza, Warszawa 1976;
  • VI Kongres ZBoWiD Warszawa 7-8 maja 1979, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1979
  • VII Kongres ZBoWiD, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1985;
  • Wojskowy Przegląd Historyczny, 1987, nr 3 (121), str. 229
  • Za Wolność i Lud, nr 33 (1078) z 18 sierpnia 1984, str. 6
  • Cezary Leżeński / Lesław Kukawski: O kawalerii polskiej XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 40-41. ISBN 83-04-03364-X.