Franciszek Sudoł

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszek Marian Sudoł
Ilustracja
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 4 października 1892
Cieplice
Data i miejsce śmierci 1940
Charków
Przebieg służby
Lata służby 1914 - 1940
Siły zbrojne Legiony Polskie 1914-1918
Wojsko Polskie
Jednostki 2 Pułk Piechoty (LP)
3 Pułk Piechoty (LP)
8 Pułk Piechoty Legionów
9 Pułk Piechoty Legionów
14 Pułk Piechoty Ziemi Kujawskiej
Kaliska Brygada ON
Stanowiska dowódca batalionu piechoty
dowódca batalionu zapasowego
kwatermistrz pułku piechoty
zastępca dowódcy pułku
dowódca pułku piechoty
dowódca brygady ON
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Pamiątkowy Jubileuszowy 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej
Kadra oficerska 14 pułku piechoty w roku 1930 - ppłk Franciszek Sudoł siedzi czwarty z prawej (piąty z prawej siedzi płk Ignacy Misiąg, piąty z lewej siedzi mjr Mikołaj Świderski).
Korpus oficerów 14 pułku piechoty w dniu 11 listopada 1933. Ppłk Franciszek Sudoł (dowódca) siedzi czwarty z lewej (w środku siedzi płk Ignacy Misiąg, czwarty z prawej siedzi ppłk Hugo Korneliusz Mijakowski).

Franciszek Marian Sudoł (ur. 4 października 1892 w Cieplicach, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj]

Był synem Sebastiana i Antoniny z domu Bieleń. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Rudce (gmina Sieniawa). W Jarosławiu ukończył gimnazjum i zdał, w 1914 roku, maturę. Już w trakcie nauki angażował się w działalność organizacji niepodległościowych. W 1914 wstąpił do Legionów Polskich i służył kolejno w szeregach 8, 9, 10 i 15 kompanii 2 pułku piechoty legionów. Z pułkiem tym odbył całą kampanię wojenną.

Podczas walk wykazywał się wielką odwagą: „12 lutego 1915 r., wysłany na patrol z 10 ludźmi w góry pod Pasieczną, napotkał silny oddział rosyjski, który zmusił do poddania się; 9 czerwca 1915 r. na patrolu z 6 ludźmi pod Śniatyniem ostrzelał baon Moskali, a w międzyczasie ściągnięto kompanię rezerwową i Moskale zostali pokonani; 16 czerwca 1915 r. pod Rarańczą na patrolu z 5 ludźmi napotkał ukrytą kompanię nieprzyjaciela. Nie tracąc zimnej krwi ruszył na nich, i zastraszeni Moskale poddali się.” - za co został odznaczony (w późniejszym okresie) Orderem Virtuti Militari 5 kl. nr 6980 [1].

7 września 1915 r. awansował na chorążego, a z dniem 1 lipca 1916 r. do stopnia podporucznika[2]. W dniu 12 października 1918 roku uzyskał awans na kapitana[3]. Od stycznia 1919 r. służył w Wojsku Polskim - w 3 pułku piechoty legionów, 8 pułku piechoty legionów i 9 pułku piechoty legionów. Dowodząc III batalionem 9 ppleg., a potem 2 baterią 12 pułku artylerii polowej, walczył pod Brzeżanami (16 – 21 czerwca 1919 r.) z wojskami ukraińskimi. Przez dwa miesiące pełnił obowiązki dowódcy 9 pułku piechoty legionów (16 lutego – 19 kwietnia 1920 r.). Został ranny na froncie podczas wojny z Rosją radziecką. Od sierpnia 1920 roku dowodził batalionem zapasowym 9 ppleg. Na dzień 1 czerwca 1921 r. w randze majora nadal pełnił służbę w 9 pp legionów[4]. Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 r. (L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w tym stopniu (majora) ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 r. i 411 lokatą w korpusie oficerów piechoty[5]. Zarówno wówczas, jak i przez pięć następnych lat, był oficerem 9 pułku piechoty leg., w którym zajmował stanowisko dowódcy III batalionu[6][7]. W roku 1923 zajmował 388 lokatę na liście starszeństwa majorów piechoty[8], a w rok później była to już 187 lokata[9]. W tym czasie odznaczony był już czterokrotnie Krzyżem Walecznych[10]. W okresie od 1 maja do 2 sierpnia 1924 r. przebywał na kursie dla dowódców pułków w Grupie[3].

Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych z dnia 23 maja 1927 r. mjr Franciszek Sudoł został przeniesiony z 9 pp leg. do 3 pp leg. na stanowisko kwatermistrza[11]. Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego z 23 stycznia 1928 r. został awansowany na stopień podpułkownika z 15 lokatą w korpusie oficerów piechoty i starszeństwem od dnia 1 stycznia 1928 roku[12]. W dniu 26 kwietnia 1928 r. przeniesiony został do 14 pułku piechoty stacjonującego we Włocławku, na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[13]. W roku 1928 zajmował 14 lokatę wśród podpułkowników piechoty w swoim starszeństwie[14]. W sierpniu 1929 roku uzyskał zezwolenie na przyjęcie i noszenie łotewskiego „Medalu Pamiątkowego 1918 - 1928”[15]. W październiku 1931 r. ukończył 5 kurs unifikacyjny na dowódców pułku w rembertowskim Centrum Wyszkolenia Piechoty[16]. W 1932 r. zajmował już 11 lokatę na liście podpułkowników piechoty ze swego starszeństwa[17]. Z dniem 20 czerwca 1933 roku został wyznaczony przez Ministra Spraw Wojskowych na stanowisko dowódcy 14 pułku piechoty[18]. Z racji zajmowanego stanowiska pełnił jednocześnie funkcję komendanta garnizonu Włocławek.

Ppłk. Franciszek Sudoł był cenionym dowódcą, wyróżnianym nagrodami przełożonych. Udzielał się także społecznie we Włocławku, w takich organizacjach jak: Polski Czerwony Krzyż, Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, Liga Morska i Rzeczna, Przysposobienie Wojskowe oraz w harcerstwie. W 1936 r. na czele delegacji wojskowych wręczał odznakę pamiątkową 14 pułku piechoty prezydentowi Polski Ignacemu Mościckiemu. Na stopień pułkownika awansowany został ze starszeństwem od 19 marca 1938 roku i 2 lokatą w korpusie oficerów piechoty[19][20]. 15 listopada 1938 roku ówczesny generał do prac przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych, generał brygady Władysław Bortnowski, stwierdził: „oficer doświadczony o średniej inteligencji i przeciętnych talentach. Jako dowódca pułku w polu bardzo dobry. Na wyższe stanowisko się nie nadaje[21].

W maju 1939 roku został dowódcą Kaliskiej Brygady Obrony Narodowej. W chwili wybuchu II wojny światowej wraz z dowództwem brygady oraz batalionem ON „Ostrzeszów” i batalionem ON „Kępno” przeszedł pod komendę dowódcy 10 Dywizji Piechoty, walczącej w składzie Armii „Łódź”.

Nie są znane okoliczności trafienia pułkownika Sudoła do niewoli radzieckiej po 17 września 1939. Był więźniem Starobielska, zginął w Charkowie wiosną 1940.

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 awansowany został pośmiertnie do stopnia generała brygady[22]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości "Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów".

Ordery i Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 276.
  2. Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 18.
  3. a b Ciesielski 2008 ↓, s. 120.
  4. Spis oficerów służących czynnie w dniu 01.06.1921 ↓, s. 896.
  5. Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922 ↓, s. 34.
  6. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 149.
  7. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 143.
  8. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 403.
  9. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 347.
  10. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 149, 403.
  11. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 V 1927, s. 145.
  12. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 3 z 28 I 1928, s. 19.
  13. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 IV 1928, s. 140.
  14. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 167.
  15. a b Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 12 z 6 VIII 1929, s. 238.
  16. Ciesielski 2008 ↓, s. 108.
  17. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 21.
  18. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 VI 1933, s. 127.
  19. Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 416.
  20. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939, Biblioteka Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego tom 29, Fundacja CDCN, Kraków 2006, ​ISBN 978-83-7188-899-1​, s. 9.
  21. Opinie pułkowników piechoty za 1938 rok, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1/120, s. 309. W wykazie figuruje jako pułkownik ze starszeństwem z 19 marca 1937 roku.
  22. M.P. z 2007 r. Nr 85, poz. 885
  23. Ciesielski 2008 ↓, s. 121.
  24. 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości” M.P. z 1931 r. Nr 111, poz. 163

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]