Frank Gehry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Frank Gehry
Ephraim Goldberg
Ilustracja
Frank Gehry (2010)
Imię i nazwisko

Frank Owen Gehry

Data i miejsce urodzenia

28 lutego 1929
Toronto

Narodowość

amerykańska

Alma Mater

Uniwersytet Południowej Kalifornii

Dziedzina sztuki

architektura

Epoka

dekonstruktywizm

Ważne dzieła

Muzeum Guggenheima w Bilbao, Walt Disney Concert Hall, 8 Spruce Street, Budynek Fundacji Louis Vuitton

Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) Narodowy Medal Sztuki (USA)
Strona internetowa

Frank Owen Gehry, właśc. Ephraim Goldberg (ur. 28 lutego 1929 w Toronto) – amerykański architekt, pochodzący z kanadyjskiej rodziny polsko-żydowskiej[1] i projektant form przemysłowych, jeden z głównych przedstawicieli dekonstruktywizmu. Laureat Nagrody Pritzkera z 1989[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

F. Gehry: Gehry Tower w Hanowerze
F. Gehry: Biurowce w Medienhafen w Düsseldorfie
Chiat/Day Building, Venice, Los Angeles

Gehry przyszedł na świat jako Frank Owen Goldberg 28 lutego 1929 roku w Toronto w Kanadzie. Rodzina Gehry’ego wywodzi się z Polski. Jego dziadkowie są pochowani na Cmentarzu żydowskim w Łodzi, a jego matka się tam urodziła.

W 1947 Gehry wyemigrował wraz z rodziną do Kalifornii, gdzie do 1954 studiował architekturę na University of Southern California w Los Angeles, a następnie urbanistykę na Harvardzie. W tym samym roku zmienił również swoje nazwisko na Gehry[3]. Zaczynał karierę pracując dla Victora Gruena i firmy architektonicznej Pereira & Luckman. Po powrocie z krótkookresowej pracy w Paryżu, założył własne biuro architektoniczne w 1962[4]. Mieszka w Santa Monica[5]. W 2002 jego pracownia zmieniła nazwę z Frank O. Gehry & Associates na Gehry Partners[6].

Styl projektów[edytuj | edytuj kod]

Od początku kariery Gehry sprzeciwiał się w swoich projektach modernizmowi, stawiając na większe wyrażanie ekspersji czy indywidualności[6]. Budynki Gehry’ego mają cechy kolażu złożonego z powyginanych brył o powierzchni wykonanej z różnych i w tradycyjnej architekturze nieprzystających do siebie materiałów (tytan, beton, kamień, tynk, siatka druciana itd.). Gehry zaskakuje również niekonwencjonalnymi zestawieniami barw. Charakterystyczne i łatwo kojarzone z architektem są silnie przechylone ściany i pofalowane płaszczyzny[7].

Jest jednym z najsłynniejszych reprezentantów dekonstruktywizmu. Jego architektura jest zorientowana przede wszystkim na efekt zewnętrzny, świadomie wywołując szok poprzez kontrast z tradycyjną przestrzenią miejską.

Krytycy Gehry’ego wskazują na miałkość projektów wnętrz i banalizm układów funkcjonalnych. Często zarzuca mu się też ograniczanie się do tego samego repertuaru zmanierowanych form.

Główne dzieła[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Warsaw Jewish Museum In Poland.
  2. Frank Gehry Laureat Nagrody Pulitzera w dziedzinie architektury w 1989 roku na stronie www.pritzkerprize.com.
  3. Biography of Frank Gehry | Guggenheim Museum Bilbao, Guggenheim Bilbao [dostęp 2022-02-27] (ang.).
  4. Condé Nast, 31 Spectacular Buildings Designed by Frank Gehry, Architectural Digest, 2 października 2014 [dostęp 2022-02-27] (ang.).
  5. Condé Nast, Step Inside Architect Frank Gehry's Santa Monica Dream House, Architectural Digest, 13 marca 2019 [dostęp 2022-02-27] (ang.).
  6. a b Sztuka Architektury, Znany architekt Frank Gehry kończy 90 lat, Sztuka Architektury, 28 lutego 2019 [dostęp 2022-02-27] (pol.).
  7. Gehry Frank, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2022-02-27].
  8. Fundacja Louis Vuitton projektu Franka Gehry. label-magazine.com. [dostęp 2019-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-10)].
  9. Piękny gest Obamy na koniec kadencji. Medale Wolności dla Michaela Jordana, Roberta De Niro, Diany Ross i.... gazeta.pl, 2016-11-23. [dostęp 2016-11-23].
  10. Lista Odznaczonych Narodowym Medalem Sztuki.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]