Fregata wielka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy gatunku ptaka. Zobacz też: inne znaczenia terminu fregata.
Fregata wielka
Fregata magnificens[1]
Mathews, 1914
Ilustracja
Samiec podgatunku magnificens
Ilustracja
Samica podgatunku rothschildi
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd głuptakowe
Podrząd fregatowce
Rodzina fregaty
Rodzaj Fregata
Gatunek fregata wielka
Synonimy
  • Fregata minor magnificens Mathews, 1914[2]
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Fregata wielka[4] (Fregata magnificens) – gatunek dużego ptaka z rodziny fregat (Fregatidae). Zamieszkuje otwarte wody, wyspy i wybrzeża zachodniego Oceanu Atlantyckiego (od Florydy i Karaibów do południowej Brazylii) i wschodniego Pacyfiku (od północno-zachodniego Meksyku do Ekwadoru, w tym Galapagos), a ponadto Wyspy Zielonego Przylądka u zachodnich wybrzeży Afryki. Fregata wielka to jeden z największych ptaków morskich. Swą nazwę zawdzięcza nadymającemu się workowi gardłowemu, który gdy jest wypełniony powietrzem, przypomina rozpięty na wietrze żagiel fregaty.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Dawniej fregata wielka była uznawana za podgatunek fregaty orlej (F. aquila) lub fregaty średniej (F. minor)[2]. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) uznaje ten gatunek za monotypowy[5], natomiast autorzy Handbook of the Birds of the World Alive wyróżniają trzy podgatunki[2]:

  • F. m. rothschildi Mathews, 1915 – wyspy u wybrzeży Ameryki, na wybrzeżach Pacyfiku od północno-zachodniego Meksyku (Kalifornia Dolna) do Ekwadoru, a na wybrzeżach Atlantyku od Florydy do południowej Brazylii.
  • F. m. magnificens Mathews, 1914 – Galapagos.
  • F. m. lowei Bannerman, 1927 – Wyspy Zielonego Przylądka.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wygląd zewnętrzny[edytuj | edytuj kod]

Mają bardzo długie i wąskie skrzydła ze szpiczastymi końcami oraz rozwidlony ogon. Upierzenie samca jest lśniąco czarne z niebieskimi akcentami. Gardło zdobi purpurowy worek nagiej skóry. Samica ma bardziej matowe upierzenie z białawą łatką na piersi.

Rozmiary[edytuj | edytuj kod]

  • Długość – od głowy do ogona – 89–114 cm[2]
  • Rozpiętość skrzydeł – 217–244 cm[2]

Masa[edytuj | edytuj kod]

od 1,1 do 1,6 kg[2]

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Ptaki tego gatunku spędzają wiele czasu w powietrzu, na lądzie zaś poruszają się powoli i niezgrabnie. Dlatego zwykle siedzą na wystających z wody pniach lub odpoczywają na wysokich drzewach, skałach lub urwiskach, które są dogodnym punktem obserwacyjnym, poza tym łatwo im stąd wznieść się w powietrze.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Pokarm tych ptaków stanowią głównie drobne zwierzęta morskie, szczególnie ryby latające, mątwy, małe żółwie i meduzy.

Fregata wielka znana jest ze swych pasożytniczych skłonności; jako świetny lotnik potrafi zdobywać pokarm w nietypowy sposób – ściga inne ptaki, takie jak: mewy, kormorany, pelikany, a przede wszystkim głuptaki, niepokoi je i prześladuje dotąd, dopóki nie zwrócą połkniętej przed chwilą ryby.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Jajo fregaty wielkiej

Gatunek ten, ze względu na występowanie w strefie gorącej, odbywa lęgi w różnych porach roku.

Zachowanie godowe[edytuj | edytuj kod]

Okres rozrodczy poprzedzają zaloty i pokazy godowe. Gdy samiec dostrzeże potencjalną partnerkę, rozpościera skrzydła, trzepocze nimi i wydaje podniecone krzyki, jednocześnie rytmicznie kręci głową na boki. Szyja wygina się do tyłu, a wówczas uwydatnia się ogromny worek z nagiej skóry, teraz jaskrawo purpurowy i tak rozdęty powietrzem, że wygląda, jakby miał za chwilę pęknąć. Worek ten przyciąga wzrok, jest sygnałem służącym zarówno do wabienia samicy, jak i do zaznaczania indywidualnego terytorium każdego osobnika.

Gniazdo[edytuj | edytuj kod]

Gniazda znajdują się na wybrzeżu lub w jego pobliżu, na drzewach lub w niskich krzewach, czasem na skałach.

Jaja[edytuj | edytuj kod]

Składa jedno jajo.

Wysiadywanie[edytuj | edytuj kod]

Wysiadywanie pojedynczego jaja trwa średnio 40–50 dni, zajmują się tym oboje rodzice, którzy także razem opiekują się pisklętami.

Pisklęta[edytuj | edytuj kod]

Pisklęta fregaty wymagają bardzo długiej opieki. Przez pierwsze 3 miesiące są one karmione przez oboje rodziców, a przez następnych 8–9 młodymi zajmuje się wyłącznie samica. Nawet gdy fregata osiągnie wielkość dorosłego ptaka, nadal jest karmiona przez samicę. Siedzi nieruchomo z głową zwieszoną w dół, oszczędzając energię. Gdy wraca matka, pisklę ożywia się. Podnosi głowę i krzyczy tak długo, aż samica otworzy dziób, do którego pisklę wkłada głowę i wyjada z niego pokarm. Dopiero po ukończeniu roku fregata staje się samodzielna i przestaje być dokarmiana przez matkę. Ubarwienie młodych ptaków różni się od upierzenia dorosłych. Ich głowa i podgardle są białe, dziób jasny, a na wierzchniej stronie skrzydeł widoczne są białe plamy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Fregata magnificens, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d e f Orta, J., Christie, D.A., Garcia, E.F.J. & Boesman, P.: Magnificent Frigatebird (Fregata magnificens). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-03-03].
  3. Fregata magnificens, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Fregatidae Degland & Gerbe, 1867 (1840) - fregaty - Frigatebirds (wersja: 2018-01-06). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-03-03].
  5. F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Storks, frigatebirds, boobies, cormorants, darters (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-03-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]