Freiberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Freiberg
ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy  Saksonia
Powiat Mittelsachsen
Zarządzający Bernd-Erwin Schramm
Powierzchnia 48,05 km²
Wysokość 400 m n.p.m.
Populacja (31.12.2013)
• liczba ludności
• gęstość

40 268
840 os./km²
Nr kierunkowy 03731
Kod pocztowy 09596, 09599
Tablice rejestracyjne FG, BED, DL, FLÖ, HC, MW, RL
Podział miasta 12 dzielnic
Plan Freiberga
Położenie na mapie Saksonii
Mapa konturowa Saksonii, w centrum znajduje się punkt z opisem „Freiberg”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, po prawej znajduje się punkt z opisem „Freiberg”
Ziemia50°55′N 13°21′E/50,916667 13,350000
Strona internetowa
Portal Niemcy
Złota Brama katedry we Freibergu
Katedra we Freibergu: loża elektorska Augusta II Mocnego
Freiberg. Słup milowy Poczty Saskiej z 1723 r. z herbem Rzeczypospolitej

Freiberg – miasto powiatowe we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Chemnitz, siedziba powiatu Mittelsachsen (do 31 lipca 2008 w powiecie Freiberg), u podnóża Rudaw. Do 31 grudnia 2011 siedziba wspólnoty administracyjnej Freiberg, która dzień później została rozwiązana. Liczy ok. 41,7 tys. mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Intensywny rozwój osady zaczął się w drugiej połowie XII wieku, po odkryciu bogatych złóż srebra w rudach galenowo-sfalerytowych (ołowiowo-cynkowych) i założeniu zamku, w celu nadzoru nad górnictwem. Od tego momentu aż do zamknięcia ostatniej kopalni w 1968 rozwój miasta był ściśle związany z górnictwem i hutnictwem, bazującym początkowo tylko na pozyskaniu srebra, następnie również ołowiu, a w XIX i XX wiekach także i cynku. Również z rozwojem miejscowego górnictwa wiąże się założenie we Freibergu w 1765 pierwszej na świecie wyższej uczelni górniczej (Bergakademie) i jej intensywny rozwój aż do współczesności. W akademii tej kształciło się wielu polskich geologów i inżynierów górnictwa w XIX wieku, kiedy dostęp do uczelni zaborców był mocno utrudniony. Najbardziej znanym wykładowcą szkoły był Abraham Gottlob Werner, który uczył tu w latach 1775-1817.

Od momentu założenia do 1423 roku Freiberg leżał w granicach Marchii Miśnieńskiej, po czym stał się częścią Elektoratu Saksonii. W latach 1697-1706 i 1709-1763 Freiberg wraz z Elektoratem Saksonii był związany unią z Polską, a w latach 1807-1815 wraz z Królestwem Saksonii unią z Księstwem Warszawskim.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół pw. św. Piotra (Stadtkirche St. Petri) – gotycki, obecnie pozbawiony prawie całego wystroju zabytkowego, działający jako sala koncertowa i świątynia protestancka. Zachowała się gotycka płaskorzeźba drewniana Ostatnia wieczerza, zabytkowa ambona i organy Silbermanna.
  • Gotycki budynek klasztorny franciszkanów zbudowany w początku XVI wieku, obecnie własność prywatna. Liczne zachowane późnogotyckie portale okienne i wejściowe.
  • Zamek (Schloss Freudenstein) – zamek renesansowy, w dużym stopniu odbudowany. Założony w XII wieku, przebudowany w 1577 na rezydencję arystokratyczną. W czasach NRD pełnił funkcję spichlerza. Otwarty po generalnym remoncie (2005-2008), mieści muzeum minerałów i siedzibę Saksońskiego Archiwum Górnictwa, które przechowuje materiały dokumentujące historię tutejszego górnictwa[1].
  • Rynek dolny i górny z zabudową kamienic renesansowych i barokowych, w większości znacznie przebudowanych później i pozbawionych większości ozdób. Na górnym rynku późnogotycki ratusz.
  • Trzy duże fragmenty gotyckich murów obronnych wraz z basztami.

Muzea[edytuj | edytuj kod]

  • Muzeum miasta i górnictwa (Stadt- und Bergbaumuseum) – zajmujące kilkupiętrowy dom kanoniczny z 1485, z zachowanymi murowanymi gotyckimi stropami parteru oraz drewnianym stropem piętra. Prezentuje przede wszystkim bogate zbiory poświęcone historii górnictwa oraz hutnictwa we Freibergu, a także posiada kolekcje związane z życiem górników i hutników. Podrzędnie prezentowane są też znaleziska z wykopalisk miejskich oraz z historii miasta.
  • Muzeum górnictwa i mineralogiczne przy Akademii Górniczej. Zbiory mineralogiczne, których znaczną część stanowią okazy z saksońskich złóż, można podziwiać w budynku przy Brennhausgasse 14. W budynku tym eksponowana jest również kolekcja petrologiczna i złożowa. W budynku instytutu geologii przy Cotta-Strasse 2 podziwiać również można zbiory paleontologiczne i kolekcję stratygraficzną.
  • Ekspozycja na zamku Freudenstein nowych zbiorów ponad 3500 okazów mineralogicznych freiberskiego uniwersytetu. Trzon tej kolekcji stanowi stały depozyt dr. Eriki Pohl, który jest jedną z największych prywatnych kolekcji na świecie[1].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, metalowy, elektrotechniczny, elektroniczny, precyzyjny, chemiczny, celulozowo-papierniczy, włókienniczy oraz hutniczy[2].

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości partnerskie:[3]

Osoby urodzone we Freibergu[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Polscy mormoni dla swych obrzędów, korzystają ze znajdującej się w mieście świątyni, udostępnionej im przez ich wschodnioniemieckich współwyznawców.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Folder w języku polskim: Mineralogiczna podróż dookoła świata. Wyd. Technische Universit. Bergakademie Freiberg (bez roku wydania, jednak już po otwarciu wiosną 2008 zamku)
  2. Freiberg, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-06-30].
  3. Współpraca

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Materiały historyczne z katedry i z muzeum miasta Freiberga.
  • Gordon McLachlan, Niemcy. Część wschodnia. Wyd. Pascal, 1998