Front Wołyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Front Wołyński
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 30 marca 1919 (I)
27 lipca 1919 (II)
Rozformowanie 2 czerwca 1919 (I)
23 marca 1920 (II)
Dowódcy
Pierwszy gen. por. Aleksander Karnicki
Ostatni gen. ppor. Antoni Listowski
Działania zbrojne
wojna polsko-ukraińska, wojna polsko-bolszewicka, wojna domowa w Rosji
Organizacja
Dyslokacja Zamość (I, sztab)
Łuck (II, sztab)
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Podległość Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego
Skład grupa Bug
grupa Chełm
3 Dywizja Piechoty Legionów
4 Dywizja Piechoty
13 Dywizja Piechoty
IV Brygada Jazdy
V Brygada Jazdy
II Grupa Lotnicza

Front Wołyński - związek operacyjny Wojska Polskiego utworzony w trakcie wojny polsko-ukraińskiej rozkazem Wodza Naczelnego gen. Józefa Piłsudskiego z 30 marca 1919. Rozwiązany 2 czerwca, reaktywowany 27 lipca.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Działania polskie na Wołyniu stanowiły przedłużenie działań na froncie wschodniogalicyjskim, a zatem były mniej ważne. Podejmowała je dwutysięczna grupa Chełm pod dowództwem gen. ppor. Majewskiego, zastąpionego przez gen. ppor. Śmigłego. Początkowo miała bronić linii Bugu, lecz potem podjęła ofensywę i 24 stycznia 1919 zdobyły Włodzimierz Wołyński a 3 lutego Kowel. Następne działania przeciwko wciąż wzmacnianemu przeciwnikowi podjął ppłk. Leopold Lis-Kula, którego grupa taktyczna w dniach 1-2 marca, 5-6 marca i 7 marca uderzyła na Ukraińców, pokonując ich, lecz sam podpułkownik poległ podczas ostatniego natarcia. Wówczas dowództwo polskie postanowiło zespolić grupy Chełm i Bug w nowy związek operacyjny - Front Wołyński.

Operacja małopolsko-wołyńska[edytuj | edytuj kod]

Mimo reorganizacji działania wojsk polskich na terenie Wołynia straciły rozmach. Wiązało się to większym zaangażowaniem WP na terenie wschodniej Galicji oraz ACzURL w walce z bolszewikami. W związku z tym do 14 maja stały one na pozycjach: Maniewicze-Włodzimierz Wołyński-Rawa Ruska, kiedy to miały wziąć udział w rozstrzygającej operacji małopolsko-wołyńskiej, pod dowództwem gen. por. Józefa Hallera. Grupa gen. Babiańskiego miała prowadzić działania osłonowe na Łuck i Styr, a następnie na linii Równe-Sarny, a płk Minkiewicza wesprzeć uderzenia na Buczacz i Krasne.

Jednak na skutek komplikacji związanych z użyciem jednostek armii generała Hallera postanowiono 1 DSP przerzucić na strefę między Łuckiem a Galicją, lecz nie zdążono i oddziały gen. Babiańskiego ruszyły na wyznaczone cele, zdobywając w końcu maja przyczółek w Łucku nad Styrem. Została wtedy też wsparta siłami 3 DPLeg. i I BP (z b. Armii Polskiej we Francji) i z początkiem czerwca zespolona z ND Wschód we Front Galicyjsko-Wołyński.

Reaktywacja[edytuj | edytuj kod]

Front polsko-bolszewicki w grudniu 1919

W końcu lipca z Frontu Galicyjsko-Wołyńskiego wydzielono Front Galicyjski oraz Front Wołyński i już 8 sierpnia z Brodów 4 DP uderzyła na Krzemieniec i Dubno 9 sierpnia zdobywając je. Wtedy 1 DSP po walkch pod Klewaniem i Równem w nocy z 12 na 13 sierpnia zdobyła twierdzę w tym mieście. W tym czasie grupa Zygadłowicza zajęła Sarny. Do 16 sierpnia siły Frontu osiągnęły linię Ostróg-Horyń-Tuczyn-Bereźno-Klesów-Słucz i nawiązały kontakt z 9 DP. Następnie IV BJ zdobyła Rokitno, po czym nastąpił czasowy zastój w działaniach wojennych. W tym czasie w październiku naprzeciwko wojsk Listowskiego stanęła biała armia Denikina, niedługo potem wyparta przez bolszewików, w grudniu wysunięto forpoczty nad Słucz, a 23 marca 1920 wraz z ogólną reorganizacją WP Front rozwiązano a jego jednostki w związku z przygotowaniami do wyprawy kijowskiej weszły w skład 2 Armii, pozostającej pod dowództwem gen. ppor. Listowskiego.

Dowództwo i skład[edytuj | edytuj kod]

I[edytuj | edytuj kod]

II[edytuj | edytuj kod]

  • 18 tysięcy oficerów i żołnierzy (marzec/czerwiec 1919)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Wawrzyński. Dowództwa frontów 1919-1920. „Biuletyn Centralnego Archiwum Wojskowego 20/1997”. 
  • Mieczysław Wrzosek: Wojny o granice Polski Odrodzonej. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1992. ISBN 8321407528.