Góra (powiat jarociński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

51°58′33″N 17°21′57″E

- błąd

38 m

WD

51°58'N, 17°21'E

- błąd

2300 m

Odległość

1573 m

Góra
wieś
Ilustracja
pałac w Górze
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

jarociński

Gmina

Jaraczewo

Liczba ludności (2011)

868[1]

Strefa numeracyjna

62

Kod pocztowy

62-233

Tablice rejestracyjne

PJA

SIMC

0199071

Położenie na mapie gminy Jaraczewo
Mapa konturowa gminy Jaraczewo, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Góra”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Góra”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Góra”
Położenie na mapie powiatu jarocińskiego
Mapa konturowa powiatu jarocińskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Góra”
Ziemia51°58′33″N 17°21′57″E/51,975833 17,365833

Górawieś w województwie wielkopolskim, powiecie jarocińskim, gminie Jaraczewo, ok. 1000 mieszkańców, położona przy drodze krajowej nr 12 ŁęknicaLesznoJarocinKaliszDorohusk. Zabudowania wsi ciągną się wzdłuż zbocza i podnóża północnej krawędzi Wysoczyzny Kaliskiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii Wniebowzięcia NMP. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii poznańskiej, archidiecezji poznańskiej, dekanatu boreckiego.

Na wschodzi wsi znajduje się cmentarz parafialny[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Góra ma długą historię potwierdzoną wykopaliskami archeologicznymi (groby skrzyniowe datowane na V-III w. p.n.e.). Dawna nazwa wsi brzmiała Lasocina Góra. Udokumentowane dzieje rozpoczynają się w 1324 r. Wieś należała kolejno do rodzin: Doliwów, Awdańców, Górskich, Konarskich, Dobrzyckich, Gajewskich. W 1835 r. została kupiona przez Eduarda von Mollarda. Przed I wojną światową koło wsi powstało lotnisko polowe. To właśnie z niego piloci wielkopolscy wspierali z powietrza powstanie śląskie.

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o parafii w Górze pochodzi z 1393 r. ale niektóre źródła wzmiankują ją na XIII wiek. Dwa pierwsze kościoły były drewniane: pierwszy dotrwał do przełomu XVII i XVIII w., drugi wzniesiono około 1740 r. Obecny kościół, murowany, późnoklasycystyczny wzniesiono w latach 1817-1830 z fundacji hrabiego Wiktora Szołdrskiego. Jest to budowla jednonawowa na rzucie prostokąta z wieżą w fasadzie zachodniej. Wewnątrz wydzielone prezbiterium, zamknięte półkoliście, sklepione konchowo. Wieża zwieńczona neobarokowym hełmem z 1928 r. Ołtarz główny w stylu rokoko z obrazem przedstawiającym scenę Wniebowzięcia Maryi Panny, a w okresie Wielkiego Postu – Pietę (obydwa z XVIII w). Uwagę przyciągają także rzeźby przedstawiające św. Franciszka Ksawerego i św. Antoniego z Padwy, pochodzące z 1720 r. Ołtarze boczne przedstawiają Chrystusa Nauczyciela i św. Józefa. Obok kościoła znajduje się, ufundowany przez mieszkańców, kamienny pomnik poświęcony poległym w pierwszych walkach o wolność II Rzeczypospolitej latach (głównie w trakcie Powstania Wielkopolskiego) 1918-1920. Wystawiono go w 1924 roku, w 1940 roku został zniszczony przez hitlerowców i odbudowany dopiero w roku 1982[3].

Pałac[edytuj | edytuj kod]

W latach 1877-1878 architekt Paweł Rotger wzniósł w Górze dla Rudolfa Fischera von Mollarda pałac w stylu renesansu północnego, zwanego również „stylem królowej Anny”. Tynkowane elewacje uzupełnione zostały dekoracją z żółtych cegieł klinkierowych i niewielkimi szczytami na osi. Dach mansardowy, w narożach od strony północnej zostały umieszczone niskie ośmioboczne ryzality kryte dachami cebulastymi. Z boku znajduje się wieża kryta hełmem stożkowatym. Wewnątrz pałacu zachowały się drewniane kolumny i kasetony z ciemnego orzecha. Po II wojnie światowej w pałacu mieściła się szkoła rolnicza, a od 1952 r. Dom Dziecka.

Park krajobrazowy[edytuj | edytuj kod]

W drugiej połowie XVIII w. założono park krajobrazowy o powierzchni 7,25 ha. Rośnie w nim wiele pomnikowych drzew, m.in.: trzy dęby o obwodach 355, 388 i 480 cm. W II połowie XIX w. park został przekomponowany, urządzono w nim trzy stawy. Park posiada ogrodzenie z końca XIX w. Z dawnego zespołu dworskiego z pierwszej połowy XIX w. zachowały się m.in.:

Inne zabytki[edytuj | edytuj kod]

Po południowej stronie wsi zachowały się zabudowania cegielni z II połowy XIX w. Na szczególną uwagę zasługuje okrągły piec, nad którym wznosi się komin o wzmocnionym cokole. Dalej w kierunku południowym, znajduje się stacja kolejowa z zabytkowym budynkiem dworca z przełomu XIX i XX w. Został on wykonany z nietynkowanych cegieł, z wieżą, niskim skrzydłem technicznym i drewnianą werandą dla podróżnych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Góra w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2020-08-03] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Cmentarz parafii pw. Wniebowzięcia NMP, Góra, gmina Jaraczewo, cmentarze24.pl [dostęp 2021-10-18] (pol.).
  3. Gmina Jaraczewo - Jednostki Pomocnicze, www.jaraczewo.pl [dostęp 2017-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-02] (pol.).