Góra Mendoga

Góra Mendoga – wzniesienie znajdujące się w Nowogródku.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Wzgórze zlokalizowane jest obok zamku nowogródzkiego[1], przy ulicy Pierwszego Maja w Nowogródku (Białoruś)[2], w północnej części miasta, po lewej stronie drogi wylotowej na Mińsk[3]. Według miejscowej legendy w tym miejscu miał zostać pochowany Mendog – pierwszy i jedyny przypuszczalny król Litwy, który przed śmiercią być może powrócił do pogaństwa. Legendę zamieszczono w pierwszej monografii na temat Nowogródka, wydanej we Lwowie po łacinie w 1795 roku. Inna wersja legendy wskazuje, iż na tym wzniesieniu Mendog miał zostać koronowany (historycy uznają Nowogródek jako jedno z trzech najbardziej prawdopodobnych miejsc koronacji[4]). Pod koniec XVII wieku na górze powstał cmentarz, który wykorzystywano do dokonywania pochówków do lat 20. XX wieku[5][6][7].
We wrześniu 2014 roku w pobliżu góry ustawiono rzeźbę Rycerz autorstwa Fiodora Saracewa[8].
W literaturze
[edytuj | edytuj kod]Góra Mendoga jest wzmiankowana w młodzieńczych utworach Adama Mickiewicza (m.in. wierszu Legenda o Mendogu), Uciecze i Konradzie Wallenrodzie[9], a grób Mendoga w Grażynie[10]. W przypisach do Ucieczki Mickiewicz pisał „Góra Mendoga pod Nowogródkiem obrócona na cmentarz, stąd w tamtych okolicach Litwy pójść na Mendogową górę znaczy umrzeć”[11]. Góra Mendoga wzmiankowana jest również w wierszu Grób Mendoga r. 1263 wchodzącym w skład Śpiewek o dawnych Litwinach do roku 1434 autorstwa Jana Czeczota[1].
W okolicach góry i farnego kościoła znajdują się resztki gaju Mendoga, o których Mickiewicz wspomniał w czwartej księdze Pana Tadeusza[12].
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Góra Mendoga, 1909
-
Góra Mendoga, 1909
-
Góra Mendoga, 1898
-
Góra Mendoga, 1910
-
Góra we mgle, 2012
-
Zbocze góry, 2012
-
Kamień pamiątkowy u podnóża góry
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Jan Czeczot, Śpiewki o dawnych Litwinach do roku 1434, Wilno, s. 48-50, 174.
- ↑ Гора Миндовга в Новогрудке [online], planetabelarus.by [dostęp 2025-03-10] (ros.).
- ↑ Szlak Mickiewiczowski | MZWDR [online], ziemiewschodnie.pl [dostęp 2025-03-10].
- ↑ Mendog (część II) – POZNAJWILNO.PL [online], 13 października 2014 [dostęp 2025-03-11].
- ↑ Гора Миндовга в Новогрудке [online], planetabelarus.by [dostęp 2025-03-10] (ros.).
- ↑ Гора Миндовга [online], Belarus.travel - официальный туристический портал Беларуси [dostęp 2025-03-10] (ros.).
- ↑ Navagrudak Museum [online].
- ↑ Памятник рыцарю в Новогрудке [online], www.holiday.by [dostęp 2025-03-13] (ros.).
- ↑ Nowa Panorama Literatury Polskiej » Litwa średniowieczna Mickiewicza [online], nplp.pl [dostęp 2025-03-10].
- ↑ Kresowe miasteczko - Nowogródek [online], bunt.com.pl [dostęp 2025-03-11].
- ↑ Adam Mickiewicz, Ucieczka [online], wolnelektury.pl [dostęp 2025-03-10].
- ↑ Nowogródek w XIX wieku - Shtetl Routes - Teatr NN [online], shtetlroutes.eu [dostęp 2025-03-11].