Góra Witosławska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Góra Witosławska
Kaplica Zesłania Ducha Świętego na Górze Witosławskiej
Kaplica Zesłania Ducha Świętego na Górze Witosławskiej
Państwo  Polska
Pasmo Pasmo Jeleniowskie, Góry Świętokrzyskie
Wysokość 491 m n.p.m.
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Góra Witosławska
Góra Witosławska
Ziemia50°50′N 21°12′E/50,833333 21,200000

Góra Witosławska (491 m n.p.m.) – szczyt w Paśmie Jeleniowskim, Gór Świętokrzyskich. Porośnięty lasem jodłowo-bukowym. Na zachodnim stoku góry, od strony Szczytniaka, usytuowany jest rezerwat przyrody Małe Gołoborze.

Na północno-wschodnim zboczu góry, przy drodze prowadzącej na Przełęcz Karczmarka, znajduje się drewniana rzeźba Jezusa Chrystusa z XIX wieku. Ok. 50 m wyżej, przy leśnej ścieżce prowadzącej na szczyt wznosi się kaplica pw. Zesłania Ducha Świętego z XVIII wieku, wybudowana przez benedyktynów z klasztoru na Łysej Górze i rozbudowana w pierwszej połowie XIX wieku. Do pierwotnej kaplicy, która obecnie stanowi prezbiterium, dobudowano wówczas nawę. Fundatorem rozbudowy był pułkownik wojsk polskich Antoni Libiszowski. Wewnątrz znajduje się kamienna chrzcielnica z XIX wieku, barokowe krucyfiksy, rokokowe lichtarze, oraz kropielnica z XVIII wieku.

Kaplica została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.627 z 19.06.1958 i z 14.01.1972)[1].

Obok kaplicy, przy źródełku, kamienna figuraMatki Bożej z Dzieciątkiem, z XVIII wieku.

Za czasów pogańskich na Górze Witosławskiej znajdował się święty gaj. Według niektórych czczono tutaj Wita, to jest Świętowita, bóstwo pogańskie, opiekujące się m.in. słońcem. Niektóre źródła twierdzą, że to właśnie od imienia tego bóstwa może pochodzić nazwa góry. Bardziej prawdopodobne jest pochodzenie nazwy od miejscowości Witosławice. Również później, od XV wieku na Zielone Święta, odbywały się tu co roku ludowe zabawy. Przeniosły się one na Witosławską z Łysej Góry, po tym gdy zostały zakazane przez króla Kazimierza Jagiellończyka, na prośbę benedyktynów z tamtejszego klasztoru. Były one prawdopodobną przyczyną wybudowania tu kaplicy.

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 31 marca 2017; 3 miesiące temu. [dostęp 2015-12-22]. s. 46.

Bibliografia[edytuj]

  • Paweł Jasienica, Słowiański rodowód, str 268, Warszawa 1978, Państwowy Instytut Wydawniczy
  • Izabela Pońska, Góra Witoslawska w historii i w legendzie, Sandomierz 2003
  • Magazyn Poznaj swój kraj, Nr 331 (1/1990) "Nad Kamienną", str 13
  • Elżbieta Wołoszyńska-Wiśniewska, Marek Wołoszyński, ’′Główny szlak świętokrzyski′′, Kraków 2016, Compass.