Czarni Górale

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Górale nadpopradzcy)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czarni Górale
Rejon dolina Popradu
Kraj Polska
Język polski
Religia Rzymskokatolicyzm
Grupa Polacy, Górale
Mapa
Lokalizacja

Czarni Górale (inaczej górale rytersko-piwniczańscy lub górale nadpopradzcy) – grupa etnograficzna ludności polskiej zamieszkująca obszar Beskidu Sądeckiego, należący do gmin Piwniczna-Zdrój i Rytro w powiecie nowosądeckim[1]. Czasami górale z Piwnicznej i z Rytra uważani są za odmienne grupy.

Od innych grup górali różnią się głównie strojami, a nazwa Czarni Górale związana jest z ciemnobrązowym (lub rzadziej czarnym) kolorem męskich ubrań, niespotykanym u innych. W związku z tym jest to góralszczyzna odmienna od górali podhalańskich, szczawnickich, żywieckich czy śląskich.

W rejonie Piwnicznej-Zdroju mężczyźni noszą ciemnobrązowe portki (hołośnie) z wąskim czerwonym lampasem, ozdobione charakterystycznym węzłem rycerskim. Cuchy (płaszcze), zwane też guniami, także w ciemnobrązowym kolorze mają obszycia z granatowego, zielonego lub czarnego sukna. Do tego koszule białe, kamizelki czarne lub granatowe i wąski skórzany pas. Typowy góralski kapelusz otoczony jest sznurkiem z czerwonej wełny w przeciwieństwie do muszelek spotykanych na Podhalu. Czarni Górale zamiast ciupag używają giętych solidnych lasek zwanych kulami.

Do charakterystycznych potraw Czarnych Górali zaliczyć należy kwaśnicę z grzybami na żeberkach lub gęsinie, kluski z tartych ziemniaków nazywane dziadkami oraz omaszczone skwarkami łomnicańskie pierogi z bryndzą.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]