Górne Przedmieście (Bielsko-Biała)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Bielska-Białej Górne Przedmieście
Część Bielska-Białej
Ilustracja
Liceum im. M. Kopernika
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Bielsko-Biała
Dzielnica Śródmieście
Data założenia XV wiek
Wysokość 375 (Plac Zwycięstwa) m n.p.m.
Nr kierunkowy 33
Kod pocztowy 43-300
Tablice rejestracyjne SB
Położenie na mapie Bielska-Białej
Położenie na mapie
49°49′14″N 19°01′50″E/49,820556 19,030556
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Katedra ewangelicka pw. Zbawiciela – Bielski Syjon
Pomnik M. Lutra na Bielskim Syjonie
Muzeum w Bielsku-Białej – „Dom Tkacza”
Kościół garnizonowy św. Trójcy
Szpital Pediatryczny (d. koszary wojskowe)
Dom Oficerski

POL Bielsko-Biała COA.svg Górne Przedmieście – zachodnia część Śródmieścia Bielska-Białej. Od 2002 r. administracyjnie funkcjonuje jako osiedle.

Położenie[edytuj]

Górne Przedmieście leży w zachodniej części Śródmieścia Bielska-Białej, wzdłuż dawnych dróg do Cieszyna. Do Górnego Przedmieścia zalicza się również Bielski Syjon.

Początkowo Górne Przedmieście rozciągało się tylko wzdłuż ulic: Sobieskiego i Cieszyńskiej, jednak na początku XX wieku gwałtownie rozrosło się w kierunku północnym, a główną arterią dzielnicy stała się ul. Piastowska.

Dzisiaj Górne Przedmieście graniczy z:

Granice Górnego Przedmieścia wyznaczają:

  • ul. Słowackiego, ul. Starobielska, ul. Orkana, ul. Waryńskiego, ul. św. Trójcy, ul. Cieszyńska, ul. Lompy – od wschodu
  • ul. Sikornik i potok Sikornik – od południa
  • ul. Browarna, ul. Sobieskiego, ul. Żółkiewskiego – od zachodu

Historia[edytuj]

Górne Przedmieście powstało w XV wieku (pierwsza wzmianka – 1440 r.) wzdłuż tzw. szlaku solnego wiodącego z Bochni i Wieliczki do Czech i Moraw (dzisiejsza ul. Sobieskiego).

W końcu XVIII wieku na polecenie cesarza Józefa II wybudowano „trakt cesarski” łączący Wiedeń z Krakowem, którego pozostałością jest dzisiejsza ul. Cieszyńska.

Od XVI wieku była to dzielnica sukienników i tkaczy pełna niewielkich foluszy i warsztatów rzemieślniczych.

Znaczenie Górnego Przedmieścia znacznie zmalało na początku XIX w. wraz z pojawieniem się przemysłu, który rozlokował się na Dolnym i Żywieckim Przedmieściu.

Jednakże już na początku XX w. zachodnia dzielnica miasta wróciła do łask, bowiem był tu wiele niezabudowanych terenów (w rejonie dzisiejszych ulic Grunwaldzkiej i Piastowskiej). Powstały wtedy m.in. Szpital Ogólny, wielki gmach dzisiejszego LO im. Kopernika czy budynek Straży Pożarnej.

Trend ten utrzymywał się w okresie powojennym – ul. Piastowska (wtedy główna droga wylotowa w kierunku Cieszyna) stała się osią urbanistyczną dla nowo powstających osiedli robotniczych, tzw. ZOR-ów.

Górne Przedmieście dziś[edytuj]

Współcześnie Górne Przedmieście jest dzielnicą bardzo zróżnicowaną pod względem zabudowy – północ to przede wszystkim osiedla mieszkaniowe (os. Żeromskiego, os. Mieszka I i inne) oraz obiekty użyteczności publicznej (Urząd Wojewódzki, Starostwo Powiatowe, Liceum im. Kopernika itp.), natomiast południowa część dzielnicy (ul. Sobieskiego i ul. Cieszyńska) to już sporo zaniedbana część miasta zabudowana XVII-wiecznymi domami sukienników i nieco późniejszymi kamienicami (XIX i XX wiek).

Wyjątkiem jest Bielski Syjon, czyli kwartał ulic należący niegdyś do gminy ewangelickiej, gdzie znajdują się (oprócz kościoła) okazałe gmachy, charakterystyczne bardziej dla Dolnego Przedmieścia.

Zabytki[edytuj]

i inne.

Komunikacja[edytuj]

W XVIII wieku przez Górne Przedmieście przebiegały główne drogi wyjazdowe z miasta w kierunku zachodnim. Dziś dzielnica jest położona z dala od najważniejszych wylotówek, jednak ul. Piastowska wciąż jest jednym z najważniejszych traktów w Bielsku-Białej.

Główne arterie komunikacyjne Górnego Przedmieścia to:

Przez Górne Przedmieście przebiega linia kolejowa Bielsko-Biała GłównaCzeski Cieszyn z niewielkim przystankiem Bielsko-Biała Górne.

Z łatwością można na Górne Przedmieście dojechać autobusami MZK Bielsko-Biała z całego miasta. Linie autobusowe przejeżdżające przez dzielnicę to:

  • ul. Piastowska – 1, 2, 4, 6, 7, 9, 10, 15, 16, 18, 23, 24, 24Bis, 25, 28, 32, 36, 52, N1 (nocny)
  • ul. Grunwaldzka/ul. Wyspiańskiego – 7, 15, 23

Ważniejsze obiekty publiczne[edytuj]

i inne.

Bibliografia[edytuj]

  • Jerzy Polak, Przewodnik po Bielsku-Białej, Bielsko-Biała 2000, Towarzystwo Miłośników Ziemi Bielsko-Bialskiej ​ISBN 83-9020790-7

Linki zewnętrzne[edytuj]