Górnośląski Związek Metropolitalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Górnośląski Związek Metropolitalny (GZM)związek międzygminny obejmujący kilkanaście miast na prawach powiatu, leżących na obszarze konurbacji górnośląskiej. Jego celem jest koordynacja działań na terenie miast-uczestników związku. Siedzibą GZM są Katowice. Został zarejestrowany 8 czerwca 2007 r.[1]

W skład GZM wchodzą:

Obecni członkowie, którzy w przeszłości pozostawali poza związkiem: Mysłowice, Ruda Śląska

Utworzenie Metropolii[edytuj | edytuj kod]

Pod przewodnictwem prof. Bogdana Dolnickiego oraz prof. Tomasza Pietrzykowskiego rozpoczął pracę zespół w ramach GZM, który przygotowuje miasta GZM (Bytom, Chorzów, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jaworzno, Katowice, Mysłowice, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Tychy, Zabrze) oraz okoliczne miasta ze Śląska i Zagłębia (Bieruń, Będzin, Czeladź, Knurów, Mikołów, Łaziska Górne, Pyskowice, Radzionków, Tarnowskie Góry i Wojkowice) do złożenia wniosku o utworzenie Metropolii. Metropolia ma rozpocząć działalność 1 stycznia 2017 roku[2][3].

Proces decyzyjny[edytuj | edytuj kod]

9 grudnia 2005 roku w Gliwicach prezydenci miast zdecydowali o powołaniu związku, 9 stycznia 2006 roku w Świętochłowicach podpisali deklarację o utworzeniu GZM.

Początkowo w skład Związku miało wejść 17 miast, w tym 14 miast na prawach powiatu. Ostatecznie, po konsultacjach statutu Związku z nadzorem prawnym Wojewody Śląskiego zadecydowano, że w obecnym stanie prawnym Związek mogą powołać wyłącznie miasta na prawach powiatu. Związek został zarejestrowany przez MSWiA 8 czerwca 2007 roku. Oficjalnie Związek rozpoczął działalność 20 września 2007 roku, kiedy to w Rudzie Śląskiej odbyło się pierwsze Zgromadzenie Związku, na którym wyłonione zostały władze Związku.

1 stycznia 2013 wygasło członkostwo: Mysłowic, Rudy Śląskiej i Piekar Śląskich[4].

Zadania GZM[edytuj | edytuj kod]

Do głównych zadań związku należy:

  • ustalenie wspólnej strategii rozwoju dla miast wchodzących w skład Związku, zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
  • realizacja zadań objętych wspólną strategią rozwoju miast wchodzących w skład Związku
  • pozyskiwanie środków finansowych z krajowych i zagranicznych funduszy celowych
  • zarządzanie drogami przekazanymi Związkowi przez gminy członkowskie
  • opracowywanie wniosków w celu pozyskiwania środków publicznych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej
  • aktywizowanie rynku pracy na obszarze miast będących uczestnikami Związku
  • wspieranie innowacyjnych programów gospodarczych podnoszących poziom konkurencyjności miast
  • wyrażanie opinii dotyczących procesów legislacyjnych i decyzyjnych w sprawach objętych przedmiotem zainteresowania Związku ze względu na wykonywane przez Związek zadania.

Efektem działalności związku ma być usprawnienie zarządzania aglomeracją, wzmocnienie siły gospodarczej i konkurencyjności miast-uczestników GZM, a także koordynacja działań promocyjnych i podkreślenie znaczenia regionu. Obszar związku zamieszkuje ponad 2 miliony ludzi, zsumowane budżety miast członkowskich wynoszą ponad 6 miliardów złotych, a produkt brutto około 8% produktu krajowego brutto Polski.

Organy i budżet[edytuj | edytuj kod]

Organami GZM są Zgromadzenie Związku oraz Zarząd Związku, których kadencja pokrywa się z kadencjami rad miast. Gminy uczestniczące w Związku mają po dwóch przedstawicieli w 29-osobowym Zgromadzeniu (w tym prezydenta miasta) z wyjątkiem Katowic, które mają trzech przedstawicieli. Na co dzień jednak szefem Związku jest dyrektor biura GZM. Budżet GZM stanowią wpłaty poszczególnych miast założycieli w łącznej wysokości ok. 2 milionów złotych[5].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą nazwą dotyczącą planowanego związku była „Metropolia Katowice”. Nazwa taka została użyta w pierwszym artykule prasowym na ten temat w Dzienniku Zachodnim[6]. Później pod uwagę brano kilka propozycji, m.in. „Związek Konurbacji Górnośląskiej” oraz „Metropolia Górnośląska” (sugerująca ideę integracji). Dąbrowa Górnicza i Sosnowiec zgłosiły wniosek dotyczący zmiany nazwy związku, ponieważ mieszkańcom miast Zagłębia Dąbrowskiego nie odpowiada nazwa Górnośląski. W zamian zaproponowano jeszcze mniej przystającą nazwę „Śląski Związek Miast”. [potrzebne źródło] Na zakończenie dyskusji padła propozycja „Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia «Silesia»”. Jedyna oficjalna nazwa zarejestrowanego związku to Górnośląski Związek Metropolitalny (GZM)”[1].

W swoich materiałach GZM używa nazwy Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia Silesia oraz nazwy Metropolia Silesia[7].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W miastach GZM dominuje:

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Według części dziennikarzy i działaczy śląskich GZM jest wstępem do utworzenia jednego miasta. Konsolidacja zurbanizowanego obszaru GZM w jedno miasto wzbudza liczne kontrowersje. Podstawą tego pomysłu mogą być względy prestiżowe i ekonomiczne. GZM stałaby się wtedy największym miastem w Polsce. Według zwolenników tej teorii, obecnie rola tego obszaru jest często zaniżana; na przykład, rejon ten jest często nie pokazywany na mapach Polski[8].

Proponowana nazwa „Silesia” została mocno oprotestowana przez część środowiska naukowego – kilkudziesięciu pracowników uniwersyteckich z województwa śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego (m.in. Jan Miodek, Jan Harasimowicz) zaapelowało do twórców przyszłej metropolii, by nie nazywało miasta nazwą całego regionu[9]. Proponowana nazwa budziła również negatywne uczucia w części miast Zagłębia Dąbrowskiego, które wchodzą skład związku, ponieważ całkowicie ignoruje częściowo zagłębiowski charakter GZM.

Przypisy

  1. a b (poz. 284) Wykaz związków międzygminnych (stan na dzień 31 marca 2011 r.). Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.
  2. Ustawa metropolitalna, www.silesiametropolia.eu [dostęp 2016-01-27].
  3. Metropolia ma być większa. Utworzą ją aż 24 miasta, katowice.wyborcza.pl [dostęp 2016-01-27].
  4. http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/753957,gzm-zmniejszyl-liczbe-czlonkow-z-14-do-11-wypadly-myslowice-piekary-i-ruda-slaska,id,t.html
  5. Wkład do budżetu GZM poszczególnych miast założycieli jest różny i odpowiada liczbie mieszkańców wyrażonej w złotych, czyli 1 złoty na każdego mieszkańca.
  6. Witold Pustułka: Metropolia Katowice?. Dziennik Zachodni, 2005-06-10. [dostęp 2009-09-04].
  7. Metropolia Silesia – Dokumenty strategiczne. Dostęp: 30.12.2012 [1].
  8. Pozytywny wizerunek Śląska jako kluczowy element promocji gospodarczej regionu (PDF).
  9. Przemysław Jedlecki: Internauci: nazwa Silesia nie wchodzi w grę. Gazeta Wyborcza Katowice, 2007-12-01. [dostęp 2009-09-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]