Górno (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Górno
Kościół pw. Ofiarowania NMP
Kościół pw. Ofiarowania NMP
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat rzeszowski
Gmina Sokołów Małopolski
Wysokość ok. 220 m n.p.m.
Liczba ludności (2013) 2283[1]
Strefa numeracyjna (+48) 17
Kod pocztowy 36-051
Tablice rejestracyjne RZE
SIMC 0661380
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Górno
Górno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Górno
Górno
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Górno
Górno
Ziemia 50°17′03″N 22°08′32″E/50,284167 22,142222

Górnowieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Sokołów Małopolski.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii Ofiarowania NMP, należącej do dekanatu Sokołów Małopolski, diecezji rzeszowskiej.

Geografia[edytuj]

Wieś położona jest w centralnej części Kotliny Sandomierskiej, na północnym krańcu Płaskowyżu Kolbuszowskiego, na ubogich, piaszczystych glebach. Występują tu również śródleśne wydmy, obecnie porośnięte lasem. Podstawowymi uprawami w okolicach Górna są: żyto, owies i ziemniaki. Górno otoczone jest przez lasy sosnowe będące częścią Puszczy Sandomierskiej.W ostatnich latach obserwuje się tendencję do stopniowego zalesiania części gruntów rolnych. Przez Górno przepływa potok Trzybnik, w 2005 roku częściowo uregulowany. Okolice potoku porasta ols.

Nazwy części wsi (przysiółki): Dołęga, Gruby, Majdan, Meszne, Rękaw, Walickówka, Zaborze, Zagrody.

Nazwy obiektów fizjograficznych:

  • las - Kotówka, Moskal, Starówki, Za Rzeką,
  • pole - Piaski, Półćwiartek, Sznury, Ugory,
  • łąka - Kąty, Porąbka, Rudka.

Historia[edytuj]

Wieś założona prawdopodobnie już w XVI wieku na karczowanych terenach Puszczy Sandomierskiej. Obecnie liczy ok. 600 numerów domów.

Parafia Matki Bożej Szkaplerznej erygowana została w 1599 roku, obecny kościół według projektu Jana Sas-Zubrzyckiego wybudowano w latach 1911-1913 (neogotycki, pseudobazylika trójnawowa z transeptem i trójbocznie zamkniętym prezbiterium). W centrum wsi znajdują się dwie XIX-wieczne kapliczki domkowe, w znajdującej się bliżej kościoła, krytej gontem, na ścianach obejrzeć można ludowe malowidła z lat 30. XIX wieku przedstawiające zwiastowanie i ofiarowanie w Świątyni.

W latach II wojny światowej na skraju wsi okupant utworzył, powiązany z pobliskim poligonem ćwiczebnym, obóz wypoczynkowy dla żołnierzy Luftwaffe. Po wojnie został on częściowo przystosowany na potrzeby sanatorium przeciwgruźliczego, a częściowo rozebrany. Wraz z założonym w 1991 roku zakładem masarskim "Smak-Eko", SPZZOZ "Sanatorium" im. Jana Pawła II w Górnie[2] jest miejscem pracy znacznej części mieszkańców Górna.

Kwestia regulacji potoku Trzybnik[edytuj]

Do 2005 roku przepływający przez Górno potok Trzybnik był nieuregulowany. Plany jego regulacji sięgały lat siedemdziesiątych XX w. W dolnym biegu Trzybnik okresowo wylewał, podtapiając okoliczne gospodarstwa. W 2005 roku zaczęto prace przy regulacji potoku, na całej jego długości. Według przeciwników inwestycji działanie takie było niepotrzebne, gdyż potok tylko w swoim dolnym biegu stanowił zagrożenie dla gospodarstw. W biegu górnym i środkowym przepływał przez las tworząc meandry. Utworzona przez niego podmokła dolinka, porośnięta olsem była siedliskiem kilku rzadkich gatunków roślin i płazów. Wątpliwości budził także aspekt prawny - brak zgody wielu mieszkańców na działania na ich działkach. Ostatecznie pogłębiono i wyprostowano koryto potoku, w wielu miejscach przekopując zupełnie nowe, oddalone nawet o 30 metrów od pierwotnego. Takie działanie wywołało oburzenie wielu mieszkańców. Odbył się szereg zebrań dotyczących tej kwestii. Jako że regulacja potoku w roku 2005 była bezprawna, od tego czasu nie poczyniono żadnych działań mających na celu dokończenie regulacji. Poziom wód gruntowych opadł w Górnie o ok. 1,5 - 2m powodując wyschnięcie wielu studni. Nieuregulowany pozostaje bardzo krótki odcinek (ok 300 m) w okolicach źródła Trzybnika.

Galeria[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Krzysztof Ożóg, Dzieje parafii Górno 1599-1999, Rzeszów 1999, ss. 256 + fot.
  • Urzędowe nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych - 59 - Powiat kolbuszowski. Warszawa: Urząd Rady Ministrów - Komisja Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, 1965.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]