Górskie Pogotowie Ratunkowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Siedziba Górskiego Pogotowia Ratunkowego w Starym Smokowcu
Pojazd HZS

Górskie Pogotowie Ratunkowe (słow. Horská záchranná služba, HZS) – państwowa zawodowa służba na Słowacji, zajmująca się przede wszystkim ratownictwem górskim. Członek Międzynarodowego Komitetu Ratownictwa Alpejskiego. Siedzibą Pogotowia jest Stary Smokowiec (początkowo Poprad).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia ratownictwa górskiego na terytorium obecnej Słowacji sięga roku 1882, kiedy to Węgierskie Towarzystwo Karpackie przeprowadziło pierwsze szkolenie ratownicze dla przewodników górskich. W 1950 roku powstało profesjonalne Tatrzańskie Pogotowie Górskie (Tatranská horská služba), które cztery lata później włączono do nowo powstałego ogólnokrajowego Pogotowia Górskiego (Horská služba). Wreszcie z początkiem 2003 roku powołano do życia Górskie Pogotowie Ratunkowe.

Ustawa o Górskim Pogotowiu Ratunkowym[edytuj | edytuj kod]

10 lipca 2002 roku słowacka Rada Narodowa przyjęła ustawę nr 544/2002 o Górskim Pogotowiu Ratunkowym (Zákon o Horskej záchrannej službe), przewidującą powołanie państwowej służby finansowanej z budżetu państwa, podlegającej Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. Pogotowie to zostało włączone w krajowy system ratownictwa medycznego. Ustawa ta przenosiła także na nowo powstałą oganizację własność składników majątkowych służących ratownictwu górskiemu, które dotąd przysługiwały Pogotowiu Górskiemu TANAP-u.

Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2003 roku. Jej nowelizacja z 2006 roku wprowadziła odpłatność za akcje ratunkowe Pogotowia nawet wówczas, gdy poszkodowany nie złamał żadnej z reguł obowiązujących w górach[1][2].

Rejon działania[edytuj | edytuj kod]

Ustawa o HZS określa także teren, w którym Górskie Pogotowie Ratunkowe powinno podejmować powierzone mu zadania. Obejmuje on:

Do tak zakreślonego terenu zaliczyć należy nie tylko powierzchnię wymienionych gór i płaskowyżów, lecz także znajdujące się w ich obrębie jaskinie.

Dokładne granice poszczególnych stref wyznaczyło rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 9 października 2007 roku[3].

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Zlecone ustawą zadania HZS są szersze od tych, które wykonuje choćby polskie Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, gdyż nie ogranicza się wyłącznie do ratownictwa górskiego. Zgodnie z paragrafem 4 ustawy do obowiązków słowackiego pogotowia należą:

  • organizowanie i prowadzenia akcji ratunkowych, szczególnie wspólnie z pogotowiem ratunkowym,
  • prowadzenie działalności informacyjnej związanej z bezpieczeństwem osób,
  • znakowanie miejsc zagrażających bezpieczeństwu osób,
  • montaż i utrzymanie ułatwień na niebezpiecznych odcinkach trasy,
  • prowadzanie działań związanych z zagrożeniem lawinowym,
  • udział w poszukiwaniu osób zaginionych,
  • uczestnictwo – na wniosek – w ubezpieczaniu imprez sportowych i innych,
  • znakowanie tras,
  • zapewnienie funkcjonowania baz HZS.

Uprawnienia ratowników HZS[edytuj | edytuj kod]

Oprócz obowiązków ustawa nadaje pracownikom Pogotowia również szereg uprawnień związanych z pełnioną służbą. Wśród nich znajduje się prawo do wjazdu bez potrzeby uzyskiwania zezwolenia na tereny górskie wyłączone z normalnego ruchu drogowego, stosowanie własnego systemu alarmów, pistoletów sygnałowych, a także prawo do stosowania materiałów wybuchowych w wypadkach kontrolowanego wywoływania lawiny. Członkowie służby mogą również bezpłatnie korzystać ze znajdujących się na terenie działania kolei linowych oraz innych udogodnień technicznych, jak również w niezbędnym zakresie przekraczać granicę państwową[a]. Ratownikom górskim przysługuje również prawo do wydawania poleceń dotyczących bezpieczeństwa oraz prawo wglądu do ksiąg spacerów i wyjść.

Ratownicy[edytuj | edytuj kod]

Aby zostać ratownikiem HZS, wymagane jest co najmniej wykształcenie średnie, przejście testów zdrowotnych oraz sprawnościowych (wspinaczka, narciarstwo, orientacja w terenie) i posiadanie prawa jazdy kategorii B. Kandydat musi także stale zamieszkiwać w pobliżu rejonu, w którym ma zamiar pełnić służbę. Kiedy przesłanki te zostaną spełnione, kandydat zobowiązuje się do ukończenia w określonym terminie szkoły średniej ochrony zdrowia na kierunku ratownik medyczny, jednocześnie deklarując, że nie był wcześniej karany (niezbędne jest przedłożenie odpisu z rejestru skazanych). Wymogi te ratownik musi spełniać przez cały okres zatrudnienia[4].

Podczas pracy w Górskim Pogotowiu Ratunkowym istnieje następujący schemat ścieżki awansów:

  • młodszy ratownik (mladší záchranár),
  • ratownik (záchranár),
  • starszy ratownik (starší záchranár),
  • ratownik ekspert (záchranár expert),
  • ratownik specjalista (záchranár špecialista),
  • naczelnik (náčelník),
  • kierownik (manažér),
  • starszy kierownik (starší manažér),
  • kierownik naczelny (vrchný manažér)[5].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Obecnie uprawnienie to straciło na znaczeniu, gdyż jedynym krajem przylegającym bezpośrednio do strefy działania HZS jest Polska, a oba kraje przystąpiły do porozumienia z Schengen, które umożliwia swobodne przekraczanie granicy państwowej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]