Góry (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: Góry w innych znaczeniach tego słowa.
Góry
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat pińczowski
Gmina Michałów
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-411[1]
Tablice rejestracyjne TPI
SIMC 0250270
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Góry
Góry
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Góry
Góry
Ziemia50°28′23″N 20°23′59″E/50,473056 20,399722
Cmentarz w Górach. Nagrobek rodziny Dygasińskich.

Górywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Michałów.

Integralne części wsi Góry[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0250286 Bojnówka przysiółek
0250292 Doły część wsi
0250300 Kwietniówka część wsi
0250317 Pode Dworem część wsi
0250323 Smołowiec część wsi
0250330 Wymysłów osada leśna

Historia[edytuj]

Na przełomie XVI i XVII należały do włości rodowych Strojnowskich[4].

W XVI i XVII w. Góry związane były z działalnością braci polskich a istniejący kościół w latach 1561-1664 pełnił funkcję zboru ariańskiego. W 1668 r. ponownie został zamieniony na kościół katolicki[5].

Od XVII w. do 1864 r. wieś była własnością rodziny Dembińskich, a do końca II wojny światowej tu mieściła się ich siedziba rodowa[6]. Swoje dzieciństwo spędził tu Henryk Dembiński – żołnierz napoleoński i dowódca z okresu powstania listopadowego.

18 czerwca 1863 w czasie powstania styczniowego w pobliżu rozegrała się bitwa pod Górami[7]. Siłami powstańców dowodził płk Kazimierz Konrad Błaszczyński Bończa – ranny w bitwie, zmarł następnego dnia.

Do 1954 roku siedziba gminy Góry. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Zabytki[edytuj]

  • Kościół pw. Wniebowzięcia NMP z 1764 r. Ufundowany przez podczaszego krakowskiego Arnolfa Dembińskiego. Budowla została prawdopodobnie przekształcona z pierwotnego zboru kalwińskiego z XVII w. Kościół był gruntownie przebudowany w latach 1912–1913. Wewnątrz znajduje się epitafium chorążego krakowskiego Ignacego Dembińskiego, wykonane z czarnego marmuru.
Wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.638 z 15.01.1957 i z 14.01.1972)[8].
  • Zespół dworski (dwór, pozostałości zabudowy folwarcznej, park z aleją wjazdową) z XVIII–XIX w. (nr rej.: 1055 z 31.08.1989)[8].
  • Klasycystyczna kaplica cmentarna Dembińskich z 1839 r. (nr rej.: A.639 z 14.01.1972)[8]. Obok kaplicy znajduje się nagrobek krewnych pisarza Adolfa Dygasińskiego[9].

Osoby związane z Górami[edytuj]

Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Obraz wieku panowania Zygmunta III. Króla Polskiego i Szwedzkiego, Franciszek Siarczyński, s. 80, Lwów, 1828.
  5. Halina Maria Machul, Ariańskim szlakiem po ziemi kieleckiej., Warszawa , s. 107
  6. Gospodarka łowiecka w dobrach Dembińskich z Gór w I połowie wieku XIX, Michał Nowak, Łowiec Świętokrzyski, nr 4/2009 (51), s. 78-84, ISSN 1505-7003.
  7. opis bitwy pod Górami (pol.). [dostęp 9 grudnia 2009].
  8. a b c Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 31 marca 2017; 2 miesiące temu. [dostęp 2015-12-24]. s. 48–49.
  9. Zygmunt Małecki, Stanisław Marcinkowski, Ziemia pińczowska, Kraków, s.104.

Bibliografia[edytuj]

  • Michał Jurecki, Ponidzie. W świętokrzyskim stepie, Kraków 2004, ​ISBN 83-89676-16-8​.