Góry (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Góry w innych znaczeniach tego słowa.
Góry
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat pińczowski
Gmina Michałów
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-411[1]
Tablice rejestracyjne TPI
SIMC 0250270
Położenie na mapie gminy Michałów
Mapa lokalizacyjna gminy Michałów
Góry
Góry
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Góry
Góry
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Góry
Góry
Położenie na mapie powiatu pińczowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pińczowskiego
Góry
Góry
Ziemia50°28′23″N 20°23′59″E/50,473056 20,399722
Cmentarz w Górach. Nagrobek rodziny Dygasińskich.

Górywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Michałów.

Integralne części wsi Góry[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0250286 Bojnówka przysiółek
0250292 Doły część wsi
0250300 Kwietniówka część wsi
0250317 Pode Dworem część wsi
0250323 Smołowiec część wsi
0250330 Wymysłów osada leśna

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie XVI i XVII należały do włości rodowych Strojnowskich[4].

W XVI i XVII w. Góry związane były z działalnością braci polskich a istniejący kościół w latach 1561-1664 pełnił funkcję zboru ariańskiego. W 1668 r. ponownie został zamieniony na kościół katolicki[5].

Od XVII w. do 1864 r. wieś była własnością rodziny Dembińskich, a do końca II wojny światowej tu mieściła się ich siedziba rodowa[6]. Swoje dzieciństwo spędził tu Henryk Dembiński – żołnierz napoleoński i dowódca z okresu powstania listopadowego.

18 czerwca 1863 w czasie powstania styczniowego w pobliżu rozegrała się bitwa pod Górami[7]. Siłami powstańców dowodził płk Kazimierz Konrad Błaszczyński Bończa – ranny w bitwie, zmarł następnego dnia.

Do 1954 roku siedziba gminy Góry. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół pw. Wniebowzięcia NMP z 1764 r. Ufundowany przez podczaszego krakowskiego Arnolfa Dembińskiego. Budowla została prawdopodobnie przekształcona z pierwotnego zboru kalwińskiego z XVII w. Kościół był gruntownie przebudowany w latach 1912–1913. Wewnątrz znajduje się epitafium chorążego krakowskiego Ignacego Dembińskiego, wykonane z czarnego marmuru.
Wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.638 z 15.01.1957 i z 14.01.1972)[8].
  • Zespół dworski (dwór, pozostałości zabudowy folwarcznej, park z aleją wjazdową) z XVIII–XIX w. (nr rej.: 1055 z 31.08.1989)[8].
  • Klasycystyczna kaplica cmentarna Dembińskich z 1839 r. (nr rej.: A.639 z 14.01.1972)[8]. Obok kaplicy znajduje się nagrobek krewnych pisarza Adolfa Dygasińskiego[9].

Osoby związane z Górami[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Obraz wieku panowania Zygmunta III. Króla Polskiego i Szwedzkiego, Franciszek Siarczyński, s. 80, Lwów, 1828.
  5. Halina Maria Machul, Ariańskim szlakiem po ziemi kieleckiej., Warszawa , s. 107
  6. Gospodarka łowiecka w dobrach Dembińskich z Gór w I połowie wieku XIX, Michał Nowak, Łowiec Świętokrzyski, nr 4/2009 (51), s. 78-84, ISSN 1505-7003.
  7. opis bitwy pod Górami (pol.). [dostęp 9 grudnia 2009].
  8. a b c Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-09-30. s. 48–49. [dostęp 2015-12-24].
  9. Zygmunt Małecki, Stanisław Marcinkowski, Ziemia pińczowska, Kraków, s.104.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Jurecki, Grzegorz Matyja, Ponidzie. W świętokrzyskim stepie, Kraków: „Bezdroża”, 2004, ISBN 83-89676-16-8, OCLC 830623047.