Góry Wałbrzyskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Góry Wałbrzyskie
Rybnicki Grzbiet, Borowa, Gora Sucha from Rogowiec 2011-04.jpg
Widok z Rogowca na Rybnicki Grzbiet, Borową i Górę Suchą
332.42 Góry Wałbrzyskie.png
Megaregion Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja Masyw Czeski
Podprowincja Sudety z Przedgórzem Sudeckim
Makroregion Sudety Środkowe
Mezoregion Góry Wałbrzyskie
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Polska
woj. dolnośląskie
-- powiat wałbrzyski
--- gmina Boguszów-Gorce
--- gmina Szczawno-Zdrój
--- gmina Walim
--- gmina Wałbrzych

Góry Wałbrzyskie (332.42, niem. Waldenburger Bergland, też Waldenburger Gebirge) – pasmo górskie w Sudetach Środkowych, w całości w Polsce; najwyższy szczyt – Borowa, 853 m n.p.m.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Przebiegają na długości 35 km z północnego zachodu na południowy wschód, od doliny Bobru do doliny Bystrzycy[1][2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Od południa, poprzez dolinę Leska i Kotlinę Wałbrzyską graniczą z Górami Kamiennymi i Kotliną Kamiennogórską, a od zachodu z Górami Lisimi będącymi grzbietem Rudaw Janowickich. Na północnym zachodzie docierają aż do Gór Kaczawskich. Na północy przechodzą płynnie w Pogórze Wałbrzyskie, a na wschodzie w dolinie Bystrzycy łączą się z Górami Sowimi[2].

Rzeźba terenu[edytuj | edytuj kod]

Góry Wałbrzyskie składają się z kilku części. Są to:

Szczyty[edytuj | edytuj kod]

Najwyższym szczytem jest Borowa – 853 m n.p.m. (a nie Chełmiec, jak przez wiele lat uważano, który mierzy 851 m). Wybitnymi szczytami są także Chełmiec i Trójgarb, które przez co najmniej kilkadziesiąt dni w roku są widoczne i łatwo rozpoznawalne z odległego o 60 kilometrów w linii prostej Wrocławia.

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Góry Wałbrzyskie leżą na obszarze zewnętrznej, północnej części niecki śródsudeckiej, w której warstwy skalne zapadają ku środkowi (tutaj ku południowi). Zbudowane są ze skał osadowych, głównie piaskowców, zlepieńców i łupków oraz wulkanicznychporfirów, melafirów i ich tufów. Skały te powstały w karbonie i permie. W górnym karbonie powstały złoża węgla kamiennego, a w mezozoikużyłowe złoża barytu. Powierzchnie wysoczyzn pokrywają plejstoceńskie lessy, natomiast zbocza gór plejstoceńskie i holoceńskie rumosze skalne i gliny zboczowe[2].

Wody[edytuj | edytuj kod]

Teren Gór Wałbrzyskich należy w całości do dorzecza Odry. Oprócz Bobru i Bystrzycy – których tylko niewielkie odcinki znajdują się na granicy Gór Wałbrzyskich – najważniejszymi rzekami są Pełcznica i Lesk. Znajdują się tu także źródłowe odcinki Strzegomki i Nysy Szalonej na północnym zachodzie oraz Ścinawki na południowym wschodzie[2].

Miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Głównym miastem na tym obszarze jest Wałbrzych, poza tym mniejsze miasta to: Boguszów-Gorce, Szczawno-Zdrój i Jedlina-Zdrój oraz wiele wsi, m.in. Stare Bogaczowice i Czarny Bór[2].

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Dzielnica Wałbrzycha Podzamcze (po lewej) i Góry Wałbrzyskie, widok z miejscowości Cieszów
Dzielnica Wałbrzycha Podzamcze (po lewej) i Góry Wałbrzyskie, widok z miejscowości Cieszów

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Janusz Czerwiński: Sudety. Przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 231-232. ISBN 83-7079-677-X.
  2. a b c d e Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 10, Wrocław 2005

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 10, Wrocław 2005