Gądków Wielki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°14′26″N 14°58′21″E
- błąd 38 m
WD 52°14'28.0"N, 14°58'37.9"E, 52°14'N, 14°58'E
- błąd 14 m
Odległość 346 m
Gądków Wielki
wieś
Ilustracja
Popiersie T. Kościuszki, kościół pw. MB Bolesnej
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat sulęciński
Gmina Torzym
Liczba ludności (2011) 635[1]
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 66-235
Tablice rejestracyjne FSU
SIMC 0915372
Położenie na mapie gminy Torzym
Mapa konturowa gminy Torzym, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Gądków Wielki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Gądków Wielki”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Gądków Wielki”
Położenie na mapie powiatu sulęcińskiego
Mapa konturowa powiatu sulęcińskiego, blisko dolnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Gądków Wielki”
Ziemia52°14′26″N 14°58′21″E/52,240556 14,972500

Gądków Wielki (niem. Groß Gandern) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Torzym.

W latach 1945-54 siedziba gminy Gądków Wielki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość położona jest przy drodze wojewódzkiej nr 139. W Gądkowie Wielkim istnieje stacja kolejowa na linii Zielona Góra-Szczecin.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gądków Wielki stanowił niegdyś własność zakonu templariuszy, którzy w XIII w. utworzyli tu parafię. Od 1350 r. część wsi była własnością Zakonu Rycerskiego Joannitów, a w XV w. przeszła we władanie rodu von Lessov. Mimo iż najwcześniej polskość zanikała na tych obszarach, które najdłużej znajdowały się w ramach państwa brandenbursko-pruskiego, a więc Nowej Marchii w Ziemi Torzymskiej, to i tu można odszukać bardzo późne ślady polskości. Wedle autorów niemieckich w wielu wsiach Ziemi Torzymskiej posługiwano się językiem polskim w XVII w. w kościele, w użyciu codziennym jeszcze później. Chodzi tu zapewne o wsie położone przede wszystkim nad Pliszką m.in. Gądków Wielki i wsie położone dalej wzdłuż Odry, aż do Słubic[2].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • kościół pw. Matki Bożej Bolesnej; w Gądkowie Wielkim istniał kościół, który spłonął pod koniec XIX w. W 1911 r. zakończono budowę nowego kościoła na miejscu starego. Kościół w Gądkowie Wielkim do pojawienia się ludności napływowej ze wschodu był wyznania protestanckiego.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości działał klub piłkarski Gądkowski Klub Sportowy „Czarni” Gądków Wielki, który został założony w 1990 roku[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Gądków Wielki w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-07-20] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Urząd miasta i gminy Torzym (pol.).
  3. Czarni Gądków Wielki

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marta Danowska, Witraże sakralne z okresu od 2. poł. XIX do lat 30. XX wieku w województwie lubuskim, w: Lubuskie Materiały Konserwatorskie, tom 5 (2008), Zielona Góra 2008.