Gągołek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gągołek
Bucephala albeola[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Samiec
Ilustracja
Samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię Mergini
Rodzaj Bucephala
Gatunek gągołek
Synonimy
  • Anas Albeola Linnaeus, 1758[2]
  • Charitonetta albeola (Linnaeus, 1758)[3]
  • Glaucionetta albeola (Linnaeus, 1758)[3][4]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     lęgowiska

     występuje przez cały rok

     przeloty

     zimowiska

Gągołek (Bucephala albeola) – gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Alaska, Kanada, północno-zachodnie USA[6]. Zimuje od południowej Alaski, Wielkich Jezior i Nowej Szkocji na południe aż po północny Meksyk[7]. Nie wyróżnia się podgatunków[7][6].

W Polsce do 2009 stwierdzony 3 razy[8], ze względu jednak na to, że nie ma pewności, czy były to pojawy naturalne, gatunkowi temu nadano kategorię D w klasyfikacji AERC i nie jest on zaliczany do krajowej awifauny[9].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Samiec większy od samicy. Długość ciała 33–41 cm[10], długość skrzydła 15–18 cm[11], rozpiętość skrzydeł 51–61 cm[10], masa ciała ok. 450 g[10]. Duża głowa, czarna, z białą plamą, która ciągnie się od oka na kark. Plecy oraz kuper czarne. Pierś, boki i brzuch białe. Samica – głowa ciemna; plecy ciemne, boki szare, brzuch oraz pierś białe. W locie widać na skrzydłach duże, białe plamy.

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Jaja

Gniazda buduje w starych dziuplach dzięciołów. Samica znosi raz w roku 7–16 kremowo-żółtych jaj[11], które wysiaduje przez okres 28–33 dni[10].

Dieta obejmuje owady, skorupiaki, mięczaki i nasiona[10]. Pokarm zdobywa nurkując na otwartych, płytkich wodach[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bucephala albeola, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Carboneras 1992 ↓, s. 623.
  3. a b Denis Lepage: Gągołek (Bucephala albeola) (Linnaeus, 1758). Avibase. [dostęp 2013-11-25].
  4. Glaucionetta albeola, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2013-11-25] (ang.).
  5. Bucephala albeola, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  6. a b Frank Gill, David Donsker (red.): Screamers, ducks, geese, swans (ang.). IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-10-01].
  7. a b Carboneras, C. & Kirwan, G.M.: Bufflehead (Bucephala albeola). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-11)].
  8. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 26. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2009. „Ornis Polonica”. 51, s. 117–148, 2010. 
  9. Aneks: gatunki stwierdzone w Polsce do 01.07.2018, lecz nie zaliczone do awifauny krajowej. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. [dostęp 2019-10-01].
  10. a b c d e f Bufflehead Bucephala albeola (ang.). WhatBird. [dostęp 2013-11-25].
  11. a b Busse i in. 1991 ↓, s. 171.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrew Gosler: Atlas Ptaków Świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
  • Carles Carboneras: Family Anatidae (Ducks, geese and Swans). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
  • Przemysław Busse (red.), Zygmunt Czarnecki, Andrzej Dyrcz, Maciej Gromadzki, Roman Hołyński, Alina Kowalska-Dyrcz, Jadwiga Machalska, Stanisław Manikowski, Bogumiła Olech: Ptaki. T. I. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0563-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]