Gąska ostra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gąska ostra
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina gąskowate
Rodzaj gąska
Gatunek gąska ostra
Nazwa systematyczna
Tricholoma sciodes (Pers.) C. Martín
Add. Lichenogr. Antill.: 51 (1919)
Gąska ostra: drugie zdjęcie
Tricholoma sciodes G8 (4).JPG

Gąska ostra (Tricholoma sciodes (Pers.) C. Martín) – gatunek grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji: Tricholomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 r. Persoon nadając mu nazwę Agaricus myomyces ? sciodes. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1919 r. Charles-Édouard Martin, przenosząc go do rodzaju Tricholoma[1].

Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 2003 r[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus myomyces ? sciodes Pers. 1801
  • Tricholoma sciodellum P.D. Orton 1999)
  • Tricholoma sciodes (Pers.) C. Martín 1919 var. sciodes
  • Tricholoma sciodes var. virgatoides Bon 1974
  • Tricholoma virgatum var. sciodes (Pers.) Konrad 1929

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 3-8 cm, na młodych owocnikach stożkowato-dzwonkowaty, później łukowaty, w końcu płaski z tępym wybrzuszeniem. Brzeg jest ostry, gładki i długo pozostaje podwinięty. Powierzchnia młodych owocników gładka, jedwabiście błyszcząca, starszych włóknista i czasami delikatnie łuseczkowata. W warunkach wilgotnych ma ciemnoszary kolor z fioletowym odcieniem i staje się kleista, zaś u starszych owocników brązowoszara[4].

Blaszki

Szerokie. Mają białoszary kolor z lekkim różowym odcieniem, ich ostrza u młodych owocników są białawe, później stają się czarne i karbowane[4].

Trzon

Wysokość 3-8 cm, grubość 0,7-1,8 cm, walcowaty i nieco rozszerzający się ku dołowi. Powierzchnia gładka, matowa, o barwie od białej do szarej ze słabym różowym odcieniem[4].

Miąższ

Szarobiały z różowawym odcieniem. Ma ziemisty zapach, w smaku jest ostry[4].

Zarodniki

Zarodniki gładkie, elipsoidalnym (6-8) x (5-6,5) µm[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Gąska ostra występuje tylko w Europie[6]. W polskim piśmiennictwie mykologicznym do 2003 r. podano tylko 3 jej stanowiska na terenach górskich i podgórskich[2].

Rośnie w lasach na ziemi, pod bukami i jodłami. Owocniki wytwarza od sierpnia do listopada[4].

Znaczenie[edytuj]

Grzyb mikoryzowy[2]. Jest niejadalny z powodu ostrego smaku[4].

Gatunki podobne[edytuj]

Jest kilka gatunków gąsek o podobnym, siwoczarnym ubarwieniu:

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum. [dostęp 2012-01-02].
  4. a b c d e f g h i j Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Tricholoma sciodes. [dostęp 2014-02-19].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2015-12-16].