Gęstowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gęstowice
Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat krośnieński
Gmina Maszewo
Liczba ludności (2008) 171[1]
Strefa numeracyjna (+48) 68
SIMC 0911670
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Gęstowice
Gęstowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gęstowice
Gęstowice
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Gęstowice
Gęstowice
Ziemia 52°09′00″N 14°54′17″E/52,150000 14,904722

Gęstowice (dawna niem. nazwa Tammendorf)[2]wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Maszewo.

Po raz pierwszy Gęstowice zostały wymienione jako Tamodorf w 1308 roku, wśród miejscowości podległych biskupstwu poznańskiemu[2]. W informacjach zawartych w dokumencie z 10 grudnia 1437 roku wiadomo, ze w Gęstowicach mieszkał niejaki Löben, który toczył spór graniczny (rozstrzygnięty w roku następnym) z Peterem von Lossowem z Drzeńska. Wymienia się od około 1580 roku jako właścicieli dóbr: rodzinę Schlieben, a około 1614 roku Stössel[2]. Georg Christof von Stössel podpisał w 1680 roku akt powołujący proboszcza Marcisiusa. Generał Mikrander był wspomniany w źródłach około 1690 roku, kiedy nabył Gęstowice od rodziny von Stössel[2]. W późniejszych latach dochodzi do częstej zmiany właścicieli dóbr. Baronowie von Troschke pojawiają się około 1800 roku, a członkowie rodziny Fourier w 1890 roku. Podano, że w 1879 roku właścicielem dóbr w Gęstowicach był niejaki Meyer. Pracowały tu wówczas gorzelnia i cegielnia[2].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[3]:

  • kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, barokowy z XVIII wieku, wzniesiony został z inicjatywy generała Mikrandera w latach 1696–1711, a stanął na miejscu zburzonej w 1693 roku starszej świątyni[2]. Po przejęciu budowli przez katolików po 1945 roku, kilkakrotnie były przeprowadzone remonty. Objęty one m.in. elewacje i wówczas to narzucono warstwę cementowego tynku, przez co zniszczono i zatarto detal architektoniczny[2]. Zamurowano w szczycie koliste okna oraz usunięto zegar, a w latach sześćdziesiątych XX wieku usunięto kolatorską ławę, stylowe ławki w nawie i kutą balustradę ołtarzową. Wejście do krypty zostało zamurowane, a szyby gomółkowe wymieniono na zwykłe[2]. Kościół jest jednonawową budowlą barokową murowaną z cegły i założoną na planie prostokąta z trójbocznym zakończeniem od wschodu. Do zakończenia przylega kolista apsyda. Wzdłuż północno-południowej osi poprzecznej zbudowano transept[2]. Gęstowicki kościół projektował francuski architekt Bernhard Riegelan, elementy rzeźbiarskie wykonał Johann Ernst Plato, organy zbudował Gottfried Seidler, a prace malarskie w stallach wykonał Müller (malarz z Frankfurtu)[2]. Czworoboczna wieża zwieńczona hełmem z latarnią jest nadbudowana nad zachodnią partią nawy, która została nakryta wysokim dachem dwuspadowym[4]. Prezbiterium otrzymało dach wielospadowy natomiast ramiona transeptu otrzymały niższe dachy dwuspadowe. Większość okien jest uformowana półkoliście, a pojedyncze mają kształt kolisty lub kwadratowy. Pilastrami i gzymsami ozdobiono elewacje, a na szczytach transeptu i elewacji zachodniej wprowadzono pilastry, tympanony i wolutowe spływy[4]. W przyziemiu zachodniej ściany świątyni umieszczone jest wejście główne, które ma kształt prostokątny. Wnętrze świątyni zostało przykryte głównie sklepieniami kolebkowymi z lunetami, a na ścianach zachowały się pilastry porządku jońskiego, podtrzymujące szeroki gzyms[4]. Z oryginalnego wyposażenia świątyni do dziś przetrwała barokowa ambona. W 2009 roku dokonano wymiany pokrycia dachowego na świątyni, więc jest nadzieja, że tej jednej z najcenniejszych w Lubuskiem budowli barokowych, zostanie przywrócony właściwy wygląd[4].

Przypisy

  1. Sołectwa Gminy Maszewo 2008 r., Urząd Gminy Maszewo, 2008, Maszewo.
  2. a b c d e f g h i j Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 247.
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 26.1.13]. s. 20.
  4. a b c d Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 248.

Bibliografia[edytuj]

  • Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 247-248. ISBN 978-83-919914-8-0.