Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Główna Biblioteka Pracy
i Zabezpieczenia Społecznego
Data założenia 1918
Dyrektor mgr Justyna Garbarczyk
Lokalizacja Polska Warszawa
Adres ul. Limanowskiego 23
02-943 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
Główna Biblioteka Pracy
i Zabezpieczenia Społecznego
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
Główna Biblioteka Pracy
i Zabezpieczenia Społecznego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
Główna Biblioteka Pracy
i Zabezpieczenia Społecznego
Ziemia52°11′17,898″N 21°03′06,559″E/52,188305 21,051822
Oficjalna strona biblioteki

Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego (GBPiZS) – biblioteka naukowa będąca samodzielną jednostką organizacyjną nadzorowaną przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, z własnym budżetem wydzielonym z budżetu Ministerstwa. Od 1999 roku wchodzi w skład ogólnokrajowej sieci bibliotecznej.

Specjalizacja i zadania[edytuj]

Jest to ogólnodostępna specjalistyczna biblioteka naukowa posiadająca zbiór z zakresu pracy i spraw socjalnych oraz zagadnień pokrewnych. Biblioteka współpracuje z Instytutem Pracy i Spraw Socjalnych, Centralnym Instytutem Ochrony Pracy, Państwowym Funduszem Osób Niepełnosprawnych, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Głównym Urzędem Statystycznym, z bibliotekami i ośrodkami informacji naukowej, głównie o profilu ekonomiczno-społecznym, uczelniami państwowymi i niepaństwowymi oraz Międzynarodową Organizacją Pracy.

Przedstawiciele Biblioteki od lat uczestniczą w życiu zawodowym i społecznym środowiska naukowego i bibliotekarskiego, biorą udział w różnego rodzaju konferencjach, naradach, seminariach i szkoleniach, współpracują z czasopismami naukowymi (np. Humanizacja Pracy, Human Resource Service, Zarządzanie Zasobami Ludzkimi), wygłaszają referaty na zjazdach, konferencjach i seminariach bibliotekarskich i w innych gremiach.

Biblioteka gromadzi dorobek piśmienniczy na temat różnych aspektów pracy, zarówno w płaszczyźnie ekonomicznej jak i prawnej, socjalnej, psychologicznej i socjologicznej, polityki socjalnej na rzecz rodziny oraz szeroko pojętego zabezpieczenia społecznego.

Głównymi użytkownikami są pracownicy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, pracownicy naukowi Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych, szkół wyższych, kadra profesorska, pracownicy administracji rządowej oraz studenci, magistranci i doktoranci, a także wszyscy pozostali zainteresowani problematyką szeroko pojętej pracy.

W planach na przyszłość placówka dąży do rozwoju w kierunku biblioteki hybrydowej, łączącej elementy biblioteki elektronicznej i tradycyjnej, w której istnieją zasady uczącej się organizacji.

Historia[edytuj]

Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego ma swoją genezę w specjalistycznej bibliotece powstałej przy Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej w 1918 roku. Pierwszym dyrektorem Biblioteki był Edward Chwalewik Liczący w 1920 1000 woluminów księgozbiór Biblioteki był stopniowo wzbogacany poprzez systematyczne zakupy z funduszy Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej. W ten sposób Edward Chwalewik stworzył – w opinii Piotra Grzegorczyka – jedną z najlepszych bibliotek specjalistycznych w ówczesnej Polsce[1].

Do wojny Biblioteka powiększała swoje zasoby. W 1939 liczyła już 36 tys. woluminów, ale w czasie działań wojennych uległa prawie całkowitemu zniszczeniu. W roku 1941, aby uniknąć dalszej dewastacji księgozbioru, staraniem Chwalewika, włączono ją do tzw. Staatsbibliothek Warschau, Oddział III (Biblioteki Państwowej) i złożono w gmachu Biblioteki Krasińskich.

Nieznaczna część ocalonych zbiorów zachowała się do tej pory i ma swoje miejsce w Głównej Bibliotece Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Świadczą o tym pieczątki, znaki własności na najstarszych, zgromadzonych w GBPiZS wydawnictwach. Po wojnie gromadzono księgozbiór na nowo, wzbogacano go, uzupełniano.

Od 1962 roku Biblioteka była związana z Instytutem Pracy jako Działowy Ośrodek Informacji Naukowo-Technicznej i Ekonomicznej. W Ośrodku zaczęto gromadzić książki, czasopisma, prace naukowe i inne materiały do szerokoprofilowych badań nad pracą. Kierownikiem Ośrodka była mgr Zofia Frank, bibliotekarz i bibliograf, a po Jej przejściu na emeryturę – mgr Jolanta Gawron. Bibliotekę Ośrodka Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej współtworzyły też m.in. Sabina Kroczak, Małgorzata Kłossowska, Hanna Przybylik, Teresa Kempa, Danuta Gułajewska, Elżbieta Wójcicka, Zofia Pawłowska.

Działowy Ośrodek INTE zaczął wydawać serwisy informacyjne: „Informację Ekspresową” – miesięcznik i „Wykaz Nabytków Biblioteki” – również miesięcznik. Podjęto też prace nad przygotowywaniem materiałów do Katalogu prac niepublikowanych wykonanych, prowadzonych lub planowanych w wyższych uczelniach i instytutach naukowo-badawczych z zakresu ekonomicznych i społecznych zagadnień pracy. W Ośrodku podjęto również próbę prezentacji polskiego dorobku piśmienniczego z zakresu ekonomicznych i społecznych zagadnień pracy. Działalność ukierunkowano na opracowywanie bibliografii, a tym samym na zaspokajanie potrzeb informacyjnych pracowników naukowych Instytutu Pracy, głównych użytkowników Ośrodka.

W roku 1962 zainicjowano wydawanie Bibliografii Ekonomicznych i Społecznych Zagadnień Pracy – rocznika. Wiązało się to przede wszystkim z wyodrębnieniem kompleksowej dyscypliny pod nazwą „nauka o pracy" oraz z koniecznością ujęcia polskiego piśmiennictwa z tego zakresu w uporządkowanym spisie bibliograficznym. Pomysł tego typu wydawnictwa uzyskał poparcie środowisk naukowych oraz praktyków z życia gospodarczego. Bibliografia ta nieprzerwanie ukazuje się do dziś, a drukowana jest już od lat w Zakładzie Poligraficzno-Wydawniczym Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

W lipcu 1970 roku Instytut Pracy został zlikwidowany, a Działowy Ośrodek INTE stał się częścią utworzonego Zakładu Badań Ekonomiki Pracy. 24 czerwca 1972 r. Uchwałą nr 178 Rady Ministrów reaktywowano Instytut Pracy pod nazwą Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, a Działowy Ośrodek Informacji Naukowej Technicznej i Ekonomicznej zmienił wówczas nazwę na Bibliotekę Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.

Zarządzeniem Nr 57 Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 4 grudnia 1973 r. została utworzona Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego z przekształcenia i usamodzielnienia Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. W jej skład weszła również Biblioteka byłego Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej, potem pod nazwą Komitet Pracy i Płac.

Uchwałą nr 1 Rady Ministrów z dnia 5 stycznia 1974 r. GBPiZS zyskała status biblioteki naukowej.

Od 1975 do listopada 2002 roku dyrektorem Biblioteki była starszy kustosz dyplomowany mgr Małgorzata Klossowska. Zostawiła po sobie doskonałą i w profesjonalny sposób zorganizowaną i funkcjonującą placówkę, jedyną w Polsce bibliotekę naukową z tak bogatym zbiorem z problematyki szeroko pojętej pracy, z zespołem kompetentnych pracowników (niektórzy związani są z Biblioteką od czasu jej powstania).

Obecnie GBPiZS działa na podstawie Zarządzenia nr 28 Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 września 2013 r., wraz ze statutem, Dyrektorem GBPiZS jest mgr Justyna Garbarczyk.

Od 2013 r. Biblioteka istnieje w powiększonej strukturze. W skład GBPiZS wchodzą: Dział Zbiorów Pracy i Zabezpieczenia Społecznego oraz Dział Zbiorów dla Niewidomych , którego głównym zadaniem jest  zaspokajanie potrzeb czytelniczych osób niewidomych i słabowidzących[2].

Zbiory[edytuj]

Przejęty po Komitecie Pracy i Płac zbiór (tzw. „stary zbiór"), który w głównej mierze obejmuje publikacje XX w., piśmiennictwo zarówno sprzed, jak i po 1945 r.  Znajdują się tu także cenne i interesujące wydawnictwa z XIX stulecia. Zaliczyć do nich można np. „Dziennik praw", „Volumina Legum", T.l-8 + Inwentarz (wyd. w Petersburgu w latach 1859-1860 przez Józefa Ohryzkę). Ze starszych, publikacji wymienić warto m.in. czasopisma z zakresu pracy ukazujące się na początku XX w.: „Life and Labour" wydawane w Chicago przez The National Womens Trade Union Leage oraz „The Labour Gazette. Official Journal of the Departament of Labour" (Ottawa). 

Na szczególną uwagę zasługuje kilkutysięczny zbiór wydawnictw Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO), w tym wszystkie konferencje MOP w języku angielskim i francuskim.  

Biblioteka posiada w swoich zasobach wiele Układów Zbiorowych Pracy, zawartych i publikowanych przed 1975 rokiem, pomocnych w ustaleniu podstawy wysokości emerytury. Dokumentów tych nie posiadają Archiwum Akt Nowych i Departament Dialogu i Partnerstwa Społecznego MPiPS. Biblioteka jako jedyna w kraju jest w ich posiadaniu.

W zbiorach Biblioteki znajduje się szereg czasopism naukowych polskich i zagranicznych. Bez mała połowa prenumerowanych przez Bibliotekę czasopism zagranicznych, to jedyne egzemplarze w kraju

Bazy danych udostępniane czytelnikom[edytuj]

  • LEX Omega – polska baza danych, zawierająca teksty obowiązujących aktów prawnych opublikowane w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim oraz dziennikach urzędowych wraz z kolejnymi wersjami i wykazem wprowadzonych zmian oraz orzecznictwem ich dotyczącym. Baza aktualizowana jest co miesiąc.

Przypisy

  1. Piotr Grzegorczyk: Słownik pracowników książki polskiej. Warszawa; Łódź: PWN, 1972, s. 126.
  2. Administrator, Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego - Historia, www.gbpizs.gov.pl [dostęp 2016-09-29].