Gładczyn Rządowy (wieś)
52°40′18″N 21°11′14″E/52,671667 21,187222
| wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2023) |
163[2] |
| Strefa numeracyjna |
29 |
| Kod pocztowy |
07-214[3] |
| Tablice rejestracyjne |
WPU |
| SIMC |
0523815[4] |
Położenie na mapie gminy Zatory  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |
Położenie na mapie powiatu pułtuskiego  | |
| 52°40′18″N 21°11′14″E/52,671667 21,187222[1]
| |
Gładczyn Rządowy – wieś sołecka[5] w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Zatory[4][6].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Wieś, w dawnych źródłach nazywana Gładczyno, istnieje od przełomu XII i XIII wieku[7]. Po raz pierwszy została wymieniona w dokumencie Konrada Mazowieckiego z 1203 lub 1235 r. potwierdzającego nadanie ziem biskupom płockim. Na początku XVI wieku osiedliła się w niej drobna szlachta, zaś na końcu XVIII i na początku XIX wieku osadnicy niemieccy[8].
W XIV wieku Gładczyn znajdował się w rękach rycerskiego rodu Lubiczów, ale w 1452 biskup Paweł Giżycki uzyskał dla Kościoła jej północną część. Dało to początek ugruntowanemu w XVI wieku podziałowi na Gładczyn Szlachecki oraz Gładczyn Biskupi, który po sekularyzacji na początku XIX wieku wyodrębniono z bartodziejskiego klucza dóbr biskupich[9] oraz przemianowano na Gładczyn Rządowy[7].
W 1827 w Gładczynie znajdowało się 16 domów. Mieszkało tu 124 osób. W 1885 we wsi notowano 38 domów[10].
Wanda Modzelewska – ziemianka, która od 1914 mieszkała w niedalekim Gładczynie Szlacheckim i była inicjatorką powstania Kurpiowskiej Spółdzielni Przemysłu Ludowego, w 1940 została zmuszona do opuszczenia dworu zajętego przez Niemców, do 1943 przebywała w Gładczynie Rządowym u gospodarzy Michała i Małgorzaty Chmielewskich[11].
W Gładczynie Rządowym w 1943 miała miejsce akcja zbrojna akcja oddziału GL pod dowództwem „Zielonego”. Podczas akcji zdobyto dużą ilość mundurów, broni i pieniędzy[8].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego[potrzebny przypis].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 33230.
- ↑ Raport o stanie gminy Zatory w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 14.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 309 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT.
- ↑ BIP gminy, sołectwa.
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
- ↑ a b Adam Dylewski, Tradycja Mazowsza. Powiat pułtuski. Przewodnik subiektywny, Warszawa: Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki Agencja Wydawnicza „Ergos”, 2012, s. 62–63.
- ↑ a b Tadeusz Halpern, 100 haseł Puszczy Białej. Informator krajoznawczy, Warszawa 1979, s. 52.
- ↑ Maria Żywirska, Puszcza Biała. Jej dzieje i kultura, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 94.
- ↑ Maria Żywirska, Puszcza Biała. Jej dzieje i kultura, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 58.
- ↑ Wanda Modzelewska, Materiały o kulturze i sztuce ludowej Polski, Elżbieta Miecznikowska (red.), Toruń: Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prufferowej w Toruniu, 2022, s. 11.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Gładczyn (2), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 594.
| Wsie |
|
|---|---|
| Osady | |
| Osady leśne | |
| Część wsi |
|
| Przysiółki wsi |
