Gładysz paprociowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gładysz paprociowaty
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Gromada mchy
Klasa prątniki
Rząd rokietowce
Rodzina miecherowate
Rodzaj gładysz
Gatunek gładysz paprociowaty
Nazwa systematyczna
Homalia trichomanoides (Hedw.) Schimp.
Szczyt liścia; widoczny piłkowany brzeg
Sporofity gładysza paprociowatego

Gładysz paprociowaty[2], gładyszek tępolistny[3] (Homalia trichomanoides (Hedw.) Schimp.) – gatunek mchu należący do rzędu rokietowców.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Mech występuje pospolicie w całej Europie z wyjątkiem obszarów najbardziej wysuniętych na południe i na północ. Ponadto występuje na Kaukazie, Syberii, we wschodnich Chinach i w Japonii. W Polsce dość pospolity na całym niżu. W górach rośnie do wysokości 600 m (Sudety) czy 800 m (Beskidy)[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Mech tworzy zbite, przypłaszczone darnie o barwie jasnozielonej zmieniającej się następnie w żółtozieloną. Łodyga główna płożąca się.
Budowa gametofitu
Od łodygi głównej odchodzą łodygi II rzędu, które są nieregularnie rozgałęzione, mają długość 2–4 cm i szerokość 2–3 mm (wraz z liśćmi). Na szczycie łodyżki są tępe. W przekroju poprzecznym brak wiązki środkowej. Liście łodyg II i III rzędu językowate, niesymetryczne, na szczycie stępione lub zaokrąglone. Charakterystyczne jest nieregularne piłkowanie brzegu liścia przy jego szczycie. Żebro najczęściej jest pojedyncze (rzadko spotyka się rośliny z żebrem podwójnym lub bez żebra) i sięga do połowy liścia.
Budowa sporofitu
Seta ma 1 cm długości i jest żółtoczerwona. Zakończona jest wydłużonojajowatą puszką o długości 1,5 mm koloru brunatnego z wieczkiem o krzywym dzióbku, przykryta czapkowatym czepkiem. Perystom jest podwójny[4].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Mech występuje na korzeniach i dolnych częściach pni drzew liściastych (dąb, grab, buk) oraz na bezwapiennych skałach[4]..

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina objęta w Polsce częściową ochroną gatunkową na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Goffinet B.: Goffinet Lab: Moss classification (ang.). 2010. [dostęp 2010-10-26].
  2. a b Dz.U. z 2014 r. nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin
  3. Bruno P Kremer, Hermann Muhle, Janina Zielińska: Porosty, mchy, paprotniki. Warszawa: "Świat Książki", 1998, s. 190. ISBN 83-7227-061-9.
  4. a b c Bronisław Szafran: Mchy (Musci). T. II. Warszawa: PWN, 1961, s. 71-72.