Głuszek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Głuszek
Emberiza cia[1]
Linnaeus, 1766
Głuszek
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina trznadle
Rodzaj Emberiza
Gatunek głuszek
Podgatunki
  • E. c. cia Linnaeus, 1766
  • E. c. hordei C. L. Brehm, 1831
  • E. c. prageri Laubmann, 1915
  • E. c. par Hartert, 1904
  • E. c. stracheyi F. Moore, 1856
  • E. c. flemingorum J. Martens, 1972
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Głuszek[3], trznadel głuszek[4] (Emberiza cia) – gatunek małego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae).

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj]

Wyróżniono kilka podgatunków E. cia[5]:

  • E. c. cia – środkowa i południowa Europa do Bałkanów i północna Turcja, północno-zachodnia Afryka.
  • E. c. hordeiGrecja przez południową Turcję i na południe do Izraela i Jordanu.
  • E. c. prageriKaukaz, południowa Ukraina, wschodnia Turcja oraz południowo-zachodni i północny Iran.
  • E. c. par – północno-wschodni Iran do centralnej Azji i północny Pakistan.
  • E. c. stracheyi – północno-zachodnie Himalaje do południowo-zachodni Tybet i Nepal.
  • E. c. flemingorum – środkowy Nepal.

Na większości obszaru osiadły. Po rewizji Komisji Faunistycznej PTZool uznano tylko dwa stwierdzenia: pierwsze z maja 1915, kiedy śpiewającego samca zaobserwowano pod Tarnowem, a drugie z kwietnia 1985, kiedy głuszek obserwowany był w Przegalinie koło Gdańska[6].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała 15–16,5 cm, masa ciała 17–29 g[7]. Występuje nieznaczny dymorfizm płciowy w upierzeniu, u samicy upierzenie jest bardziej wypłowiałe. Głowa i pierś siwoszare, wyróżniają się: długi czarny pasek oczny i wąs, łączące się ze sobą. Do szarej brwi przylega od góry czarny pasek. Resztę ciała porastają pióra rdzawobrązowe, pokrywy małe są szare[6].

Ekologia i zachowanie[edytuj]

Głuszki gniazdują na suchych, otwartych obszarach – często górskich, nasłonecznionych i porośniętych krzewami; odnotowywane do wysokości 1900 m n.p.m. Spotykane również w winnicach, ogrodach i świetlistych lasach dębowych. W przypadku populacji wędrownych, zimą zasiedlają one podobne siedliska, co w porze lęgowej[6].

Głos
Odzywa się wysokim i krótkim tsip. Przypomina nieco śpiew strzyżyka lub pokrzywnicy z wplecionymi tsip.
Gniazdo
gniazdo buduje pomiędzy blokami skalnymi i kamieniami, w szczelinach skał lub w gąszczu krzewów.
Lęgi
Lęgi rozpoczyna w kwietniu; 1 lub 2 razy w roku.
Jaja
Samica składa 4–6 białawych, czarno kreskowanych i pokrytych nieregularnymi liniami jaj.
Wysiadywanie jaj i opieka
Wysiaduje głównie samica 12–13 dni i 10–13 dni karmi pisklęta w gnieździe. Po wylocie z gniazda młode są dokarmiane przez oboje rodziców.
Pokarm
Nasiona, w sezonie lęgowym również owady.

Ochrona[edytuj]

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[8].

Przypisy

  1. Emberiza cia, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2014. Emberiza cia. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-12-13]
  3. P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Emberizidae Vigors, 1825 - trznadle - Old word buntings (wersja: 2015-05-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-12-13].
  4. Albin Łącki: Wśród zwierząt – ptaki. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 200. ISBN 83-09-01320-5.
  5. F. Gill & D. Donsker: Bananaquit, buntings, sparrows & bush tanagers (ang.). IOC World Bird List: Version 6.4. [dostęp 1 listopada 2016].
  6. a b c Dominik Marchowski: Ptaki Polski. Kompletna lista 450 stwierdzonych gatunków. Wyd. 1. Warszawa: SBM, 2015, s. 325. ISBN 9788378459835.
  7. Copete, J.L.: Rock Bunting (Emberiza cia). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 1 listopada 2016].
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237

Bibliografia[edytuj]

  1. Einhard Bezzel – PTAKI, MULTICO Oficyna wydawnicza Warszawa. 2000

Zobacz też[edytuj]