Głuszyna (Poznań)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Głuszyna
jednostka pomocnicza Poznania
Ilustracja
Osiedle mieszkaniowe przy ul. Głuszyna
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miasto Poznań
W granicach Poznania 1942
SIMC 0969882
Powierzchnia 14,43 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności

3834
Strefa numeracyjna (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
Plan Głuszyny
Plan Głuszyny
Położenie na mapie Poznania
Mapa konturowa Poznania, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Głuszyna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Głuszyna”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Głuszyna”
Ziemia52°19′16″N 16°56′57″E/52,321111 16,949167
Strona internetowa
Portal Polska

Głuszyna – część miasta Poznania i osiedle administracyjne, w południowo-wschodnim krańcu miasta, w pobliżu rzeczki Głuszynki.

Wieś duchowna, własność biskupstwa poznańskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rondo im. Felicjana Sypniewskiego

Najstarsze wzmianki o wsi Głuszyna pochodzą z Kronik Jana Długosza, który wymienia ją przy okazji opisu najazdu Krzyżaków w 1331 roku na Wielkopolskę. W 1797 roku w Głuszynie urodził się Paweł Edmund Strzelecki, polski podróżnik i odkrywca. Wydarzenie to upamiętniają dwa pomniki (obelisk i głaz).

24 stycznia 1945 spotkali się tutaj generałowie radzieccy Wasilij Czujkow i Michaił Katukow. W wyniku tego spotkania ustalono, że Poznań zdobywać będą oddziały Czujkowa, a Katukow podąży jak najszybciej w kierunku Odry[2].

W administracyjne granice Poznania Głuszyna została włączona w 1942 roku. W latach 1954–1990 Głuszyna należała do dzielnicy Nowe Miasto. W 1995 r. utworzono jednostkę pomocniczą miasta Osiedle Głuszyna[3].

Obiekty i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół w Głuszynie

W centrum starej wsi Głuszyna znajduje się zabytkowy[4], XIII-wieczny parafialny kościół św. Jakuba Większego Apostoła, w którym jednym z cenniejszych skarbów są XIX-wieczne organy zbudowane przez niemieckiego organmistrza Friedricha Ladegasta[5]. Przy ul. Głuszyna znajduje się cmentarz założony po 1815, a przy ul. Daszewickiej kolejny, z 1925.

Cennymi pamiątkami przeszłości są dwie kapliczki przydrożne. W pobliżu posesji Daszewicka 8 stoi murowana kapliczka Matki Boskiej Różańcowej, pochodząca sprzed I wojny światowej (dokładna data powstania nie jest znana). Jeszcze przed II wojną światową przy kapliczce zatrzymywały się na modlitwę kondukty pogrzebowe zmierzające na głuszyński cmentarz. Niektóre przekazy mówią o tym, że obiekt wystawiony został przez gospodarza Mączyńskiego w podziękowaniu za wykopanie skarbu. Druga kapliczka (Niepokalanego Poczęcia NMP) stoi na murze przy posesji Głuszyna 143. W początku XX wieku rosła w tym miejscu topola z obrazem religijnym. W 1921 Jakub Grześkowiak, właściciel posesji, stawiał mur i zmuszony był wyciąć drzewo. Chcąc zachować sakralny wydźwięk miejsca, postanowił utworzyć niszę z oszkloną kapliczką maryjną. Obiekt zniszczyli Niemcy w czasie II wojny światowej. W 1956 figurę przywrócono. Poniżej znajduje się inskrypcja o treści: Matko Niepokalana módl się za nami. Ponadto przy ulicy Głuszyna stoją krzyże przydrożne, przy posesjach: 12a, 138 i 184 (ten trzeci przeniesiony z Piotrowa, z uwagi na budowę osiedla dla lotników)[6].

Na terenie Głuszyny mieści się też osiedle mieszkaniowe przeznaczone pierwotnie dla rodzin lotników stacjonujących na lotnisku wojskowym w Krzesinach, jak również jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, która powstała 20 września 1948[7][8].

Przyroda i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Na południe od Głuszyny do Kopla uchodzi Głuszec[9]. W latach 1977-1978 powstał projekt przekształcenia doliny Kopla i Głuszca w wielki ośrodek wypoczynkowo-rekreacyjny o znaczeniu ponadregionalnym (2100 ha, dla 50.000 użytkowników). Znaczna część doliny miała zostać zalana przez zbiornik retencyjny, nad którym powstałyby porty, mariny, kempingi i ośrodki wypoczynkowe, a także kilka wysp. Autorką koncepcji ogólnej tego założenia była Lidia Wejchert. Projekt zdobył nagrodę II stopnia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska (1979). Ostatecznie miasto położyło nacisk na rozwój rekreacji nad Maltą, a sąsiedztwo bazy lotniczej w Krzesinach, po wejściu Polski do NATO, skutecznie zablokowało realizację tego szeroko zakrojonego projektu[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 245.
  2. Tadeusz Świtała, Poznań 1945. Kronika Wydarzeń, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1986, s. 20, ISBN 83-210-0607-8, OCLC 830203088.
  3. Uchwała Nr LXXII/540/II/98 Rady Miasta Poznania z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie utworzenia Osiedla Głuszyna w Poznaniu
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie. 2020-09-30.
  5. Oficjalna strona parafii
  6. Katarzyna Mądry, Kapliczki, krzyże i figury przydrożne w Starołęce, Głuszynie, Krzesinach, Garaszewie i Marlewie, w: Kronika Miasta Poznania, nr 4/2009, s.62,66-67, ISSN 0137-3552
  7. spis OSP
  8. Historia Ochotniczej Straży Pożarnej Poznań - Głuszyna
  9. Helena Szafran, Miasto Poznań i okolica, Poznań, PTPN, 1959 (seria "Wielkopolska w Oczach Przyrodnika", nr 3), mapa przy s.96
  10. Projekt - Miasto. Wspomnienia poznańskich architektów 1945-2005, Henryk Marcinkowski i inni, Poznań: Wydawnictwo Miejskie Posnania, 2013, s. 296-301, ISBN 978-83-7768-069-8, OCLC 871701842.