Działko GAU-12

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z GAU-12)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
GAU-12 Equalizer
Ilustracja
Państwo USA
Producent General Electric
Rodzaj działko systemu Gatlinga
Zasada działania napęd hydrauliczny, pneumatyczny, elektryczny[1]
Historia
Prototypy październik 1993[2]
Dane techniczne
Kaliber 25 mm
Liczba luf 5
Nabój 25 x 137 mm
Zasilanie taśmowe, beztaśmowe[2]
Wymiary
Długość 2,11 m
Szerokość 279 mm[3]
Długość lufy 1732 mm[4]
Masa
broni 123 kg[2]
Inne
Prędkość pocz. pocisku 1036 m/s (API)
1085 m/s (TP, HEI)[1]
Masa pocisku 184 g (HEI)
215 g (API)
Szybkostrzelność teoretyczna 3600 - 4200 pocisków/min.
Dane operacyjne
Odmiany broni
GAU-22/A
Test działka GAU-12.

GAU-12/U Equalizer – pięciolufowe działko kalibru 25 mm w systemie Gatlinga, zaprojektowane przez General Electric, używane przez siły zbrojne Stanów Zjednoczonych i wielu innych krajów członków NATO.

Historia rozwoju[edytuj | edytuj kod]

Pięciolufowe działko „Equalizer” (ang. Wyrównywacz) zostało zaprojektowane w późnych latach 70. XX wieku, na podstawie mechanizmu innego działka GAU-8/A Avenger, do strzelania nową amunicją standardu NATO o kalibrze 25 mm.

Działko to jest napędzane silnikiem elektrycznym o mocy 15 KM (11,1 kW), a w przypadku montażu zewnętrznego np. na samochodach, przy pomocy mechanizmu pneumatycznego. Szybkostrzelność waha się od 3600 do maksymalnie 4200 strzałów na minutę[2].

Standardową amunicją tego działka jest amunicja PGU-20/U API (ang. Armor Piercing Incendiary - przeciwpancerna zapalająca), PGU-22 HEI lub PGU-25 HEI (ang. High Explosive Incendiary - burząco-zapalająca). Przy użyciu twardej amunicji i porównywalnej prędkości wylotowej jest bardziej skuteczny niż starszy M61 Vulcan i bardziej efektywny niż starsze 30 mm działko ADEN.

Obecnie działko GAU-12 jest stosowane jako uzbrojenie samolotów AV-8B Harrier II należących do Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych[2], oraz włoskie i hiszpańskie siły powietrzne. W samolocie Harrier II działko to jest zamontowane w zasobnikach po obu stronach kadłuba z których lewy zawiera działko, a prawy 300 sztuk amunicji. Amunicja z zasobnika dostarczana jest przez mostek łączący oba zasobniki w tylnej ich części, a wystrzelone łuski wracają drugim mostkiem w przedniej części zasobników.

Masa własna całej instalacji wynosi 408,2 kg, a z amunicją 557,9 kg. Ani RAF, ani lotnictwo Królewskiej Marynarki Wojennej Wielkiej Brytanii, które również są użytkownikami samolotów Harrier początkowo nie zdecydowały się na wprowadzenie do uzbrojenia działek GAU-12, planując zamontować w to miejsce 2 nowe działka ADEN 25 strzelające tą sama amunicją GAU-12/U, ale zaprojektowanego na bazie 30 mm działka ADEN. Projekt działka ADEN 25 został jednak skasowany w 1999 roku ze względu na duże problemy wynikłe podczas testów, dlatego też brytyjskie Harriery i Sea Harriery muszą polegać na 30 mm działkach starszego typu[5]. Ostatecznie Harriery wersji GR.5 są uzbrojone w działka GAU-12/U produkowane na licencji przez Royal Small Arms Factory[6].

GAU-12 jest montowany także na samolotach bliskiego wsparcia artyleryjskiego AC-130U Spooky (jedno działko GAU-12 na lewej burcie) i samochodach pancernych LAV-AD (ang. Light Armored Vehicle Air Defense - lekki samochód pancerny obrony przeciwlotniczej) należących do Piechoty Morskiej USA[4]. Planowane jest szersze zastosowanie tego działka włącznie z zamontowaniem na śmigłowcu AH-1 Cobra.

Nowa wersja działka GAU-12 oznaczona symbolem GAU-22/A będzie głównym uzbrojeniem nowego myśliwca F-35 Lightning II[4]. Samoloty F-35A lotnictwa USA będą miały działko z 180 sztukami amunicji zabudowane wewnątrz kadłuba, natomiast wersje F-35B STOVL samolotów Piechoty Morskiej USA i marynarki brytyjskiej, oraz F-35C marynarki USA będą miały działka z 220 sztukami amunicji w gondolach podwieszonych centralnie pod kadłubem.

Głównym producentem działek GAU-12 jest General Dynamics Armament and Technical Products.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GAU-12/U (ang.). General Dynamics Armament and Technical Products. [dostęp 24 grudnia 2008].
  2. a b c d e GAU-12 25mm Equaliser (ang.). Federation of American Scientists. [dostęp 24 grudnia 2008].
  3. Ciepliński, Woźniak 1994 ↓, s. 77.
  4. a b c GAU-12/U (ang.). Federation of American Scientists. [dostęp 24 grudnia 2008].
  5. http://www.experiencefestival.com/a/GAU-12_Equalizer_-_Development/id/5070485 (ang.). FLIGHT International, 8 października 1983. [dostęp 24 grudnia 2008].
  6. UK and US guns battle for Harrier GR.5 order (ang.). FLIGHT International, 8 października 1983. [dostęp 24 grudnia 2008].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994, s. 77. ISBN 83-86028-01-7.