GRB 030329

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
GRB 030329
Odkrywca HETE-2
Data obserwacji 29 marca 2003 11:37 UTC
Dane obserwacyjne
Gwiazdozbiór Lew
Rektascensja 10h 44m 49,96s
Deklinacja +21° 31′ 17,44″
Odległość w ly 1 914,5 Mly
Odległość w pc 587 Mpc
Czas trwania >25 s

GRB 030329rozbłysk gamma odkryty 29 marca 2003 roku przez detektor HETE-2 w gwiazdozbiorze Lwa; trwał ponad 25 sekund.

Był to pierwszy rozbłysk, którego poświata wykazywała cechy wybuchu supernowej, potwierdzając tym samym istnienie związku pomiędzy tymi zjawiskami.

Obserwacje[edytuj]

GRB 030329 był jednym z trzech rozbłysków zarejestrowanych 29 marca 2003. Dwa kolejne otrzymały oznaczenia GRB 030329a[1] oraz GRB 030329b[2]. GRB 030329 został zarejestrowany przez kilka instrumentów na pokładzie HETE-2 o godz. 11:37 UTC i trwał ok. 25 sekund[3]. Optyczna poświata rozbłysku po raz pierwszy została zaobserwowana w Obserwatorium Siding Spring niecałe dwie godziny po jego wykryciu[4], natomiast poświatę rentgenowską jako pierwszy zarejestrował satelita RXTE ok. pięć godzin po rozbłysku[5]. Poświata radiowa została zarejestrowana przez zespół teleskopów VLA, w chwili odkrycia była najjaśniejszą zaobserwowaną poświatą[6]. Współrzędne tego GRB miały wartości: rektascensja = 10h 44m 49.95957s, deklinacja = +21° 31′ 17.4375″, a jego przesunięcie ku czerwieni wynosiło z = 0,1685, co daje odległość 587 megaparseków[7].

Powiązanie z supernową[edytuj]

Dzięki temu, iż rozbłysk GRB 030329 nastąpił niedaleko Ziemi, jego poświata była badana na szeroką skalę. Widmo uzyskane z tej poświaty 6 kwietnia 2003 miało wartości szczytowe rzędu ok. 570 nm oraz 470 nm. Widmo to zostało odtworzone poprzez analizę parametrów widma z supernowej SN 1998bw[8]. Te objawy, charakterystyczne dla supernowych, nasilały się przez kilka tygodni od rozbłysku[9]. Obserwacje w świetle widzialnym, wykonywane w obserwatorium Kitt Peak wykazały, że poświata optyczna tego rozbłysku była jaśniejsza niż przewidywano; takie odchylenie, którego wyjaśnieniem mogło być dodatkowe światło (emitowane przez supernową)[10]. 10 kwietnia 2003 NASA ogłosiła, że GRB 030329 zapewnił niepodważalne dowody na powiązanie między rozbłyskami gamma a supernowymi[11]. Supernowa powiązana z tym rozbłyskiem otrzymała oznaczenie SN 2003dh[12].

Przypisy

  1. Frederiks, Dmitry. GRB030329a: detection by Konus-Wind. „GCN Circulars”. 2026, s. 1, 30 marca 2003. Bibcode2003GCN..2026....1G. 
  2. Frederiks, Dmitry. GRB030329b: detection by Konus-Wind and Helicon-CoronasF. „GCN Circulars”. 2025, s. 1, 30 marca 2003. Bibcode2003GCN..2025....1G. 
  3. Lamb, Don. GRB030329 (=H2652): A Long, Extremely Bright GRB Localized by the HETE WXM and SXC. „GCN Circulars”. 1997, 29 marca 2003. 
  4. Price, Paul. GRB 030329: Optical afterglow candidata. „GCN Circulars”. 1985, 29 marca 2003. 
  5. Marshall, Frank. RXTE detection of GRB 030329 afterglow. „GCN Circulars”. 1996, 29 marca 2003. 
  6. Berger, Edo. GRB 030329: Radio Observations. „GCN Circulars”. 2014, 30 marca 2003. 
  7. Y. L. Pihlström, G. B. Taylor, J. Granot, S. Doeleman. Stirring the Embers: High-Sensitivity VLBI Observations of GRB 030329. „Astrophysical Journal”. 664 (1), s. 411, 20 lipca 2007. DOI: 10.1086/518955. arXiv:0704.2085 (ang.). Bibcode2007ApJ...664..411P. 
  8. Stanek, Krzysztof Z.. GRB 030329: Supernova Spectrum Emerging. „GCN Circulars”. 2107, 7 kwietnia 2003. 
  9. Stanek, Krzysztof Z.. GRB 030329: Supernova Confirmed. „GCN Circulars”. 2120, 8 kwietnia 2003. 
  10. Lindsay, Kevin. GRB 030329: SARA Optical Observations. „GCN Circulars”. 2143, 16 kwietnia 2003. 
  11. It's a Supernova!, NASA Science News, 10 kwietnia 2003.
  12. K.Z. Stanek et al.. Spectroscopic Discovery of the Supernova 2003dh Associated with GRB 030329. „Astrophysical Journal Letters”. 591 (1), s. L17-L20, 2003. DOI: 10.1086/376976 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj]