Gabrán mac Domangairt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gabrán mac Domangairt
król Dalriady
Poprzednik Comgall mac Domangairt
Następca Conall mac Comgaill
król Kintyre
Dane biograficzne
Dynastia Cenél nGabraín
Ojciec Domangart Réti
Rodzeństwo Comgall

Gabrán mac Domangairt – król Dalriady, którego panowanie jest wzmiankowane na połowę VI wieku n.e., jest tytularnym założycielem klanu Cenél nGabraín.

Jest bardzo mało historycznych dokumentów rzucających światło na jego panowanie, jedynym pewnikiem jest informacja o jego śmierci w Rocznikach Irlandzkich, możliwe że jego śmierć powinna być powiązana z ucieczką i śmiercią Bridei mac Maelchon w walkach dynastycznych o tron Piktyjski.

Cenél nGabraín[edytuj | edytuj kod]

Gabrán jako postać jest znany głównie z założenia klanu Cenél nGabraín, który zdominował Dalriadę i z którego pochodzi większość królów do końca VII wieku n.e.

Również królowie Alby i Szkocji mieli się wywodzić od Gabrána i przez to ciągnąć swoją genealogię aż do jego dziadka, Fergusa, który był uznawany jako założyciel rodów królewskich aż do 16 i 17 stulecia, długo po tym jak Celtyckie korzenie państwa przestały mieć jakiekolwiek znaczenie.

W przeciwieństwie do Cenél Loairn kronika Senchus Fer n-Alban nie podaje żadnych mniejszych klanów wewnątrz Cenél nGabraín, co nie znaczy że takowych nie było i mogło mieć wpływ na sukcesję.

Klan Cenél nGabraín był scalony w okolicach Kintyre i Knapdale i mógł również zaliczać Arran, Jurę oraz Gigha. Tytuł Króla Kintyre był używany przez wielu królów Cenel nGabrain. Znamy dwa miejsca ich siedzib królewskich, jedno to Dunadd, na północnych obrzeżach ich ziem, oraz Dún Aberte, najprawdopodobniej późniejsze Dunaverty w pobliżu Southend, hrabstwo Kintyre. Kilmartin prawdopodobnie było również ważnym ośrodkiem chrześcijańskim z powodu bliskości do Dunadd i oddania Św. Marcinowi z Tours.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adomnán of Iona, Life of Saint Columba, tr. & ed. Richard Sharpe. Penguin, London, 1995. ISBN 0-14-044462-9
  • John Bannerman , Studies in the History of Dalriada. Scottish Academic Press, Edinburgh, 1974. ISBN 0-7011-2040-1
  • Lane, Alan & Campbell, Ewan, Dunadd: An early Dalriadic capital, Oxbow Books, Oxford, 2000. ISBN 1-84217-024-4
  • Sharpe, Richard, "The thriving of Dalriada" in Simon Taylor (ed.), Kings, clerics and chronicles in Scotland 500–1297. Fourt Courts, Dublin, 2000. ISBN 1-85182-516-9